In het betaalde voetbal gaat de discussie nu alleen nog over de ranglijsten

Betaald voetbal De Nederlandse profclubs hebben eindelijk duidelijkheid: het seizoen is klaar. Het levert wel complexe vraagstukken op.

FC Groningen - PSV (0-1) op zondag 8 maart was de laatste wedstrijd in de eredivisie dit seizoen. Handen schudden was toen al taboe.
FC Groningen - PSV (0-1) op zondag 8 maart was de laatste wedstrijd in de eredivisie dit seizoen. Handen schudden was toen al taboe. Foto Ronald Bonestroo/ ANP

Of het huidige voetbalseizoen nog wordt uitgespeeld, is niet langer de discussie. Dat gaat niet meer gebeuren. De vraag is nu hoe de twee Nederlandse profcompetities, de eredivisie en eerste divisie, formeel worden afgesloten nu de resterende duels komen te vervallen – een kwart van alle wedstrijden.

Daarmee gaat het overleg in het betaalde voetbal over hoe een antwoord te vinden op de coronacrisis, een nieuwe, belangrijke fase in. Na België is Nederland het tweede Europese land dat het seizoen niet zal afmaken.

Verbod op evenementen

Op twee manieren wordt profvoetbal in Nederland onmogelijk de komende maanden, bleek dinsdag bij de persconferentie over de coronamaatregelen van premier Mark Rutte en directeur infectieziekten van het RIVM, Jaap van Dissel.

Ten eerste, en vooral, door het verbod op evenementen met een vergunningplicht, waar het profvoetbal onder valt. Dit wordt verlengd, van 1 juni tot 1 september. Dat betekent „definitief” geen betaald voetbal tot die datum, zei Rutte. „En ja, dat is zuur. Maar bij alle gevolgen die deze crisis heeft, voor de gezondheid van mensen, bedrijven, en voor de samenleving als geheel, ontkomen we er niet aan om dit offer met elkaar te brengen. Ik hoop ook, en verwacht, dat mensen dat zullen begrijpen.”

Ontdaan van prestatiedruk kabbelen de levens van profs voort

Een noodoplossing met spelen voor lege tribunes is geen optie. Meerdere burgemeesters gaven eerder al aan dit niet toe te zullen staan. Dit omdat alle politie-inzet momenteel nodig is voor het handhaven van coronamaatregelen én uit vrees voor groepsvorming in de stad of rond het stadion wanneer toch duels gespeeld zouden worden.

Tweede punt is dat georganiseerd sporten door volwassenen ook nog niet mag – die maatregelen zijn tot zeker 20 mei verlengd. Daardoor zijn groepstrainingen bij voetbalclubs nog uitgesloten, al kan onder „strikte voorwaarden” door spelers wel weer worden gewerkt op trainingsaccommodaties. Zolang de anderhalvemetermaatregel geldt, blijft een contactsport als voetbal onmogelijk. Daardoor zit voluit trainen – zoals met partijspellen – er nog niet in.

KNVB in overleg met UEFA

Het bestuur betaald voetbal van de KNVB, dat formeel over het besluit gaat, heeft „het voornemen” dit seizoen „niet verder uit te spelen”, stelde het dinsdag in een persbericht, in reactie op de persconferentie. Woensdag zal de bond overleggen met de UEFA, de Europese federatie, hoe het seizoen kan worden afgewikkeld. Daarna zal het besluit definitief worden genomen. Vrijdag worden dan de consequenties met de Nederlandse clubs besproken.

De afgelopen weken volgde de KNVB nadrukkelijk de richtlijnen van de overheid én de UEFA. Die verplaatste eerder het EK naar 2021 om zo komende zomer ruimte te creëren in de speelkalender waardoor de nationale competities tot een goed einde konden worden gebracht. Als richtdatum geldt daarbij 3 augustus.

Dat de KNVB de competities niet eerder zelfstandig definitief heeft stopgezet, is omdat de bedrijfstak in financieel zwaar weer is gekomen, stelt de bond dinsdag. „Geprobeerd wordt om te voorkomen dat hierdoor clubs omvallen en banen uit het voetbal verdwijnen. Net als in andere delen van onze economie wordt gevochten om een bedrijfstak zo goed mogelijk te beschermen tegen de financiële gevolgen van de huidige crisis.”

De UEFA voerde de druk op nationale bonden op om het seizoen af te maken en dreigde met het intrekken van Europese tickets als dat niet zou gebeuren. Maar nu het Nederlandse kabinet heeft besloten, kan de KNVB niets anders dan dit beleid volgen.

Dinsdagmiddag volgde de KNVB-top via een conference call nog een UEFA-vergadering. Daarin werden alle 55 aangesloten bonden nogmaals opgeroepen een plan te maken om de competitie te hervatten zodra de situatie het toelaat. En als dat niet lukt, zouden bonden moeten kijken hoe de competitie in een ander format (bijvoorbeeld korter) kan worden afgerond. Pas als dat niet lukt, kunnen ze een voorstel doen bij de UEFA hoe het seizoen te beëindigen.

Duitsland geldt voor de UEFA als lichtend voorbeeld. Daar wordt inmiddels alweer getraind en het plan is dat er vanaf 9 mei competitiewedstrijden worden gespeeld, in vrijwel lege stadions. Daarbij mogen slechts 239 mensen in het stadion aanwezig zijn. Ook in andere landen, zoals Engeland en Italië, wordt nog altijd gemikt op hervatting, onder strikte voorwaarden.

Complexe vraagstukken

Op het bondsbureau in Zeist begrijpt men het kabinetsbesluit, maar is er ook twijfel of dit juist is: waarom zou het spelen achter gesloten deuren later in de zomer niet mogelijk zijn, mocht de situatie het tegen die tijd toelaten? De kans bestaat dat er straks in meerdere Europese landen gevoetbald wordt, terwijl het hier niet kan – wat frustrerend kan zijn voor Nederlandse clubs – ook financieel.

Wel hebben clubs nu eindelijk de duidelijkheid waar zij in de afgelopen weken nadrukkelijk om vroegen. Tegelijkertijd liggen er nu nieuwe, complexe vraagstukken voor. Wordt de huidige ranglijst als eindstand genomen? Wordt Ajax zo ‘op papier’ kampioen en plaatst het zich voor de Champions League? Degraderen ADO Den Haag en RKC Waalwijk rechtstreeks, terwijl zij in theorie nog kans op handhaving hadden?

Dat spel wordt een lastige, gevoelige discussie, komende vrijdag.