Kabinet houdt vast aan app in strijd tegen Covid-19

Corona-app Het kabinet gaat door met de ontwikkeling van een corona-app. ‘Open source’ wordt een eis, zei premier Rutte dinsdagavond.

Het ziekenhuis OLVG ontwikkelde een app waarmee de gebruiker zijn gezondheid kan checken bij het vermoeden van besmetting met het coronavirus.
Het ziekenhuis OLVG ontwikkelde een app waarmee de gebruiker zijn gezondheid kan checken bij het vermoeden van besmetting met het coronavirus. Foto Remko de Waal/ANP

Het kabinet gaat door met de ontwikkeling van een corona-app die een bijdrage moet leveren aan het bronnen- en contactonderzoek van de GGD in de strijd tegen Covid-19. „We gaan de juiste mensen samenbrengen in een team, met open source als eis”, zei minister-president Mark Rutte (VVD) dinsdagavond tijdens zijn persconferentie. ‘Open source’ betekent dat de code van de software voor iedereen toegankelijk is en dat vrijwilligers bij kunnen dragen aan de ontwikkeling van de applicatie.

De hoop is dat daardoor meer mensen bereid zijn de corona-app straks op hun telefoon te installeren, een belangrijke voorwaarde voor een effectieve bijdrage aan het werk van de GGD. „Bij opensource-initiatieven zit er een hele gemeenschap van ontwikkelaars om het project heen. Zij mogen concrete suggesties doen”, zegt Edo Plantinga, bestuurder bij Code for NL, een Nederlands opensourcenetwerk. „Ze kunnen op bugs wijzen en die dan snel verhelpen. Dit bouwt voort op de wetenschappelijke traditie waarin je gezamenlijk werkt aan een product om het steeds beter te maken.”

Juist een ingewikkeld IT-systeem als een corona-app heeft baat bij open source, zegt Plantinga. „Als het zo makkelijk was, zou die app er al zijn. De gemiddelde programmeur kan dit niet. Je hebt specialisten nodig op meerdere gebieden.”

Lees ook: Komt er een Europese app?

Epidemiologische eisen

Wat nog helder moet worden zijn de epidemiologische eisen waaraan een corona-app moet voldoen, zei Rutte. Dat wil zeggen wanneer er volgens de app sprake is van een situatie waarin iemand besmet kan raken. Hoelang moet iemand daarvoor in de buurt zijn geweest bij een besmet persoon? Op welke afstand? Tijdens de technische briefing dinsdag in de Tweede Kamer zei Sjaak de Gouw, landelijk portefeuillehouder infectieziekten van de GGD, dat zijn organisatie hiervoor vrijdag het programma van eisen klaar heeft.

Vervolgens is het de vraag in hoeverre smartphones in staat zijn nauwkeurig de afstand tot andere telefoons te meten. De meeste app-ontwikkelaars willen hiervoor bluetooth gebruiken. Het Koninklijk Instituut Van Ingenieurs uitte maandag in een brief aan Kamerleden twijfels over de nauwkeurigheid van deze techniek. Als bluetooth foutief mensen op korte afstand detecteert die zich in werkelijkheid verder weg bevonden, dan waarschuwt de app van een besmette gebruiker te veel gebruikers dat ze mogelijk besmet zijn met het virus. Dit ondergraaft de geloofwaardigheid en effectiviteit van de app en kan ertoe leiden dat er te veel mensen getest moeten worden. Dit zou de GGD alleen maar onnodig extra werk opleveren.

Lees ook: Ministerie kleunt mis met appathon

Gaan mensen in quarantaine?

Het kabinet schakelt gedragswetenschappers in om de ontwikkeling van de corona-app te begeleiden. Zij onderzoeken welke Nederlanders geneigd zijn de app te installeren en hoe mensen reageren als ze een bericht ontvangen dat ze mogelijk besmet zijn. Laten ze zich dan testen, gaan ze eventueel in quarantaine?

Naast veel lof voor de transparantie van de ‘appathon’ - waarin de zeven geselecteerde voorstellen voor een corona-app afgelopen weekend hun product in rap tempo moesten verbeteren - klonk er de voorbije dagen ook veel kritiek op het gehaaste proces en de uiteindelijke selectie. Geen van de voorstellen voldeden en worden niet verder gebruikt. Volgens premier Rutte verloopt de ontwikkeling van de app prima. „Als je in 1964 een krantenartikel had geschreven over de reis naar de maan dan was die ook niet positief geweest.”

Als je in 1964 een krantenartikel had geschreven over de reis naar de maan dan was dat ook niet positief geweest

Mark Rutte

Over vier weken wordt een besluit genomen worden over de inzet van apps, schreef minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid, CDA) in een Kamerbrief. Vervolgstappen maakt hij volgende week duidelijk. De Tweede Kamer debatteerde woensdag over de aanpak van de virusbestrijding door het kabinet en hoorde onafhankelijke experts over hun zorgen rond de invoering van een app.

Op de vraag of Nederland ook zonder een corona-app kan, antwoordde Rutte dat het „lastig” is. „Mijn beeld is dat die app wel heel erg belangrijk is.”