Robert Swaak, de nieuwe topman van ABN Amro voor Circl, het ‘circulaire’ paviljoen voor het hoofdkantoor van de bank in Amsterdam. „Ik kan niet wachten tot het moment dat ik mensen live kan spreken.”

Foto Olivier Middendorp

Interview

Robert Swaak: ‘Ik pas goed bij de huidige strategie van ABN Amro’

Robert Swaak | Nieuwe voorzitter ABN Amro Continuïteit staat voorop bij de machtswisseling aan de top van ABN Amro. „Duurzaamheid – daar wil ik verder aan bouwen”, zegt de nieuwe chef.

Zonder moeite lepelt Robert Swaak, de nieuwe topman van ABN Amro, het Engelse motto van zijn nieuwe werkgever op: ‘banking for better, for generations to come’. De oud-topman van de Nederlandse afdeling van accountantskantoor PwC neemt deze woensdag het roer over bij ABN Amro, op de dag van de aandeelhoudersvergadering van de bank. De 59-jarige Swaak volgt Kees van Dijkhuizen (64) op, die tien maanden geleden liet weten geen tweede termijn na te streven.

Alles rond de machtswisseling bij ABN Amro lijkt erop gericht om niet weer in een bloedgroepenstrijd te geraken – zoals in 2017 rond het aftreden van Gerrit Zalm gebeurde, en wat de bank sinds de fusie tussen ABN en Amro in 1991 eigenlijk steeds heeft geplaagd. De keuze voor Swaak oogt als een keuze voor continuïteit – ook al komt hij van buiten de bank.

Lees ook: Accountantveteraan Swaak wacht flinke klus bij ABN Amro

In een videogesprek, een paar dagen voor zijn officiële aantreden, benadrukt Swaak die intentie meermaals: de strategie die onder Van Dijkhuizen is vastgelegd, gericht op ‘duurzaam toekomstgericht bankieren’, gaat niet op de schop. „Het spreekt mij enorm aan dat de bank zich op deze manier op de lange termijn richt. Duurzaamheid is al jaren een belangrijk onderwerp voor mij. Ik pas goed bij de huidige strategie van de bank.”

Bent u met een opdracht bij ABN Amro aangesteld?

„Nee, er is geen bepaalde opdracht. Ik heb mijn gesprekken gevoerd op basis van de strategie die Kees [van Dijkhuizen] en zijn team hebben uitgezet. Dat is mijn vertrekpunt. Ik ga nadenken hoe ik daar mee verder wil. Dat zijn gesprekken die ik na woensdag ga voeren.

„Wat je in de huidige crisis goed ziet, is dat de bank al ver is in de digitale bedrijfsvoering. Ruim over de 90 procent van de medewerkers werkt nu thuis en heeft digitaal contact met klanten en collega’s. Volgens mij is daarmee wel echt invulling gegeven aan banking for the future. Dat dit allemaal zo snel kon, zegt iets over hoe de strategie in de praktijk al is uitgewerkt.”

In de sector hoor je wel eens dat onduidelijk is wat voor bank ABN Amro nu precies is. ING is digitaal, Rabobank is de boerenleenbank, De Volksbank is een volksbank. Vroeger was ABN de handelsbank, maar nu? Duurzaamheid vindt men nog te vaag. Begrijpt u die kritiek? Welk imago zou u voor ABN Amro willen onder uw leiding?

„Ik heb daar niet één woord voor. Sinds de overname, opsplitsing en fusie heeft ABN Amro zichzelf opnieuw moeten uitvinden. Als ik kijk naar hoe de bank er vandaag voorstaat – kapitaalkrachtig, met een mooie purpose en strategie – en hoe de bank acteert in deze crisis, dan zie ik ABN Amro als maatschappelijk relevant.

„En duurzaamheid vind ik niet vaag. Het is volgens mij een zeer betekenisvolle, structurele transitie, waar ABN Amro zich als eerste grote bank in Nederland expliciet over heeft uitgesproken. Dat vind ik een heel concrete ambitie.”

Er is wel kritiek op de duurzaamheidsaanpak van ABN Amro; de bank deelt vooral successen. Dingen die nog niet werden gedaan – stoppen met olie-investeringen bijvoorbeeld – daarover gaat het niet. Vindt u dat er nu echt stevige stappen moeten worden gemaakt?

„We vergeten nog wel eens dat de afgelopen jaren in het algemeen enorme stappen zijn gemaakt in duurzaamheidsbeleid, qua uitvoering en rapportage. Dat zie ik ook bij ABN Amro. Duurzaamheid zie je nu terugkomen bij elk initiatief dat de bank neemt. Daar wil ik verder aan bouwen.

Lees ook: Een groen motto maakt een bank nog niet duurzaam groen

„En we kunnen wel zeggen: alle olie en gas eruit, maar dat is een makkelijke oplossing. Het gaat om duurzame transitie. De bedoeling is dat wij onze klanten daarin begeleiden, hoe kom je van A naar B. Dat vinden wij een betere weg.”

Voor de coronacrisis was de screening op malafide klanten en verdachte transacties het belangrijkste thema bij ABN Amro. De bank wacht nog op de beslissing of het Openbaar Ministerie overgaat tot strafrechtelijke vervolging, omdat ze als ‘poortwachter’ een aantal jaren geleden mogelijk nalatig is geweest.

Van Dijkhuizen zei dat oplossen van de problemen rond het antiwiwasbeleid Chefsache is. Gaat u dat naar u toetrekken?

„Ik zit daar op precies dezelfde manier in.”

U zegt dat compliance altijd belangrijk is geweest in uw carrière. Kunt u daar een voorbeeld van geven?

„Als je ziet dat er zaken gebeuren die niet kloppen, is het belangrijk dat je dat als bestuurder adresseert en dat dit zichtbaar gebeurt. Zodat waargenomen wordt dat je het belangrijk vindt. Dat heb ik meerdere keren zo gedaan.

„Belangrijk is of je een open discussie kan voeren. Zijn er verschillende standpunten? Dan kom je verder. Diversiteit is daarin belangrijk, in gender en achtergrond. Ik heb er alle vertrouwen in dat het met het team dat Kees heeft opgebouwd kan.”

U houdt het team in stand?

„Ja, ik ga absoluut met dit team aan de slag.”

Swaak begint aan zijn baan zonder fysiek contact met zijn personeel. Helemaal blanco is hij niet; nadat zijn overgang in januari was bekendgemaakt, moest hij direct stoppen bij PwC. Sindsdien heeft hij uitgebreid kunnen meekijken met Van Dijkhuizen, terwijl hij zich daarnaast voorbereidde op de geschikheidstoets van de Europese Centrale Bank.

„Dat heeft mij gelukkig in de gelegenheid gesteld diverse mensen al in levenden lijve te ontmoeten. En ik ken een aantal mensen al vanuit mijn vorige baan. Nu zijn mijn dagen gevuld met virtuele gesprekken, en dat gaat best goed. Maar ik kan niet wachten tot het moment dat ik mensen live kan spreken.”

NRC sprak vorige week met Kees van Dijkhuizen over zijn laatste werkdagen tijdens corona: ‘We zullen soms echt nee verkopen’