Gesloten liveblog

138 nieuwe coronadoden gemeld, aantal patiënten op IC daalt verder

De anti-coronamaatregelen zijn door het kabinet verlengd tot 20 mei. Evenementen blijven tot september verboden. Volg hier het laatste nieuws rond de pandemie.

Dit blog is gesloten

In dit blog hield NRC op woensdag 22 april de belangrijkste ontwikkelingen omtrent de wereldwijde uitbraak van het coronavirus dat Covid-19 veroorzaakt bij. Volg voor het laatste nieuws het nieuwe coronablog:

Lees hier het coronablog van donderdag 23 april

Dit was het belangrijkste nieuws van dinsdag:

  • Zonder de anti-coronamaatregelen die de regering heeft genomen, waren naar schatting ruim 23.000 extra IC-opnames nodig geweest, aldus directeur infectieziektenbestrijding van het RIVM Jaap van Dissel. Sinds het begin van de uitbraak zijn 2.679 Nederlandse coronapatiënten op de IC beland, momenteel liggen er nog 1.050. Zeker 4.054 mensen zijn overleden aan het coronavirus.
  • Minister Schouten laat onderzoeken of varkens besmet kunnen raken met Covid-19. Uit eerder onderzoek is gebleken dat de dieren het virus niet oplopen, maar de minister wil zeker weten dat zij niet „een reservoir” kunnen zijn van corona, ook als het virus niet meer circuleert onder mensen.
  • Burgemeesters Ahmed Aboutaleb en Ahmed Marcouch hebben hun medemoslims verzocht om ook tijdens de ramadan, die vrijdag begint, de coronamaatregelen in acht te nemen. De burgemeesters van Rotterdam en Arnhem vragen de moslimgemeenschap het gebed en de iftar (de maaltijd na zonsondergang) „vooral thuis” te houden.
  • De eerste tien coronapatiënten hebben in Nederland een transfusie gekregen met bloedplasma van ex-Covid-19-patiënten, meldt het Erasmus MC.
  • Basisschoolleerlingen moeten wat betreft de PO-raad na 11 mei geen halve maar hele dagen naar school gaan. Met deze richtlijn hoopt de koepelorganisatie van alle basisschoolbesturen „zo min mogelijk verplaatsingsbewegingen van leerlingen en ouders te creëren”. Ook zou dit beter aansluiten op de buitenschoolse opvang.
  • Franse bedrijven hebben voor meer dan tien miljoen werknemers een tijdelijke werkloosheidsuitkering aangevraagd. Het gaat om meer dan de helft van alle werknemers in de private sector. In het Verenigd Koninkrijk is volgens de Britse minister van Volksgezondheid de coronapiek bereikt.

 

'Twee keer zoveel mensen bezoeken Nationale Museumweek digitaal'

Aangezien musea dichtblijven, kiezen veel Nederlanders voor een digitaal bezoek aan de Nationale Museumweek, een initiatief van vierhonderd musea. De afgelopen drie dagen bezochten bijna 45.000 kunstliefhebbers de digitale expositieruimte, zegt een woordvoerder van de Museumweek woensdagavond tegen NRC. Dat is ongeveer twee keer zoveel als vorig jaar in de eerste drie dagen van de Museumweek.

Musea proberen tijdens de Museumweek, die altijd in april gehouden wordt, hun fysieke collecties extra aan te prijzen door opvallende stukken in de schijnwerpers zetten en zo publiek te bereiken dat anders niet naar een museum gaat. Dit jaar gooide de organisatie vanwege corona het programma om en werd het 'gouden pronkstuk' waarmee de week elk jaar opent omgebouwd tot een digitale variant. Op Museumweek.nl kunnen bezoekers door de kunstinstallatie lopen die eigenlijk op de Dam in Amsterdam had moeten staan. Daar hangen niet alleen museumtopstukken, maar ook eigen werk dat bezoekers zelf hebben ingestuurd.

Ook kunnen bezoekers virtuele rondleidingen door musea volgen en zendt Museumweek.nl elke dag live-uitzendingen uit met tips van musea die online extra's aanbieden. De Nationale Museumweek, die dit jaar voor de zesde keer wordt gehouden, staat in teken van 75 jaar vrijheid en duurt tot zondag.

Musea zijn net als andere instellingen in de culturele sector in financieel zwaar weer beland doordat ze gedwongen dichtblijven vanwege het coronavirus. Dinsdag werd bekend dat de geldigheid van de 1,4 miljoen Museumkaarten in Nederland wordt verlengd vanwege het coronavirus. Ook kunnen kaarthouders er zelf voor kiezen het bedrag over de resterende termijn te doneren als zij geen gebruik willen maken van de verlenging. Hier maakten de meeste kaarthouders die geen verlenging wilden gebruik van.

Het virtuele kunstwerk dat eigenlijk op de Dam in Amsterdam had moeten staan. Beeld Museumvereniging

Familie Stephen Hawking schenkt zijn beademingsapparaat aan ziekenhuis

De familie van Stephen Hawking heeft een beademingsapparaat van de in 2018 overleden wereldberoemde natuurkundige geschonken aan een ziekenhuis in Cambridge. Daarmee kunnen Covid-19 patiënten in de Britse stad behandeld worden. Dat heeft zijn familie woensdag bekendgemaakt, schrijft de BBC. Het apparaat gaat naar het Royal Papworth Hospital, waar Hawking zelf ooit behandeld werd.

Zijn nabestaanden willen het ziekenhuis bedanken voor de „briljante en toegewijde” zorg die Hawking ooit gekregen heeft, en een gebaar maken vanwege de coronacrisis. De wetenschapper, die leed aan ALS, zou het beademingsapparaat ooit zelf gekocht hebben. Daarom had de familie het nog in hun bezit. Hawking werd bekend door de manier waarop hij complexe natuurkundige inzichten over tijd en het heelal over wist te brengen op een breed publiek. Zijn bekendste boek was ‘A Brief History of Time’ in 1988.

Het Royal Papworth Hospital in Cambridge, waar Hawking zijn hele leven woonde en les gaf, is een gerenommeerd instituut voor onderzoek naar hart- en longtransplantaties. Het ziekenhuis bedankt de familie voor de „steun in deze uitdagende tijden”. Vanwege een dreigend tekort riep premier Boris Johnson Britse bedrijven in maart op duizenden beademingsapparaten te produceren.

Stephen Hawking tijdens een lezing in Cambridge in 2007. REUTERS/Kimberly White/File Photo

Zuid-Afrika mobiliseert 73.000 militairen om lockdown te handhaven

Zuid-Afrika heeft zo'n 73.000 militairen gemobiliseerd om de strenge lockdown in het land te handhaven. Dat heeft de Zuid-Afrikaanse president Cyril Ramaphosa woensdag gezegd, meldt persbureau AP. Hoeveel militairen er precies ook ingezet gaan worden is nog niet duidelijk.

Momenteel zijn al zo'n 3.000 militairen ingezet om de geldende maatregels af te dwingen, de politie en medisch personeel bij te staan en ervoor te zorgen dat mensen binnen blijven. In het land zijn tot nu toe 3.635 besmettingen gemeld en 65 doden vastgesteld, na Egypte het hoogte dodental van het Afrikaanse continent.

Woensdagnacht kondigde de president een steunpakket aan van zo'n 26 miljard dollar (24 miljard euro). Ook zal hij morgen naar verwachting aankondigen hoe de lockdown geleidelijk wordt versoepeld. Er zijn grote zorgen in de townships over de gevolgen van de strenge lockdown: werkloosheid, voedseltekorten en grote onrust. Zo zou het aantal plunderingen de afgelopen tijd sterk zijn toegenomen.

Een tv-recensie van de huidige coronawerkelijkheid

Stel, de coronacrisis was een aflevering van de populaire Britse sciencefictionserie Black Mirror, hoe zouden we het dan beoordelen? NRC-recensent Coen van Zwol noemde de fictieve aflevering 'Lockdown' en gaf vijf sterren:

„Samenscholingen en bijeenkomsten zijn verboden, scholen, fabrieken, bars, restaurants en theaters zijn dicht, in het hart van voorheen krioelende wereldsteden grazen herten. In het ene land mogen burgers hun huis helemaal niet uit zonder documenten, elders dragen ze vrijwillig mondkapjes en houden anderhalve meter afstand: de besmettingszone. Wie te dichtbij komt, wordt op sociale media aan de schandpaal genageld of per drone gemaand afstand te houden.”

Lees hier de recensie: Stel, de coronacrisis was een aflevering van Black Mirror

Ook in Frankrijk blijven dagelijkse cijfers over IC- en ziekenhuisopnames teruglopen

Net als in veel andere Europese landen neemt in Frankrijk het aantal coronapatiënten in ziekenhuizen en op intensive care-afdelingen af. Momenteel liggen er bijna dertigduizend Fransen met Covid-19 in ziekenhuizen, waarvan 5.218 patiënten op IC's, meldt het Franse persbureau AFP. Dit betekent dat er ruim tweehonderd IC-bedden minder in gebruik zijn dan dinsdag en bijna tweeduizend minder dan vorige week.

Het afgelopen etmaal kwamen 544 meldingen binnen van Franse coronapatiënten die zijn overleden. Doordat meldingen soms vertraagd binnenkomen, zijn niet al deze mensen de afgelopen 24 uur zijn overleden. Het officiële Franse dodental staat nu op 21.340, een aantal dat de Spaanse cijfers begint te evenaren.

Van deze ruim 21.000 overleden Franse coronapatiënten stierven er ongeveer 13.000 in ziekenhuizen. De rest overleed in verpleeghuizen of in andere medische instellingen. Inmiddels hebben de Fransen bijna 120.000 besmettingsgevallen geregistreerd. Dit aantal is niet volledig, aangezien niet iedereen met lichte coronaklachten getest is.

Rutte tegen Tweede Kamer: we zouden allemaal zo veel meer willen

Premier Mark Rutte snapt de wens van de Tweede Kamer om meer sectoren in de economie alweer te laten opstarten. „We zouden allemaal zo veel meer willen. Maar de ruimte is nog steeds minimaal”, zei Rutte, die vreest dat bij een te snelle versoepeling de druk op de gezondheidszorg weer te groot wordt. En dat blijft Ruttes belangrijkste zorg. „We moeten eerst focussen op de gezondheid, daarna op alle andere zaken.”

Een aantal partijen vroeg Rutte waarom de horeca niet al mag experimenteren in wat de premier eerder de ‘1,5 meter-economie’ noemde. Rutte zegt dat het voor de horeca echt nog „ingewikkeld” ligt en dat hij niet verwacht dat daar voor 20 mei al een herstart kan komen. „Bij het openen van de horeca weet je één ding zeker: er gaan dan veel meer mensen de straat, om naar de terrassen te gaan, met het risico dat ze in steegjes tegen elkaar opbotsen.” Rutte verwacht dat het aantal besmettingen daardoor te snel zal stijgen.

De premier beloofde wel apart met de horecasector in gesprek te gaan over het perspectief voor de komende tijd. Rutte leek te suggereren dat het einde van de sluiting van de horeca ook in zicht komt. „We kunnen vanzelfsprekend de horeca niet héél lang dichthouden, ook economisch gezien.”

Rutte wilde wel toezeggen dat kappers en andere contactberoepen eerder dan 20 mei weer aan de slag mogen als dat kan. Bijvoorbeeld als volgende week uit een advies van het Outbreak Management Team (OMT) duidelijk wordt of mondkapjes voor die beroepen voldoende bescherming bieden. „Als het daar eerder kan, doen we het eerder.”

Over het voorstel van een aantal partijen om naast het OMT een team met andere deskundigen samen te stellen was Rutte positiever dan vorige week in het debat. Een deskundigenteam met alleen economen zou de premier echter „onverstandig vinden”. Hoe Rutte het wel gaat invullen laat hij binnenkort aan de Tweede Kamer weten.

Premier Rutte woensdag in de Tweede Kamer. Foto Bart Maat/ANP

Derde dag op rij minder dan 500 doden in New York

In de zwaarst getroffen Amerikaanse staat New York zijn voor de derde dag op rij minder dan vijfhonderd nieuwe doden gemeld. Dat is een teken dat de corona-uitbraak er aan het afvlakken is, zei gouverneur Andrew Cuomo. De Democraat waarschuwde wel voor een „tweede of derde golf” als niet de juiste maatregelen genomen zouden worden. Met 474 nieuwe slachtoffers staat het totale dodental in New York nu op 15.302.

Cuomo zei dat het aantal testen in New York nog sterk moet groeien voordat het normale leven weer gedeeltelijk opgepakt kan worden. Momenteel wordt 20.000 keer per dag getest. New York wil hiervoor gaan samenwerken met de naburige staten Connecticut en New Jersey, om de verspreiding van het virus in kaart te brengen.

De voormalig burgemeester van New York Michael Bloomberg heeft voorgesteld om hiermee te gaan helpen, onder meer met een gift van 10 miljoen dollar.

Campings Twente vanaf vrijdag weer open

Twentse campings mogen vanaf vrijdag weer open. Dat schrijft RTV Oost woensdagavond op basis van de Veiligheidsregio Twente. Wel moeten campinggasten zich aan bepaalde regels houden. Zo mogen zij alleen op een camping verblijven als ze over een eigen douche of toilet beschikken. Gedeelde ruimtes mogen niet worden gebruikt.

De afgelopen weken mochten campings en vakantieparken in Nederland in principe zelf besluiten om al dan niet open te blijven, mits de Veiligheidsregio anders besloot. De veiligheidsregio Twente nam op eigen initiatief strenge maatregelen, en sloot vakantieparken en campings in de landstreek. Dat gebeurde eind maart ook in Zeeland, daar zijn de campings en parken vooralsnog gesloten. In Zeeland wordt inmiddels ook gekeken of bepaalde toeristische plekken weer open kunnen, schrijft Omroep Zeeland.

'Ruim driekwart bevolking steunt nieuw coronabeleid'

Het coronabeleid voor de komende weken zoals premier Rutte dat dinsdag aankondigde, geniet brede steun onder de Nederlandse bevolking. In een peiling van EenVandaag liet 77 procent van de 25.000 respondenten weten achter de nieuwe maatregelen te staan.

Rutte liet dinsdag weten dat basisschoolkinderen na de meivakantie gefaseerd terug naar school kunnen. Ook gaat de kinderopvang weer open. Andere anti-coronamaatregelen zijn juist verlengd tot 20 mei.

Ruim 70 procent van de ouders met schoolgaande reageerde positief op de plannen in de opiniepeiling van EenVandaag. Tegelijkertijd is meer dan een kwart negatief over het besluit en zegt 22 procent nog niet zeker te weten dat ze hun kinderen daadwerkelijk naar school zullen sturen.

De cijfers van EenVandaag:

  • Van de ouders met kinderen in de middelbare schoolleeftijd zegt 69 procent achter het besluit te staan van het kabinet om die scholen in ieder geval tot eind mei dicht te houden.
  • Ruim een derde van de respondenten met een (groot)ouder in een verpleeghuis is het er niet mee eens dat zij hun familielid nog langer niet mogen bezoeken.
  • Van de ondervraagden vindt 63 procent het goed dat de horeca dichtblijft, een kwart is het ermee oneens. Onder de ruim tweeduizend ondernemers die meededen aan de peiling ligt dat percentage hoger: 41 procent.
  • Drie op de vijf ondernemers vindt dat het kabinet in de belangenafweging tussen de volksgezondheid en de economie te weinig aan dat laatste denkt. Wel zegt 59 procent zich te kunnen vinden in het totaalpakket zoals Rutte dat dinsdag presenteerde.
  • Van de maatregelen die het kabinet heeft verlengd, zijn de respondenten het negatiefst over het sluiten van kapperszaken. Slechts 47 procent steunt dit. Andere maatregelen zijn populairder: thuisblijven steunt 86 procent, thuiswerken 90 procent, niet samen sporten 75 procent en het samenscholingsverbod 77 procent.
  • 437 nieuwe doden vastgesteld in Italië

    In Italië zijn 437 nieuwe doden als gevolg van Covid-19 gemeld op woensdag, een dag eerder was dat 543. Daarmee lijkt de dalende trend in het Zuid-Europese land langzaam door te zetten. Met meer dan 25.000 sterfgevallen door het virus sinds 21 februari heeft Italië na de VS het hoogste dodental ter wereld.

    Het aantal bevestigde gevallen van mensen die nu ziek zijn is een derde dag op rij iets afgenomen en staat op 107.699, melden autoriteiten. Ook het aantal Italianen op de intensive care is met een kleine honderd afgenomen tot 2.384.

    Kamer vraagt om coulance bij heropenen basisscholen

    In de Tweede Kamer is veel steun voor het besluit van het kabinet om na de meivakantie de basisscholen weer te openen. D66-leider Rob Jetten sprak van „een stap vooruit”. Wel zei hij dat het heropenen van de scholen alleen een succes kan worden “als scholen en leraren het eens kunnen worden over hoe dat moet”. Jesse Klaver (GroenLinks) had er „bewondering voor” dat scholen weer open gaan omdat er nog veel onzekerheden zijn.

    De Kamer wil dat er straks coulant met twijfelende ouders en leraren wordt omgesprongen. „Kunnen kwetsbare kinderen straks thuisblijven zonder dat ze de inspectie op hun dak krijgen?”, vroeg CDA-fractievoorzitter Pieter Heerma zich af. De Partij voor de Dieren vreest dat er de werkdruk zal toenemen, die volgens Esther Ouwehand “toch al niet florissant” was in het onderwijs. „Hoe gaan we zorgen dat de mensen die onderwijs moeten geven dat wel aankunnen?”

    PVV-leider Geert Wilders sprak zich als enige fel uit tegen het heropenen van de scholen. Volgens hem komt dit „onverstandige” besluit van het kabinet te vroeg. „Er is geen eenduidigheid”, zei Wilders over of het straks veilig is voor kinderen en leraren. „Ik vind dat je niet met kinderen moet experimenteren. Bij twijfel moet je niet oversteken, maar het zekere voor het onzekere nemen.”

    Eerste tien coronapatiënten krijgen bloedplasmatransfusie

    De eerste tien coronapatiënten hebben in Nederland een transfusie gekregen met bloedplasma van ex-Covid-19-patiënten. Dat meldt het Erasmus MC woensdag . Het universitair medisch centrum in Rotterdam onderzoekt, in samenwerking met vijftien andere centra in Nederland, of bloedplasma van mensen die zijn hersteld van de ziekte kan helpen voor mensen die nu ernstig ziek zijn.

    De zogeheten ConCoViD studie wordt gedaan samen met bloedbank Sanquin en zal in totaal 426 patiënten omvatten. Wie besmet raakt met het coronavirus bouwt meestal antistoffen op die terecht komen in het bloedplasma. Dat is de heldere vloeistof die overblijft als de rode en witte bloedcellen uit het bloed gefilterd worden. Naast cruciale antilichamen bevat het plasma ook vocht en eiwitten.

    Een recente studie van het Erasmus MC bewijst dat apen inderdaad dit soort beschermende antistoffen maken. Een analyse van het plasma van de eerste dertig donoren laat zien dat de meerderheid van hen twee weken na het einde van de ziekte deze antistoffen aanmaakt.

    Er zijn volgens het universitair medisch centrum ook enkele kleine studies gedaan waarin de eerste mensen met plasma werden behandeld. Deze studies tonen volgens het ziekenhuis aan dat de behandeling veilig lijkt, maar omdat ze kleinschalig en zonder controlegroep zijn, is over de werkzaamheid nog weinig te zeggen.

    Sinds de aankondiging van het onderzoek in maart, hebben ruim 3.000 mensen zich aangemeld om bloed te doneren. Naast het Erasmus MC zijn deze week ook de eerste andere ziekenhuizen gestart. De komende tijd zullen er nog meer volgen. Een tweede studie naar de werking van bloedplasma, vanuit het LUMC in Leiden in samenwerking met Sanquin, begint over twee weken.

    Lees ook: Bloedplasma kan Covid-19-patiënt helpen

    Partijen willen niet dat winstgevende bedrijven 'hand ophouden' bij regering

    Wekenlang ging het in de Kamerdebatten over de coronacrisis vooral over tekorten: aan IC-capaciteit, aan testen, aan mondkapjes. Deze woensdag ging het ineens over de economie. Specifieker: over de voorwaarden die aan grote bedrijven moeten kunnen worden gesteld in ruil voor staatssteun.

    Het was SP-leider Lilian Marijnissen die erover begon tegen VVD-fractievoorzitter Klaas Dijkhoff. Zij noemde het voorbeeld van reissite booking.com, dat normaliter miljarden winst maakt en belastingvoordelen ontvangt maar nu wel de „hand ophoudt” bij de Nederlandse regering.

    Verschillende partijen, zoals GroenLinks, D66, SP en PvdA, noemen het ongewenst dat grote bedrijven die staatssteun krijgen vanwege de coronacrisis, dividend uitkeren. Of bonussen voor de top uitkeren of eigen aandelen opkopen. PvdA-leider Lodewijk Asscher vindt het reëel om bedrijven en aandeelhouders om een eerlijke bijdrage te vragen, zei hij. Financiële steun mag niet gebruikt worden om „straks weer feest te vieren”.

    Ook Dijkhoff vindt dat er voorwaarden mogen worden gesteld, zei hij, „in het kader van wederkerigheid”. Als een bedrijf aan het eind van het jaar winst maakt, zei hij, zou je kunnen zeggen: „Dan had je het [financiële steun] niet nodig.”

    Het belangrijkste nieuws van vandaag

    Een overzicht van het belangrijkste coronanieuws:

    • Zonder de anti-coronamaatregelen die de regering heeft genomen, waren naar schatting ruim 23.000 extra IC-opnames nodig geweest, aldus directeur infectieziektenbestrijding van het RIVM Jaap van Dissel. Sinds het begin van de uitbraak zijn 2.679 Nederlandse coronapatiënten op de IC beland, momenteel liggen er nog 1.050. Zeker 4.054 mensen zijn overleden aan het coronavirus.
    • Minister Schouten laat onderzoeken of varkens besmet kunnen raken met Covid-19. Uit eerder onderzoek is gebleken dat de dieren het virus niet oplopen, maar de minister wil zeker weten dat zij niet „een reservoir” kunnen zijn van corona, ook als het virus niet meer circuleert onder mensen.
    • Burgemeesters Ahmed Aboutaleb en Ahmed Marcouch hebben hun medemoslims verzocht om ook tijdens de ramadan, die vrijdag begint, de coronamaatregelen in acht te nemen. De burgemeesters van Rotterdam en Arnhem vragen de moslimgemeenschap het gebed en de iftar (de maaltijd na zonsondergang) „vooral thuis” te houden.
    • Franse bedrijven hebben voor meer dan tien miljoen werknemers een tijdelijke werkloosheidsuitkering aangevraagd. Het gaat om meer dan de helft van alle werknemers in de private sector. In het Verenigd Koninkrijk is volgens de Britse minister van Volksgezondheid de coronapiek bereikt.
    • Basisschoolleerlingen moeten wat betreft de PO-raad na 11 mei geen halve maar hele dagen naar school gaan. Met deze richtlijn hoopt de koepelorganisatie van alle basisschoolbesturen „zo min mogelijk verplaatsingsbewegingen van leerlingen en ouders te creëren”. Ook zou dit beter aansluiten op de buitenschoolse opvang.

    Ook loonkostenregeling mogelijk voor dochterbedrijven

    De regeling voor bedrijven die door de coronacrisis in financiële problemen komen, wordt verruimd. Dat heeft minister Wouter Koolmees (Sociale Zaken en Werkgelegenheid, D66) woensdag bekendgemaakt in een brief aan de Tweede Kamer. Bedrijven die onderdeel zijn van een breder concern mogen voortaan ook aanspraak maken op de loonkostenregeling, ook als het omzetverlies bij het moederbedrijf als geheel niet groot genoeg is.

    Bedrijven die door de coronacrisis 20 procent omzetverlies hebben, kunnen gebruikmaken van een tijdelijke loontegemoetskomingsregeling (NOW-regeling). Zij krijgen dan tot maximaal 90 procent van de loonkosten vergoed uit de staatskas. Wel moeten zij beloven salarissen volledig door te betalen en werknemers niet om economische redenen te ontslaan. Tot dusver hebben meer dan 100.000 bedrijven bij het UWV een beroep gedaan op de regeling, schrijft Koolmees.

    Lees ook: Een miljardensubsidie tegen massaontslag - maar voor wie precies?

    Concerns konden eerst alleen als geheel een beroep doen op de regeling, en niet per dochterbedrijf. Daartoe was besloten om de steun simpel te houden, en te voorkomen dat bedrijven zouden sjoemelen met de steun. Onder druk van werkgevers- en werknemersorganisaties wordt de regeling nu toch verruimd. Ook als het concern zelf niet aan het criterium van 20 procent omzetverlies voldoet, kan een dochterbedrijf nog wel aanspraak maken op overheidssteun.

    Om van de financiële steun gebruik te kunnen maken, moeten bedrijven wel toezeggen dat zij over 2020 geen dividend of bonussen uitkeren of eigen aandelen inkopen. Ook moeten afspraken worden gemaakt met de vakbonden over werkbehoud.

    Britse regering: coronapiek bereikt, maar te vroeg voor verlichting maatregelen

    Het Verenigd Koninkrijk heeft de coronapiek bereikt, maar het is nog te vroeg om de afgekondigde maatregelen te verlichten. Dat heeft de Britse minister van Volksgezondheid Matt Hancock woensdag gezegd.

    Volgens Hancock hebben experts „veel vertrouwen” dat de piek is bereikt, maar moet het aantal besmettingen „uiteraard” nog omlaag gaan. In het VK zijn tot nu toe ruim 130.000 besmettingen geconstateerd en zijn ruim 18.000 doden gemeld als gevolg van het virus.

    De regering wil pas denken aan het gedeeltelijk opheffen van de lockdown als aan vijf criteria is voldaan, enigszins vergelijkbaar met de eisen die in Nederland worden gesteld voor verlichting van de maatregelen. Zo moet het aantal besmettingen, IC-opnames en doden omlaag, evenals het zogenoemde reproductiegetal. Ook moet er meer testcapaciteit komen.

    Advies: basisschoolleerlingen hele dagen naar school na meivakantie

    Laat basisschoolleerlingen na 11 mei geen halve maar hele dagen naar school gaan. Dat adviseren de PO-raad, de koepelorganisatie van alle basisschoolbesturen, en de vakbonden in een protocol dat woensdag bekendgemaakt is.

    Met deze richtlijn hopen de organisaties „zo min mogelijk verplaatsingsbewegingen van leerlingen en ouders te creëren en de aansluiting bij de Buitenschoolse Opvang zo optimaal mogelijk te houden”. Scholen hoeven zich niet aan de richtlijn te houden.

    Alle basisschoolleerlingen mogen na de meivakantie voor de helft van de tijd weer naar school, maakte premier Mark Rutte dinsdag bekend. Scholen mogen zelf bepalen hoe ze dat gaan inrichten. Zo mogen de scholen zelf besluiten hoe de groepen verdeeld worden en hoe de leerlingen verspreid worden.

    Voor het speciaal onderwijs geldt dat alle leerlingen weer volledig naar school mogen. Voor alle basisscholen geldt dat tussen leerlingen geen 1,5 meter afstand bewaard hoeft te worden, maar tussen leraren en leerlingen moet wel zoveel mogelijk afstand bewaard worden. Leraren onderling moeten ook altijd de 1,5 meter afstand in acht nemen.

    Foto Sem van der Wal/ANP

    Aantal Covid-patiënten op de intensive care neemt opnieuw af

    Het aantal coronapatiënten is het afgelopen etmaal met 37 afgenomen. Volgens het Landelijk Coördinatiecentrum Patiënten Spreiding (LCPS) liggen er nu 1.050 Covid-19-patiënten op de intensive cares, waarvan 44 in Duitsland.

    Ook liggen er 395 patiënten op Nederlandse IC's die geen corona hebben. Volgens voorzitter Ernst Kuipers van het Landelijk Netwerk Acute Zorg is dat een stijging - en dat is „gek genoeg goed nieuws”, zegt hij. „Het betekent dat de reguliere zorg weer op gang komt. Dat proces zou nu in de versnelling moeten komen.”

    Het aantal coronapatiënten op IC's - waar de meest intensieve vorm van zorg wordt verleend - neemt nu al bijna twee weken op rij af. Gedurende de eerste anderhalve maand van de corona-epidemie in Nederland werd de IC-capaciteit uitgebreid naar 2.400 bedden. Een volledige bezetting van die nieuwe maximumcapaciteit is nooit bereikt.

    Minister Schouten laat onderzoeken of varkens 'reservoir' voor corona kunnen zijn

    Landbouwminister Carola Schouten (CDA) laat „uit voorzorg” onderzoeken of varkens besmet kunnen raken met Covid-19. De ChristenUnie-minister schrijft woensdag in een Kamerbrief dat ze het zekere voor het onzekere wil nemen „omdat varkens gevoelig zijn voor een aantal humane ziekten”. Uit eerder onderzoek in Duitsland en China is gebleken dat varkens Covid-19 niet kunnen oplopen, aldus de minister.

    De onderzoekers, die deze maand zullen beginnen, testen bloedmonsters van varkens op antistoffen tegen Covid-19. Zo hopen ze definitief uit te sluiten dat de dieren toch geïnfecteerd kunnen worden. Door te onderzoeken of varkens besmet kunnen raken, wil Schouten achterhalen of zij mogelijk „een reservoir” zouden kunnen zijn van corona, ook als het virus niet meer circuleert onder mensen. Schouten verwacht in augustus de eerste resultaten van het onderzoek naar varkens. Ze is ook van plan onderzoek te laten doen naar katten.

    Volgens Schouten zijn er vooralsnog geen aanwijzingen dat dieren een rol spelen in de verspreiding van corona. Slechts incidenteel is het virus teruggevonden bij huisdieren van Covid-patiënten, zoals bij twee honden en een kat in Hongkong en een zieke kat in België. Ook een tijger met hoestklachten in een New Yorkse dierentuin bleek besmet.

    Het advies voor eigenaren van huisdieren blijft hetzelfde, schrijft Schouten in de Kamerbrief. Mensen met coronaklachten moeten uit voorzorg het contact met hun dieren vermijden en zieke dieren van (mogelijke) coronapatiënten moeten zoveel mogelijk binnen blijven.

    RIVM: 138 nieuwe coronadoden gemeld, 124 ziekenhuisopnames

    Sinds dinsdag heeft het RIVM meldingen ontvangen over 138 nieuwe sterfgevallen door Covid-19. Dit betekent niet dat deze patiënten allemaal de afgelopen 24 uur zijn overleden, het duurt vaak enkele dagen voordat een sterfgeval wordt doorgegeven aan het RIVM. In totaal zijn in Nederland zeker 4.054 mensen overleden aan Covid-19.

    Van 124 coronapatiënten is het afgelopen etmaal geregistreerd dat ze in een ziekenhuis zijn opgenomen. In totaal zijn zeker 10.021 Covid-19-patiënten in een ziekenhuis opgenomen (geweest). Het aantal patiënten dat momenteel op de IC ligt, wordt later vanmiddag bekendgemaakt. Dinsdag lagen 1.087 Covid-patiënten op de IC, dat was 71 mensen minder dan een dag eerder.

    Tot slot is in de afgelopen 24 uur bij 708 mensen een besmetting met het coronavirus vastgesteld, wat het totaal brengt op 34.842. Dit aantal reflecteert niet het werkelijke aantal besmettingen, omdat lang niet iedereen getest wordt. Eén derde van de besmettingen is aangetroffen bij zorgpersoneel, dat vaak getest wordt.

    Het RIVM schrijft dat de afgelopen weken meer is getest dan daarvoor. Sinds 6 april worden wekelijks bijna veertigduizend testen afgenomen. Eind maart was zo'n dertig procent van alle testen positief. Afgelopen twee weken daalde dit van zo'n 25 naar 20 procent - dit komt voornamelijk door een verandering in het testbeleid, waarbij zorgpersoneel buiten het ziekenhuis vaker wordt getest bij klachten. Daarnaast worden de meeste testen afgenomen bij risicogroepen en ziekenhuispersoneel.

    WMO-chef: pak klimaatverandering net zo stevig aan als Covid-19

    De CO₂-uitstoot zal dit jaar door het coronavirus met ongeveer 6 procent afnemen ten opzicht van vorig jaar. Dat zou neerkomen op de sterkste daling sinds de Tweede Wereldoorlog. Die verwachting sprak Petteri Taala, secretaris-generaal van de Wereld Meteorologische Organisatie (WMO), woensdag uit, meldt persbureau Reuters. Omdat de afname tijdelijk is, waarschuwde de hoogste man van het VN-orgaan dat dit „geen vervanging is voor structureel klimaatbeleid”.

    De daling in de uitstoot komt doordat het vervoer gedeeltelijk stilligt en doordat er minder energie verbruikt wordt in de industrie. Om de uitstoot op langere termijn te verminderen en klimaatverandering tegen te gaan, zullen scherpere maatregelen nodig zijn, waarschuwde Taala. „We moeten dezelfde toewijding en eensgezindheid laten zien bij de bestrijding van klimaatverandering als bij de bestrijding van Covid-19.”

    Taala sprak ter gelegenheid van de Dag van de Aarde, die woensdag voor de vijftigste keer plaatsvindt om aandacht te vragen voor klimaat en milieu. Volgens de WMO is de hoeveelheid CO₂ in die voorbije vijftig jaar met 26 procent gestegen en is het op aarde gemiddeld 0,86 graden warmer. De periode 2015 tot en met 2019 was de warmste vijf jaar ooit gemeten; 1,1 graad warmer dan vóór de industriële revolutie.

    Burgemeesters Rotterdam en Arnhem: blijf ook tijdens ramadan thuis

    De burgemeesters van Rotterdam en Arnhem, Ahmed Aboutaleb en Ahmed Marcouch, verzoeken moslims om ook tijdens de ramadan de coronamaatregelen in acht te nemen. De PvdA'ers - die zichzelf aankondigen als „Ahmed van Arnhem en Ahmed van Rotterdam” - verspreidden hun oproep woensdagmiddag in een video op sociale media.

    Aboutaleb en Marcouch vragen de moslimgemeenschap deze ramadan, die vrijdag begint, het gebed en de iftar (de maaltijd na zonsondergang) „vooral thuis” te houden. „Denk aan je gezondheid en de gezondheid van je dierbaren”, aldus de burgemeester van Arnhem. „Blijf thuis.” Eerder op woensdag meldde persbureau ANP dat vrijwilligers van verschillende moskeeën de komende weken na zonsondergang de straat opgaan om moslims die buiten samenkomen aan te sporen naar binnen te gaan.

    Veel moskeeën in Nederland hebben hun deuren gesloten vanwege de uitbraak van het coronavirus. De anti-coronamaatregelen bieden alleen nog ruimte voor religieuze bijeenkomsten waarbij minder dan dertig mensen aanwezig zijn. Aboutaleb uitte begin april kritiek op dit besluit. Hij wil dat ook kleinschalige geloofsbijeenkomsten worden verboden.

    Twitter avatar College010 B en W Rotterdam Burgemeester Ahmed Aboutaleb en burgemeester @ahmedmarcouch wensen alle moslims een fijne Ramadan. #alleensamen houden we het #coronavirus onder controle. https://t.co/nZnHOGSiJc

    'Maatregelen hebben 23.000 IC-opnames voorkomen'

    Zonder de anti-coronamaatregelen die de regering heeft genomen, waren naar schatting ruim 23.000 extra IC-opnames nodig geweest. Dat heeft directeur infectieziektenbestrijding van het RIVM Jaap van Dissel woensdag gezegd tijdens de wekelijkse briefing aan de Tweede Kamer. Het totaal aantal Nederlandse coronapatiënten dat sinds het begin van de uitbraak op de IC is beland, bedraagt volgens de Nationale Intensive Care Evaluatie 2.679, inclusief mensen die inmiddels zijn ontslagen of overleden.

    Ook concludeert het RIVM dat het zogenoemde reproductiegetal in Nederland is afgenomen, maar niet verder lijkt te dalen. Aan het begin van de epidemie stak één besmet persoon gemiddeld 2 of 2,5 anderen aan. Dat is nu teruggebracht tot iets minder dan één persoon, maar dit getal stagneert. Het RIVM kan dit nog niet goed verklaren. Van Dissel merkte wel op dat het getal in andere Europese landen boven de één ligt.

    Verder ging hij in op de onderzoeken naar het coronavirus die onder kinderen zijn gedaan. Het RIVM heeft gezien dat besmette kinderen de infectie veelal van hun ouders hebben. Kinderen verspreiden de ziekte op hun beurt veel minder vaak. Kinderen en jongeren onder de twintig raken relatief gezien minder snel besmet. Zij vertonen ook minder vaak symptomen. Dat is ook zo in andere westerse landen, in Azië en in de Verenigde Staten.

    Jaap van Dissel brieft de Tweede Kamer voorafgaand aan het debat over de anti-coronamaatregelen. Foto Sem van der Wal/ANP

    Branchevereniging: gevaarlijke onduidelijkheid over mondkapjes in ouderenzorg

    Actiz, een branchevereniging voor zorgorganisaties, heeft het kabinet woensdag gewaarschuwd dat er „gevaarlijke onduidelijkheid” heerst over de inzet en beschikbaarheid van mondkapjes in de ouderenzorg. De organisatie is „verbijsterd over het gebrek aan duidelijkheid en perspectief” en vraagt de Tweede Kamer om actie te ondernemen.

    „Wetenschappers en experts, soms ook verbonden aan het ministerie van VWS, verschillen van mening over het al dan niet preventief moeten gebruiken van met name mondmaskers”, schrijft Actiz. De organisatie wil dat er duidelijke onderbouwing en uitleg komt van de huidige richtlijnen om „zo zuinig mogelijk” te zijn met de beschermingsmiddelen.

    Voor zorg buiten de ziekenhuizen zijn volgens Actiz veel meer beschermingsmiddelen nodig dan op dit moment beschikbaar zijn. „Het kan niet zo zijn dat medewerkers thuisblijven uit angst. We hebben iedereen immers keihard nodig nu. En we hebben beschermingsmiddelen nodig om weer veilig bezoekers te kunnen ontvangen in verpleeghuizen als de bezoekregeling versoepeld wordt."

    „De onrust onder zorgmedewerkers in verpleeghuizen en in de wijkverpleging neemt de laatste weken toe vanwege doorgaande besmettingen en de vele verhalen die de ronde doen over de oorzaken daarvan”, schrijft Actiz. De koepelorganisatie vertegenwoordigt naar eigen zeggen bijna vierhonderd zorginstellingen met 400.000 medewerkers.

    Kabinet probeert oudere groep eerder te vaccineren tegen pneumokokken

    Het kabinet gaat kijken of het mogelijk is om mensen van tussen de zeventig ent tachtig jaar oud eerder te vaccineren tegen pneumokokken. Dat schrijft minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid, CDA) woensdag in een brief aan de Tweede Kamer. De Gezondheidsraad had aangeraden die doelgroep voorrang te geven bij inenting, omdat het gevaar dat de ziekte ernstig verloopt groter is dan bij jongere doelgroepen. Ouderen lopen bovendien al extra risico door het coronavirus.

    Aanvankelijk was het plan om ouderen een vaccinatie aan te bieden ze als 60, 65, 70 of 75 jaar worden. Het idee was dat op die manier over vijf jaar iedereen van zestig tot tachtig jaar oud gevaccineerd zou zijn.

    Het kabinet wilde van de Gezondheidsraad weten of het vanwege de coronavirusuitbraak verstandig is om het vaccinatieprogramma anders aan te pakken. De raad adviseerde maandag van wel, gezien de hogere risico's die de ouderen lopen. Daarbij is ook aangeraden om coronapatiënten die genezen zijn eerder te vaccineren, omdat door Covid-19 veroorzaakte longschade een extra risico vormt bij een pneumokokkeninfectie.

    Volgens De Jonge staat het kabinet „welwillend tegenover het advies” van de Gezondheidsraad en zal het binnenkort met een plan voor de vaccinaties komen. De vraag is onder meer of er genoeg vaccins zijn. Momenteel zijn er 550.000 beschikbaar, maar er wordt een poging gedaan om bij te kopen. Mochten er niet genoeg zijn voor iedereen van zeventig tot tachtig jaar oud, heeft de Gezondheidsraad aanbevolen om te beginnen met de vaccinatie van ouderen die 75 tot en met 79 jaar oud zijn. Een pneumokokkeninfectie kan onder meer leiden tot luchtweginfecties en ook tot bloedvergiftiging en hersenvliesontsteking.

    Ruim vierhonderd nieuwe coronadoden in Spanje

    Spanje heeft woensdag nog eens 435 sterfgevallen als gevolg van het coronavirus gemeld. Dat zijn er ongeveer evenveel als dinsdag, blijkt uit cijfers van het ministerie van Volksgezondheid. Er zijn nu 21.717 mensen aan Covid-19 overleden. Bijna een kwart van de doden kwam uit de regio Madrid.

    Bijna duizend mensen moesten de afgelopen dag opgenomen worden in het ziekenhuis, ruim vijftig mensen zijn overgebracht naar de intensive care. Zoals bij alle cijfers over coronaslachtoffers zijn ook deze gegevens niet compleet. Niet iedereen die ziek is, is getest. Ook kan er enige vertraging zitten tussen het moment dat mensen ziek(er) worden of overlijden en de registratie in de statistieken.

    Zeilschepenfestijn Sail pas weer in 2025

    Het Amsterdamse maritieme evenement Sail wordt pas in 2025 weer gehouden. Het zeilbotenfestijn zou eigenlijk deze zomer plaatsvinden, maar omdat grote evenementen tot 1 september zijn verboden, kan dat niet doorgaan. Verplaatsing naar volgend jaar is niet aan de orde, laat de organisatie woensdag weten.

    „Met pijn in het hart zijn we gedwongen deze beslissing te nemen, waarvan we overtuigd zijn dat dit de enige juiste is”, zegt Arie Jan de Waard, voorzitter van de Stichting Sail Amsterdam, in een verklaring op de website van het evenement. „Aan alle liefhebbers die reikhalzend naar Sail hebben uitgekeken, vragen we begrip voor deze uitzonderlijke situatie.”

    Uitstellen was geen optie, zegt de organisatie, omdat niet met zekerheid te zeggen is dat het volgend jaar wel veilig is met zoveel mensen bij elkaar te komen. Bovendien zijn veel grote internationale zeilschepen, de bij het publiek zeer populaire tall ships, voor volgend jaar al geboekt voor andere evenementen. Daarnaast is het gratis toegankelijke Sail afhankelijk van steun uit het bedrijfsleven, en deze partners hebben vanwege de crisis gezegd „de prioriteiten elders te moeten leggen”.

    Sail 2025, de tiende editie van het festival, zal onderdeel worden van de viering van 750 jaar Amsterdam. Op het vorige Sail-festival, in 2015, kwamen ruim 2 miljoen bezoekers af.

    Een tall ship op Sail 2015. Foto Robin van Lonkhuijsen/ANP

    Japanse tulpenstad moest draconische maatregelen treffen

    De tuinen van de Japanse stad Sakura hadden zomaar een bollenveld in Lisse of Hillegom kunnen zijn. Tegen de achtergrond van een windmolen met Nederlandse en Japanse vlaggetjes eraan staan tienduizenden, zo niet honderdduizenden tulpen in bloei. Vele toeristen bezoeken de stad op ongeveer een uur van Tokio om er met een bootje te varen of Nederlandse klederdracht te dragen, maar vooral om de tulpen te bewonderen. In coronatijd té veel toeristen, vond het stadsbestuur. 100.000 tulpen zijn daarom omgemaaid en het jaarlijkse Sakura Tulpenfestival is stopgezet.

    „Dit weekend kwamen er vele bezoekers voor de bloeiende bloemen. Het werd een massabijeenkomst, dus we konden niet anders dan besluiten om de bloemen af te knippen”, zegt Sakiho Kusano van het toermismebureau van Sakura tegen persbureau Reuters. Want hoewel de tuinen zich over zevenduizend vierkante meter uitstrekken, bleek het onmogelijk om voldoende afstand tot elkaar te houden. Dit tot verdriet van de bezoekers: „Het is heel, heel betreurenswaardig. Toen ik het zag, raakte ik diep bedroefd”, zegt de 77-jarige Misako Yonekubo. De bloemen zijn naar kleuterscholen gebracht.

    Tulpentoerisme heeft ook in Nederland heel wat bloemen de kop gekost. Verschillende bollentelers besloten de schaar erin te zetten omdat het aantal dagjesmensen die zich van waarschuwingen, afzettingen noch coronadrones iets aantrokken de spuigaten uitliep. Als je het zo bekijkt hebben de tuinen van Sakura naast de velden, de molen en de klederdracht nog een extra Nederlands tintje gekregen.

    De Japanse stad Sakura besloot 100.000 tulpen om te maaien om toerisme tegen te gaan. Foto Kim Kyung-Hoon/Reuters

    Lockdown Spanje mogelijk vanaf half mei versoepeld

    Spanje mikt erop de strenge anti-coronamaatregelen in het land vanaf half mei te versoepelen. Dat zei de Spaanse premier Pedro Sánchez woensdagochtend tijdens een bijeenkomst van het parlement, dat vandaag stemt over verlenging van de noodtoestand in het land, meldt persbureau Reuters. De premier maakte afgelopen weekend bekend deze tot 9 mei te willen verlengen.

    Net als in andere landen, moeten ook Spanjaarden een lange adem hebben voor de lockdown volledig wordt opgeheven. Versoepeling zal „langzaam en geleidelijk” plaatsvinden, zo citeert de Spaanse krant El País de premier. Sánchez zei niet welke maatregelen volgende maand als eerste in aanmerking zullen komen voor versoepeling. Sánchez kondigde zaterdag al aan dat de beperkingen voor kinderen al vanaf 27 april worden versoepeld. Zij mogen vanaf dan onder strikte voorwaarden weer naar buiten. Vorige week konden ook een aantal fabrieken hun productie weer opstarten.

    Lees ook deze reportage: Vooral de sloppenwijkbewoners plukken nu Spaanse aardbeien

    Spanje is wereldwijd een van de zwaarst getroffen landen door het coronavirus. Op 14 maart werd de noodtoestand in het land uitgeroepen, die voor een derde keer zal worden verlengd. Spanjaarden mogen alleen de deur uit voor noodzakelijke boodschappen, medische behandelingen of als zij een essentieel beroep hebben. Voor zover bekend zijn in het land 21.282 patiënten overleden aan het coronavirus.

    Meer dan de helft van Franse werknemers is tijdelijk werkloos

    Franse bedrijven hebben voor meer dan tien miljoen werknemers een tijdelijke werkloosheidsuitkering aangevraagd. Het gaat om meer dan de helft van alle werknemers in de private sector. Zes van de tien bedrijven maken gebruik van de steun, zei de Franse minister van Arbeid Muriel Pénicaud woensdag op de Franse radio.

    „Per vandaag maken 10,2 miljoen werknemers in de private sector gebruik van de regeling voor tijdelijke werkeloosheid”, zei Pénicaud. In Frankrijk zijn hele sectoren stilgelegd. 90 procent van het horecapersoneel zit thuis, net als 93 procent van de medewerkers in de bouw.

    Lees ook: De maatregelen in Frankrijk zijn veel strenger dan in Nederland. Alleen mensen met essentiële beroepen mogen zich verplaatsen voor het werk. Tot minstens 11 mei blijft het land in lockdown.

    Het aantal aanvragen blijft oplopen. Eind vorige week was voor 9,6 miljoen werknemers een tijdelijke uitkering aangevraagd. „Ik heb bedrijven tot 30 april gegeven”, zei Pénicaud. Er worden met terugwerkende kracht ook nog steeds aanvragen over maart gedaan.

    Bijna 8 miljoen kijkers voor persconferentie Rutte

    Ruim 7,8 miljoen mensen keken dinsdagavond naar de persconferentie van premier Mark Rutte over de anti-coronamaatregelen. Dat blijkt uit cijfers van Stichting KijkOnderzoek (SKO). Daarmee was de persconferentie, die werd uitgezonden op NPO1, RTL4 en SBS6, de best bekeken uitzending tot nu toe tijdens de coronacrisis.

    De persconferentie gaat bij SKO niet de boeken in als kijkcijferrecord, al keken volgens persbureau ANP niet eerder zoveel mensen tegelijkertijd naar één niet-sportgerelateerd programma. Een woordvoerder van SKO laat weten dat de stichting geen kijkcijfers van verschillende zenders bij elkaar optelt bij het vaststellen van records. De meeste kijkers (5,6 miljoen) schakelden dinsdagavond in bij NPO1.

    Het kijkcijferrecord op één zender - exclusief sportprogramma's - staat volgens SKO op naam van de uitzending in 2008 van Peter R. de Vries over Joran van der Sloot (7 miljoen kijkers). Het huwelijk van toenmalig prins Willem-Alexander en Máxima in 2002 staat op de tweede plaats (6 miljoen). De top-vijf bestaat verder uitr persconferenties over het coronavirus, met die van dinsdagavond op de vijfde plaats.

    De halve finale tussen Nederland en Argentinië tijdens het WK 2014 was met 9,1 miljoen kijkers het best bekeken sportprogramma.

    Een gezin met schoolgaande kinderen in Apeldoorn kijkt dinsdag naar de persconferentie van premier Rutte. Foto Piroschka van de Wouw/ANP

    Economische krimp van 15 procent dreigt in Italië

    Italië stevent af op een ongekende instorting van het bruto binnenlands product. Voor de eerste helft van dit jaar dreigt een daling van 15 procent, een „shock die zijn weerga niet kent”. Dit staat in een rapport van het Parlementaire Begrotingskantoor (UPB), te vergelijken met het Centraal Planbureau in Nederland.

    De Italiaanse economie stagneerde vorig jaar al en had een slecht laatste trimester, schrijft het UPB. „De snelle uitbreiding van de sanitaire noodtoestand vanaf eind februari heeft het conjuncturele kader veranderd met een snelheid en intensiteit zonder precedent in vredestijd.”

    De werkgeversorganisatie Confindustria had begin deze maand gezegd een daling van 10 procent in de eerste helft van dit jaar te verwachten en een daling van 7 procent over heel het jaar. Het Internationaal Monetair Fonds voorspelde vorige week voor Italië een daling van 9 procent. In het UPB-rapport, dat spreekt over „extreme onzekerheid” over de toekomst, staan nog geen voorspellingen voor heel 2020.

    Extra NHG-vangnet voor woningbezitters in geldnood

    Nationale Hypotheek Garantie (NHG) heeft een extra vangnet ingericht voor woningbezitters die door het virus hun hypotheek nu niet kunnen betalen. Wie bij de NHG verzekerd is, kan maximaal 9 procent van het oorspronkelijke hypotheekbedrag aan betalingsachterstand oplopen en toch de NHG behouden. Zo krijgen hypotheekverstrekkers meer mogelijkheden om een regeling te treffen met woningbezitters in problemen, meldt de organisatie woensdag.

    Het idee van NHG is dat mensen die een huis hebben gekocht dat minder kostte dan gemiddeld (dit jaar 310.000 euro) niet met een restschuld achterblijven als ze door bijvoorbeeld het verlies van een baan of partner hun huis moeten verkopen. Deze aanvullende regeling van NHG, een zogenoemde Woonlastenfaciliteit, kan aangevraagd worden door de hypotheekverstrekkers van mensen die al een NHG bij hun hypotheek hadden afgesloten. „Het is aan de geldverstrekker om met de consument te bekijken hoeveel ruimte wenselijk en verantwoord is”, zegt NHG-bestuurder Arjen Gielen in een verklaring.

    De Woonlastenfaciliteit is opgetuigd in overleg met onder meer de banken, de verzekeraars en het ministerie van Binnenlandse Zaken. Minister Kajsa Ollongren (Binnenlandse Zaken, D66) zegt het goed te vinden om te zien dat „ook NHG bijspringt om huiseigenaren te helpen die in acute geldproblemen komen als gevolg van de corona-crisis.”

    Lees ook meer over de gevolgen voor mkb-ondernemers: Nu moeten banken de redders zijn

    Woensdagochtend maakten het CBS en het Kadaster nieuwe cijfers bekend over de ontwikkeling van de huizenprijzen in de eerste drie maanden van 2020. In alle provincies zijn de prijzen gestegen ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar. De prijsstijging was in Groningen met 9,3 procent het sterkst, dat cijfer is in achttien jaar niet zo hoog geweest. In andere provincies stegen de prijzen met 5,4 tot 7,5 procent. Of het nou appartementen, hoekwoningen of andere soorten huizen waren: alle woningtypen stegen gemiddeld in prijs.

    Een huis in Amsterdam kostte het voorbije kwartaal gemiddeld 4,6 procent meer dan het eerste kwartaal van 2019. Dat is de mildste stijging van de vier grote steden. De woningprijs in de gemeente Utrecht steeg van die vier met 8 procent het sterkst. Volgens makelaarsvereniging NVM, die eerder vergelijkbare cijfers presenteerde, laten de woningprijzen nog weinig reactie op het coronavirus zien doordat het virus Nederland pas in de loop van dit kwartaal trof. Bovendien neemt zowel de vraag als het aanbod af, waardoor de woningzoeker er per saldo weinig van merkt.

    Randstad verloor door anti-coronamaatregelen een derde van zijn omzet

    Bij de Nederlandse uitzendmultinational Randstad waren de gevolgen van de anti-coronamaatregelen in de tweede helft van maart flink voelbaar. Het bedrijf draaide een derde minder omzet dan in dezelfde periode een jaar eerder. Dat blijkt uit de kwartaalcijfers die Randstad woensdag bekend heeft gemaakt.

    Door de terugval kwam de totale omzet van Randstad in het eerste kwartaal van 2020 uit op 5,4 miljard euro, 5 procent lager dan dezelfde periode in 2019. De organische krimp, waarin bijvoorbeeld overnames en de verkoop van bedrijfsonderdelen niet zijn meegenomen, was met 7,4 procent nog groter. Volgens Randstad was er minder vraag naar uitzendkrachten en meer ziekteverzuim. De nettowinst daalde op jaarbasis met 63 procent naar 49 miljoen euro.

    Lees ook: Steun is er volop, maar de uitzendkracht grijpt mis

    Ruim 2.200 nieuwe positieve testen in Duitsland

    In Duitsland zijn dinsdag 2.237 nieuwe bevestigde besmettingen met het coronavirus gemeld. Dat laat het Robert Koch-Institut woensdag weten. Het zijn ruim 450 nieuwe meldingen méér dan maandag. Het instituut waarschuwde dinsdag voor een mogelijke tweede golf van Covid-19-besmettingen nadat het reproductiegetal, het aantal mensen dat door één geïnfecteerde wordt besmet, was gestegen.

    Het is de tweede dag op rij waarop het dagelijkse aantal besmettingen is gestegen in Duitsland, dat in vergelijking met andere Europese landen relatief veel testen uitvoert. Sinds de uitbraak van het coronavirus zijn nu 145.694 besmettingen gemeld in het land. Het dodental nam dinsdag met 281 toe. Voor zover bekend zijn nu 4.879 Duitse patiënten overleden aan Covid-19.

    Begin deze week werden in Duitsland de eerste coromaatregelen versoepeld. Winkels met een oppervlakte tot 800 vierkante meter mogen sinds maandag weer hun deuren openen. Andere maatregelen, zoals het verbod om met meer dan één persoon tegelijkertijd op straat te zijn, gelden nog zeker anderhalve week. Ook worden Duitsers geadviseerd mondkapjes te dragen, waar sommige deelstaten een verplichting van hebben gemaakt.

    Zorgverzekeraars: voorschot voor ziekenhuizen met geldproblemen

    Ziekenhuizen kunnen vanaf volgende maand een voorschot aanvragen bij zorgverzekeraars als zij door de coronacrisis niet aan hun betalingsverplichtingen kunnen voldoen. Dat meldt branchevereniging Zorgverzekeraars Nederland woensdag. De regeling, waarbij maandelijks om een voorschot kan worden gevraagd, geldt „zo lang dat nodig is”.

    Door de uitbraak van het coronavirus hebben ziekenhuizen geplande niet-spoedeisende zorg grotendeels afgezegd, waardoor zij inkomsten mislopen. Daarnaast dreigen ook financiële problemen door extra uitgaven voor de zorg van patiënten met Covid-19. De voorschotten zijn bedoeld om rekeningen, waaronder salarissen, te kunnen betalen. Zorgverzekeraars Nederland wil hiermee „de continuïteit voor de zorg van patiënten garanderen”.

    De voorschotten bedragen maximaal de omzet die een ziekenhuis verwacht en worden op een later moment verrekend. Momenteel overleggen ziekenhuizen en zorgverzekeraars ook over een vergoeding voor aanvullende kosten die ziekenhuizen moeten maken door het coronavirus. Eerder maakte het kabinet al bekend dat per direct geld beschikbaar wordt gesteld zodra ziekenhuizen en zorgverzekeraars betalingsproblemen hebben.

    Lees ook: Wie betaalt de rekening van het ziekenhuis?

    Recorddaling consumentenvertrouwen door coronacrisis

    Het consumentenvertrouwen is nog nooit zo hard gedaald als in april. Door de coronacrisis denken veel Nederlanders fors negatiever over de economie dan vorige maand. Een hoop consumenten zijn pessimistisch over de economische situatie in het komende jaar en ook de koopbereidheid is flink afgenomen, blijkt woensdag uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).

    Het CBS peilt het consumentenvertrouwen maandelijks met een enquête. Consumenten worden onder meer over hun huidige financiële situatie bevraagd. Ook moeten zij zeggen hoe ze verwachten dat de economie zich in het komende jaar zal ontwikkelen. De verhouding tussen het aantal positieve en negatieve antwoorden wordt uitgedrukt in punten, waarbij bij nul punten evenveel mensen optimistisch als pessimistisch zijn. Bij een score van +100 is iedereen positief.

    In april kwam het consumentenvertrouwen uit op -22, in maart was dit nog -2. Hoewel dit de grootste daling is die het CBS ooit in een maand heeft gemeten, is dit niet de laagste stand ooit. Die werd bereikt in maart 2013 (-41).

    Nederlanders waren volgens het CBS nog nooit zo negatief over de verwachte economische situatie in de komende twaalf maanden. Dit cijfer staat op -69. Ook de koopbereidheid, die de andere helft van het consumentenvertrouwen bepaalt, is flink verslechterd. Deze stond in maart op +2 en nu op -17, de sterkste daling ooit. Nederlanders zien hun financiële situatie voor het komende jaar somber in en vinden het daarom geen tijd voor het doen van grote aankopen.

    Daarnaast zijn veel Nederlanders pessimistisch over de arbeidsmarkt. Circa 85 procent voorziet komend jaar een toename van de werkloosheid. Ook hier heeft het CBS niet eerder zo'n verslechtering gemeten. Vorige maand, voordat de coronamaatregelen waren afgekondigd, verwachtte 14 procent dat de werkloosheid zou toenemen.

    Correctie (22 april 2020): In een eerdere versie stond dat het cijfer van de verwachte economische situatie in de komende twaalf maanden -31 was. Dit moet -69 zijn en is hierboven aangepast.

    Missouri klaagt China aan voor nalatigheid na uitbraak

    De staat Missouri heeft drie Chinese ministeries en de Chinese Communistische Partij aangeklaagd wegens nalatigheid in hun handelen na de uitbraak van het coronavirus in de stad Wuhan. Volgens Eric Schmitt, de procureur-generaal van Missouri, moet het land ter verantwoording geroepen worden „voor het onnoemelijke leed dat ze ter wereld veroorzaakt hebben”.

    Schmitt zegt dat door de handelswijze van China voor tientallen miljarden dollars aan economische schade is ontstaan in de staat Missouri. De bewoners van Missouri moeten daarom gecompenseerd worden, zegt de Republikein.

    Amerikaanse experts geven de rechtszaak weinig kans, omdat China als land volgens de Amerikaanse wet beschermd wordt door ‘soevereine immuniteit’, wat betekent dat ze niet vervolgd kunnen worden door een ander land of andere staat. Vorige week diende de Republikeinse senator voor Missouri Josh Hawley al een wet in om China zijn immuniteit te ontnemen.

    Trump kondigt migratiestop van zestig dagen aan

    De Verenigde Staten zullen ten minste zestig dagen geen nieuwe immigranten toelaten. Dat heeft president Trump dinsdag bekendgemaakt tijdens zijn dagelijkse persconferentie over de coronacrisis. Woensdag zal hij een executive order van die strekking uitvaardigen.

    Trump legde zijn besluit uit als een beschermingsmaatregel voor Amerikaanse arbeiders. „Als de economie straks weer op gang komt, dan wil ik dat Amerikaanse burgers vooraan in de rij staan voor de banen.” Het immigratieverbod geldt voor buitenlanders die een aanvraag willen indienen voor een verblijfsvergunning, een green card, om legaal in de VS te kunnen werken. Na zestig dagen wordt de maatregel heroverwogen. Het principe van voorrang voor Amerikaanse burgers boven migranten „houden we voortaan aan”, zei Trump.

    De maatregel, maandagavond aangekondigd in een late tweet, werd met een „dank u wel!” in hoofdletters begroet door de American Workers Coalition, een lobbygroep tegen de inzet van buitenlandse arbeidskrachten. De oprichter van deze lobbygroep mailde aan website Breitbart News dat „alle mails, telefoontjes en druk op het Witte Huis en de regering-Trump zich hebben uitbetaald”.

    Migratie was voor Trump een belangrijk verkiezingsthema in 2016 en ook bij de tussentijdse parlementsverkiezingen van 2018, toen Trump militairen naar de zuidgrens dirigeerde om ‘karavanen’ van migranten tegen te houden. Recente peilingen laten zien dat het thema bij de Amerikaanse bevolking wat is weggezakt ten gunste van gezondheidszorg. In zijn tweet van maandagavond verbond Trump beide thema’s. Hij nam zijn maatregel, schreef hij, „in het licht van de aanval van de onzichtbare vijand en om de banen van onze geweldige Amerikaanse arbeiders te beschermen.”

    Twitter avatar realDonaldTrump Donald J. Trump In light of the attack from the Invisible Enemy, as well as the need to protect the jobs of our GREAT American Citizens, I will be signing an Executive Order to temporarily suspend immigration into the United States!

    De maatregel werd aangekondigd op de dag dat regering en het Congres overeenstemming hadden bereikt over een nieuw pakket aan steunmaatregelen om de economische effecten van de coronacrisis te verzachten. Het gaat om een pakket ter waarde van bijna 500 miljard dollar voornamelijk voor het midden- en kleinbedrijf. De Democraten zijn erin geslaagd ook geoormerkt geld voor ziekenhuizen en voor virus-tests in de wet te krijgen.

    Desgevraagd zei Trump dat boeren „niet zullen worden geraakt” door de immigratiestop. In de landbouw werken veel arbeiders van Latijns-Amerikaanse origine, met en zonder verblijfspapieren. Zonder het heel precies toe te lichten, zei Trump dat „het gemakkelijker zal worden voor boeren om de werknemers terug te krijgen die al jaren bij hen hebben gewerkt”.

    Het dodental in de Verenigde Staten door het coronavirus is inmiddels de 45.000 gepasseerd. Meer dan een kwart van de doden zijn gevallen in de staat New York. Er zijn meer dan 800.000 besmette gevallen gemeld.

    Welkom in een nieuw blog

    In dit blog houdt NRC de laatste ontwikkelingen omtrent de wereldwijde uitbraak van het coronavirus dat Covid-19 veroorzaakt bij.

    Een overzicht van het belangrijkste nieuws van dinsdag:

    • Het aantal Nederlandse coronapatiënten dat verzorgd wordt op een IC is dinsdag voor het eerst fors afgenomen. Het gaat om een daling van 71 patiënten en dat is volgens het Landelijk Coördinatiecentrum Patiënten Spreiding (LCPS) „zeer goed nieuws".
    • Het dodental door het coronavirus in Nederland is met 165 opgelopen tot 3.916. Het aantal gemelde sterfgevallen is zoals vaker op dinsdag relatief hoog. Dat komt doordat de cijfers van het weekend vaak later aan het RIVM worden doorgegeven.
    • Basisscholen in Nederland mogen vanaf 11 mei weer open. Leerlingen gaan in eerste instantie de helft van de tijd naar school. Hoe dit er in praktijk uitziet, zal per school verschillen. Middelbare scholen volgen later. Verder zijn alle grote evenementen tot 1 september verboden en mogen mensen met een contactberoep voorlopig nog niet aan het werk.
    • Ook op sportgebied verandert een aantal zaken. Kinderen tot en met twaalf jaar mogen weer in teamverband trainen bij sportclubs, oudere kinderen mogen dat ook als zij anderhalvemeter afstand kunnen bewaren. Ook topsporters mogen onder strikte voorwaarden en op aangewezen locaties weer gaan trainen. De KNVB heeft verder besloten het seizoen niet meer uit te spelen.
    • Het dodental als gevolg van Covid-19 ligt in het Verenigd Koninkrijk vele malen hoger dan tot nu toe gedacht. Het Britse Office for National Statistics telde tot 10 april meer dan 13.000 doden door de longziekte.
    • In Duitsland is het zogenoemde reproductiegetal gestegen: een gemiddelde Duitse coronapatiënt besmette maandagavond 0,9 andere personen tegenover 0,8 afgelopen weekend. Dit doet het Robert Koch-Institut vrezen voor een tweede golf van coronabesmettingen. Ondertussen is het Oktoberfest in München afgelast.
    Lees hier het blog van dinsdag terug: Basisscholen vanaf 11 mei open, andere maatregelen tot 20 mei