Aan ‘The Odd Couple’ valt niet te tippen: de vijf grappigste films volgens Peter de Bruijn

4×5 topkomedies Wat zijn de allerleukste komedies ooit gemaakt? Vier NRC-recensenten kozen hun eigen top-5. Van Buster Keaton tot de Farrelly-broers. De keuze van Peter de Bruijn:

Jack Lemmon (links) en Walter Matthau in ‘The Odd Couple’.
Jack Lemmon (links) en Walter Matthau in ‘The Odd Couple’.
  1. The Odd Couple

    Gene Sacks, 1968

    Neil Simon was in de jaren 60 de succesvolste schrijver van blijspelen op Broadway. Zijn stukken leverden ook memorabele films op. Maar de filmversie van The Odd Couple uit 1968 blijft een klasse apart, als een van de grappigste films aller tijden. Jack Lemmon en Walter Matthau spelen Felix Ungar en Oscar Madison, twee onlangs gescheiden mannen. De vrienden trekken bij elkaar in. Oscar is een karikatuur van een man die niet voor zichzelf kan zorgen: in zijn koelkast ligt alleen dik beschimmelde kaas, zijn avondeten is een zak chips. Felix is extreem schoon, neurotisch en zorgzaam. Uit die mismatch komen de meest fantastische scènes voort. Later kwam er een tv-serie, een vervolgfilm, remakes. Maar aan de oorspronkelijke valt niet te tippen; Lemmon en Matthau maken de film. The Odd Couple veroudert nooit.

  2. Glimlach van een zomernacht

    Ingmar Bergman, 1955

    Ingmar Bergman had in de vroege jaren 50 al een niet geheel onverdiende reputatie voor sombere films. Niet prettig voor een kunstenaar die niet in hokje gestopt wil worden. Bovendien wilden zijn producenten ook wel eens een hit. Bergmans antwoord was een zedenkomedie over de dwaalwegen van de liefde. Glimlach van een zomernacht komt in de buurt van de betovering, charme en wijsheid van de opera’s van Bergmans geliefde Mozart. Dat wil toch wel wat zeggen.

  3. Whitnail and I

    Bruce Robinson, 1987

    De fantastische komedie van Bruce Robinson draait om twee alcoholische werkloze acteurs die aan het einde van de jaren 60 een uitje maken naar het platteland. Whitnail and I is de absolute lievelingsfilm van Johnny Depp. Hij haalde regisseur Robinson uit zijn semi-pensionering voor The Rum Diary (2011). Maar die film kon niet tippen aan Robinsons geniale debuut.

  4. Wag the Dog

    Barry Levinson, 1997

    Veel ellende in de wereld komt voort uit de heilloze vermenging van politiek en entertainment. Wie daarom wil lachen – om maar niet te huilen – mag Wag the Dog niet missen. Een spindoctor en een Hollywoodproducent (Robert De Niro en Dustin Hoffman) beginnen een nep-oorlog tegen een ver en onbekend land om de aandacht af te leiden van een seksschandaal waarin de Amerikaanse president is verwikkeld.

  5. There’s Something About Mary

    Bobby en Peter Farrelly, 1998

    Veel comedy is wreed. De klassieke komedie van Bobby en Peter Farrelly is dat bij vlagen ook. Maar There’s Something About Mary is ook een naïeve, lieve en zonnige film. Dat valt niet in de laatste plaats toe te schrijven aan de muziek van Jonathan Richman. Plus natuurlijk niet te versmaden grappen rond een mannelijk geslachtsdeel dat vast komt te zitten in een ritssluiting.