Extra beschermlaag voor internet in Nederland

Telecomwet Een nieuwe wet beschermt telecombedrijven tegen buitenlandse investeerders met ‘kwade wil’. De politiek eist controle op overnames.

Staatssecretaris Mona Keijzer van Economische Zaken en Klimaat (CDA) pleit voor een wet die moet toezien op buitenlandse investeerders in de telecomsector.
Staatssecretaris Mona Keijzer van Economische Zaken en Klimaat (CDA) pleit voor een wet die moet toezien op buitenlandse investeerders in de telecomsector. Foto Bart Maat/ANP

„Je moet er niet aan denken dat een buitenlands bedrijf zich ergens inkoopt en vervolgens dreigt in één keer het internet in het Westland plat te leggen.”

Mona Keijzer, staatssecretaris van Economische Zaken en Klimaat (CDA), verzint even een nachtmerriescenario, om aan te duiden hoe nodig ‘haar’ nieuwe wet is. Maandag debatteert de Tweede Kamer over de Wet ongewenste zeggenschap in de telecommunicatiesector.

Dit wetsvoorstel werd in 2017 gedaan door Henk Kamp (VVD). De toenmalige minister van Economische Zaken wilde een middel om overnames terug te draaien en zo de Nederlandse vitale infrastructuur te beschermen tegen onbetrouwbare partijen. Aanleiding was de overnamepoging bij KPN, door de Mexicaanse multimiljardair Carlos Slim. KPN weerde zich met een eigen beschermingsconstructie. Maar het kabinet zag noodzaak voor een wet die ongewenste buitenlandse invloeden en sabotage van Nederlandse internetdiensten kan voorkomen, als een extra beschermlaag.

Wie vallen onder het toezicht?

De wet is onder meer van toepassing op internet-, telefoon- en hostingproviders met meer dan 100.000 klanten, grote internetknooppunten, datacentra en domeinbeheerders. Bedrijven moeten het zelf melden als buitenlandse investeerders een controlerend aandeel krijgen.

Datacentra spelen een minder vitale rol dan ze wordt toegedicht, zegt Stijn Grove van brancheorganisatie DDA. „Er draaien cruciale diensten in datacenters. Maar die zijn niet afhankelijk van slechts één datacenter.” Zulke diensten zorgen er zelf voor dat hun IT-infrastructuur niet kan uitvallen, aldus de DDA.

De telecomsector zit zeker niet te springen om meer toezicht en administratieve verplichtingen. De providers zien de wet als een rem op de investeringen in hun sector, die al grotendeels uit het buitenland komen.

Die angst is onterecht, zegt Keijzer: „Wie wil investeren of ondernemen in Nederland, is welkom. Maar we willen kunnen ingrijpen als blijkt dat er andere motieven zijn dan economische. De beschermingsconstructies die sommige bedrijven hebben, dienen alleen private belangen. Deze wet beschermt het het publieke belang. En daar ben ík voor.”

De roep om toezicht op buitenlandse investeerders wordt luider om Europa te wapenen in de geopolitieke strijd tussen de VS en China, met aan de ene kant machtige Amerikaanse techbedrijven en aan de andere kant Chinese bedrijven die vaak met staatssteun opereren.

Margrethe Vestager, eurocommissaris van mededingingszaken, waarschuwde afgelopen week voor Chinese investeerders die nu Europese bedrijven kunnen opkopen die zwak staan door de coronacrisis.

VVD, D66, ChristenUnie, CDA en PvdA deden afgelopen weekeinde in Het Financieele Dagblad een oproep om ook in andere sectoren waakzaam te zijn voor ongewenste overnames. Er is, ook in Europees verband, wetgeving in voorbereiding om buitenlandse investeerders beter te ‘screenen’.

Aanvulling (20 april 2020): In een eerdere versie van dit artikel ontbrak het CDA in de lijst van partijen die vroegen om extra maatregelen tegen ongewenste overnames. Dat is hierboven aangepast.