Ombudsman onderzoekt trage afhandeling schadeclaims veteranen

Defensie Veteranen voelen zich in de steek gelaten door Defensie, die schadeclaims voor opgelopen letsel bewust zou traineren. Volgens oud-militairen verergeren hun klachten hierdoor.
Premier Rutte en Defensieminister Bijleveld met Nederlandse deelnemers van de Invictus Games voor (oud-)militairen met psychische en fysieke klachten.
Premier Rutte en Defensieminister Bijleveld met Nederlandse deelnemers van de Invictus Games voor (oud-)militairen met psychische en fysieke klachten. Foto Bart Maat/ANP

De Veteranenombudsman begint een onderzoek naar de afhandeling van schadeclaims door het ministerie van Defensie. Claims zouden te traag worden verwerkt en oud-militairen voelen zich in de steek gelaten door hun voormalige werkgever. Ombudsman Reinier van Zutphen citeert in een brief die maandag verstuurd is naar Defensieminister Ank Bijleveld (CDA) onder anderen een veteraan die het „mentaal maar ook lichamelijk” niet meer aankan „om constant een strijd te moeten leveren”.

Veteranen die tijdens missies blijvende lichamelijke of psychische klachten hebben opgelopen, kunnen schadeclaims indienen bij Defensie omdat zij inkomsten mislopen of therapie nodig hebben. Deze claims worden volgens veteranen echter niet alleen „onvoldoende voortvarend” verwerkt, maar Defensie zou de afhandeling ervan soms zelfs doelbewust traineren „door bijvoorbeeld steeds opnieuw te vragen om aanvullende informatie, door informatie op te vragen die eerder al overlegd is, of door de zaak stil te laten liggen”, schrijft de ombudsman.

Een lange behandelingsduur van claims kan het herstel van getraumatiseerde veteranen volgens henzelf „ernstig verstoren”. In zijn brief aan de minister noemt Van Zutphen ook het voorbeeld van een veteraan die zegt „na twaalf jaar strijden” om een schadevergoeding „helemaal op” te zijn. Diens klachten zijn „fors toegenomen” door de manier waarop Defensie zich opstelt, citeert Van Zutphen de betreffende veteraan.

Lees ook dit interview uit 2019 met de ombudsman, waarin hij Defensie bekritiseert om diens gebrekkige zorg voor oud-militairen: ‘Veteraan wordt nu pas geholpen als-ie piept’

‘Verantwoordelijken wijzen vooral naar elkaar’

Van Zutphen sprak tijdens zijn vooronderzoek al met twee hoge functionarissen van de afdeling van Defensie die de claims afhandelt. Die wierpen tegen dat veteranen „regelmatig zelf lang wachten met het overleggen van informatie of onrealistisch hoge verwachtingen hebben van de vergoeding”. Ook zouden hun intenties niet altijd zuiver zijn. Desondanks zijn er volgens de ombudsman voldoende aanknopingspunten om een onderzoek uit eigen beweging te beginnen. Als het gaat om de oorzaken van opgelopen vertraging, schrijft Van Zutphen, wijzen de betrokken partijen binnen de claimafdeling „vooral naar elkaar”.

Tussen de 3 en 5 procent van de veteranen heeft last van een posttraumatisch stressstoornis (PTSS). Zij kampen onder andere met verschijnselen zoals flashbacks, slaapproblemen en stemmingswisselingen. Ook sluiten sommigen van hen zich af voor hun naasten, waardoor relaties stranden en ze soms hun baan verliezen. In een interview met NRC zei Van Zutphen - die naast de Veteranenombudsman ook de Nationale Ombudsman is - vorig jaar dat de PTSS’ers opvallen onder de veteranen die claims indienen, „omdat de stoornis vaak zo ernstig is” en ook partners en kinderen soms een trauma oplopen als gevolg van de „enorme druk” die het op het gezin ligt.