18 jaar wachten op een woning in Venray

Sociale huur Bij Wonen Limburg zien ze de wachtlijsten voor een sociale huurwoning groeien. „Mensen die jarenlang ingeschreven staan, worden heel kritisch.”

Renée van den Munckhof (31) heeft een inschrijftijd van 3 jaar en 1 maand. Dit huis in Venray kreeg ze uiteindelijk niet.
Renée van den Munckhof (31) heeft een inschrijftijd van 3 jaar en 1 maand. Dit huis in Venray kreeg ze uiteindelijk niet. Foto Chris Keulen

Op een grijze vrijdagmiddag in februari, nog vóór het coronavirus Nederland heeft bereikt, verzamelen zeven mensen met hun naasten op de Aronskelk in Venray. Sommigen zijn te vroeg en blijven in de auto wachten. Anderen komen aanfietsen over het woonerf, in hun fietstassen zitten boodschappen. Ze komen allemaal voor het huis op nummer 38, met rode bakstenen en blauwe schotten aan de gevel.

Binnen zitten de bewoners aan de keukentafel. Naast de tv staan verhuisdozen. Ze kijken toe hoe de groep mensen binnenkomt en door hun huis snelt. Trap op, trap af, even in de tuin kijken. Een enkeling stelt een vraag: „Laat je de oven zitten in de keuken of neem je die mee?”

Al hoeft het niet, een kwartier later is iedereen vertrokken en is de bezichtiging voorbij. „Zo kort duren bezichtigingen wel vaker”, zegt woonservice-medewerker Janneke Janssen van Wonen Limburg, de corporatie die de woning verhuurt. „Ik had ooit iemand die een woning accepteerde zonder dat hij het huis gezien had.”

De snelheid waarmee de bezichtiging zich heeft voltrokken, staat in schril contrast met de tijd die deze mensen staan ingeschreven om een uitnodiging te krijgen voor de bezichtiging. 433 mensen reageerden op de advertentie van deze sociale huurwoning in de populaire Venrayse wijk Landweert. Slechts de eerste tien zijn welkom, en die staan al jaren ingeschreven. De nummer een deed dat achttien jaar geleden, twee jaar voordat Mark Zuckerberg Facebook bedacht.

Bij Wonen Limburg zien ze de wachtlijsten groeien. Eigenlijk kun je het geen wachtlijst noemen, vinden ze bij de Limburgse corporatie, want dat is het niet meer. Ja vroeger, toen kon je je inschrijven en dan hoefde je alleen maar te wachten tot je gebeld werd. „Er is een huis vrijgekomen, heeft u interesse?”

Maar die tijden zijn voorbij, al jaren. Bijna elke corporatie verwacht nu dat je actief reageert op een huisadvertentie. Hoe lang je bent ingeschreven, bepaalt hoe hoog je op de lijst komt. Een „reactielijst”, noemt Janssen het daarom liever.

We zeggen nooit dat je kansloos bent, maar op plek 200 maak je wel weinig kans

Janneke Janssen Wonen Limburg

In aanmerking komen voor een sociale huurwoning gaat niet zomaar. Inschrijven kan eenvoudig online en is gratis, maar wil je daadwerkelijk gaan huren, dan moet je je persoonlijke gegevens invullen, een jaaropgave kunnen overhandigen, een document van je verzamelinkomen en verklaring van je vorige verhuurder laten zien. Zelfs een gemeentelijk uitreksel van je woonhistorie is nodig.

En dan ben je er nog niet. Je moet lang wachten, uitgenodigd worden en dan, na de bezichtiging, jezelf afvragen of het huis dat je net in vijftien minuten hebt gezien vijftien jaar inschrijftijd waard is. „We merken dat mensen die jarenlang ingeschreven staan, heel kritisch worden”, zegt Janssen. „Die beginnen te twijfelen of dit huis wel het perfecte huis is of dat ze moeten wachten tot het volgende huis.”

Extra pijnlijk

Niet alleen in Limburg, maar in heel Nederland groeien de reactielijsten en nemen de wachttijden toe, blijkt uit onderzoek van RIGO. In de sociale sector is dat extra pijnlijk – hier zijn de meest kwetsbaren in de samenleving op aangewezen: arbeidsongeschikten, mensen met psychische problemen, statushouders, gezinnen met eenverdieners. Hun aantal groeit, maar het aantal woningen groeit niet voldoende mee. Cijfers van corporatiekoepel Aedes tonen aan dat het aantal nieuwbouwwoningen in de sociale sector al jaren daalt. „We zeggen nooit dat je kansloos bent, maar als je op plek tweehonderd staat, maak je wel weinig kans”, zegt Janssen.

Heidi Vroemen, een collega van Janssen bij Wonen Limburg, heeft verschillende verklaringen voor de toenemende druk in de sociale sector. „Jongeren hebben geen geld om een huis te kopen of duur te huren. Mensen die eerst in een instelling woonden, moeten nu thuiswonen en krijgen ambulante zorg. Die komen allemaal in de sociale sector terecht.”

Het coronavirus en de coronamaatregelen maken de situatie er niet beter op. Het Economisch Instituut voor de Bouw verwacht dat de woningbouwproductie als gevolg van corona de komende twee jaar met 20 procent zal afnemen.

Groepsbezichtigingen zoals in het huis op Aronskelk kunnen ook niet meer – gelukkigen kunnen nu een huis pas bekijken als het leegstaat en moeten omstebeurt de sleutel komen ophalen bij het kantoor van de corporatie. Zo neemt het aantal dagen dat een huurhuis leegstaat toe en de snelheid waarmee huiszoekenden een nieuwe woning kunnen betrekken af.

Deze mensen stonden op de wachtlijst voor de woning op Aronskelk 38:

‘Hoe hoger je komt, des te kritischer je wordt’

Naam: Jikke Janssen
Leeftijd: 46
Beroep: ambtenaar gemeenteloket
Inschrijftijd: 12 jaar
Plek op de wachtlijst: 4

„Elke keer word ik het nét niet. Er is altijd wel iemand die gaat scheiden en voorrang krijgt. Laatst ook weer. Stond ik derde, de nummers één en twee wilden niet en tóch piepte er iemand met urgentie voor. Nu woon ik op een flatje en ik wil graag een huis met een tuin, voor mijn zoontje. Het tuintje hoeft niet eens zo groot te zijn. En wat extra ruimte, nu zitten we op elkaars lip. Maar toen ik wilde reageren op dit huis bleek de huurprijs voor mij 100 euro hoger dan op de site stond gemeld. Ik heb een goeie baan en val dus buiten alle regelingen. Ik ben niet eens gaan kijken. Als je hoog op de lijst staat zie je bij de bezichtigingen steeds dezelfde gezichten. ‘Hé, jij ook weer hier?’, hoor je dan. ‘Welke plaats sta jij?’ Dat schept wel een band. Hoe hoger je komt, des te kritischer je wordt. De nummer één bij elke bezichtiging stond al zeventien jaar ingeschreven. Een ouder echtpaar dat uiteindelijk koos voor twee-onder-één-kap woning. Laatst kwam ik ze tegen met de boodschappen. Ze hadden spijt, vertelden ze. Vlak na hun keuze hadden ze op de site een hoekwoning in het centrum voorbij zien komen.”

‘Ik sta bijna altijd in de top-10’

Naam: Beata Wrobel
Leeftijd: 47
Beroep: heftruckchauffeur
Inschrijftijd: 8 jaar
Plek op de wachtlijst: 10

„Ik woon samen met mijn man en kinderen, maar tussen mijn man en mij gaat het al een paar jaar niet meer goed. Het klikt niet meer. Daarom zoek ik een nieuw huis. Dat moet wel drie slaapkamers hebben, ik wil dat mijn zoon en dochter een eigen kamer hebben. En een kleine tuin voor de hond. Ik denk dat ik al op twintig huizen heb gereageerd, elke week wel eens, soms meerdere keren. Ik sta bijna altijd in de top-10, dus telkens denk ik dat ik kans maak. Ik was laatst zo kwaad, toen was ik achtste op de lijst en toen kreeg de nummer 7 het huis. Twee weken geleden werd ik opeens gebeld door de corporatie. Ik had gereageerd op een ander huis en ik stond zesde op de lijst, en de eerste vijf hadden afgezegd. Of ik wilde komen kijken? De maandag erna heb ik het contract ondertekend en kreeg ik de sleutels. Ik denk dat ik deels dankzij corona het huis heb gekregen. Sommige mensen wilden niet komen kijken vanwege het virus. Nu heb ik een gezinswoning met drie slaapkamers en een tuin, precies wat ik wilde. Het is alleen nog erg smerig. We moeten de muren eerst drie keer verven voordat die weer wit zijn.”

‘Ik ben nog nooit uitgenodigd voor een bezichtiging’

Naam: Jeroen Verstappen
Leeftijd: 30
Beroep: sociaal werker
Inschrijftijd: 8 jaar
Plek op de wachtlijst: 50

„Op de sociale huurmarkt kom ik er niet tussen, daarom huur ik bij particulieren. Ik heb altijd samengewoond met vrienden om de hoge huur, boven de 1.000 euro, te kunnen delen. Maar ook huisgenoten vertrekken. Ze gaan samenwonen of elders studeren en dan moet ik op zoek naar iets nieuws. De afgelopen zeven jaar ben ik daarom vier keer verhuisd. Nu woon ik samen met een vriend in een gerenoveerd klooster in Venlo. Echt heel mooi, onder het dak van een kapel. Hij is freelance fotograaf en kok, ik ben sociaal werker, en we maken allebei graag muziek. Dat is geen vetpot. Ik kom uit Venray, mijn familie woont er, en deze woning had ik graag gewild voor een jaartje. Komend jaar vertrek ik naar Nijmegen, waar ik ga samenwonen met mijn vriendin. Maar dit huis gaat ’m sowieso niet worden hè. Ik ben nog nooit uitgenodigd voor een bezichtiging.”

‘Een dak boven je hoofd is toch een basisrecht?’

Naam: Renée van den Munckhof
Leeftijd: 31
Beroep: commercieel administratief medewerker
Inschrijftijd: 3 jaar en 1 maand
Plek op de wachtlijst: 121

„Toen ik me inschreef, werd me verteld dat als ik 3 jaar ingeschreven zou staan, ik dan een goede kans zou maken om een huis te vinden. Dat is niet meer zo. Ik denk dat ik de afgelopen twee jaar wel honderd keer heb gereageerd op een huis. Ik woon in een tijdelijk woonproject van Wonen Limburg, waar ik maximaal 2 jaar mag blijven. Het is een plek waar ik met een urgente reden terecht kon – de reden houd ik liever privé. Ik woon er al anderhalf jaar, dus over een half jaar moet ik echt vertrekken. De corporatie belt me sinds een paar maanden om de zoveel tijd om te kijken of ik aan het zoeken ben. Mijn reactie op het huis was een gokje. Op plek 121 maak je weinig kans, maar een vriendin van me stond eens op de 60ste plek en die kreeg een klushuis aangeboden. Op zo’n gelukje hoopte ik nu ook. Ik hoop dat men beseft dat er heel veel mensen behoefte hebben aan een betaalbare woning. Een dak boven je hoofd is toch een basisrecht? Dat is op dit moment niet altijd de realiteit.”

‘Een huis kopen gaat ’m niet worden’

Naam: Duke Hout
Leeftijd: 29
Beroep: automonteur
Inschrijftijd: 3 jaar
Plek op de wachtlijst: 191

„Ik reageer op alles wat er voorbij komt, als het maar een dak heeft. Al mijn hele leven woon ik in Venray, ik heb alles hier. Voorheen woonde ik met mijn vriendin in het centrum, maar de relatie ging uit en toen ben ik weer teruggegaan naar mijn ouderlijk huis. Alles stond er nog in mijn kamer. Het bed, de spullen. Ik woon daar nu samen met mijn moeder en broer en het gaat best goed. Ik kan er doen en laten wat ik wil. Maar ik wil wel graag een eigen plekje.

Een huis kopen gaat ’m niet worden. Ja, een kippenschuur misschien. Ik werk als monteur bij een autospuiterij. En een huis huren via een particulier is ook lastig. Er zijn hier gewoon ontzettend veel woningzoekenden. En dat is weleens frustrerend. Elke keer weer reageren en geduldig blijven, dat is niet niks.”

‘Hoe vaker ik reageer, hoe hoger ik de volgende keer op de wachtlijst kom’

Naam: Anthony Vreeswijk
Leeftijd: 46
Beroep: beveiliger
Inschrijftijd: 2 jaar
Plek op de wachtlijst: 205

„Nog een jaar hier wonen zou echt te lang zijn. In 2014 ben ik vanuit Suriname naar Nederland gekomen omdat mijn vier kinderen hier een betere opleiding kunnen krijgen. Na een hoop gedoe met de IND konden mijn vrouw en kinderen in 2018 overkomen. We wonen in een flat in Venlo met drie slaapkamers. Ik heb er stapelbedden in laten zetten, maar ruimte voor bijvoorbeeld kledingkasten is er niet meer. Ik zou graag in een rijtjeshuis wonen, daarom reageerde ik op dit huis. Met een tuin, zodat mijn kinderen daar kunnen spelen, en met genoeg slaapkamers. Mijn oudste dochter is tien jaar, die gaat straks puberen en dan heeft ze haar eigen ruimte nodig. Toen ik reageerde op deze woning wist ik al dat ik geen kans maakte. Maar ik denk: hoe vaker ik reageer, hoe hoger ik de volgende keer op de wachtlijst kom. Ik probeer ook te sparen voor een koophuis. Ik heb een vaste baan, dus kan een hypotheek krijgen, maar voorlopig niet genoeg. Sparen met vier kinderen is lastig. Tot die tijd moeten we wachten tot er een huurhuis beschikbaar komt.”

‘Ik reageer ik op alles wat er beschikbaar komt’

Naam: Jean-Pierre Roojer
Leeftijd: 27
Beroep: uitzendkracht in de logistieksector
Inschrijftijd: 9 maanden
Plek op de wachtlijst: 336

„Ik heb nog nooit een uitnodiging voor een bezichtiging gehad, ook al reageer ik op alles wat er beschikbaar komt. Een jaar geleden zijn mijn vriendin, haar drie kinderen en ik vanuit Curaçao hierheen gekomen voor een betere toekomst. We kwamen in Blitterswijck terecht, op vakantiepark Het Roekenbosch. Daar mogen we twee jaar in een huis van Wonen Limburg blijven wonen. Het is belangrijk voor me dat we een vaste plek vinden. De kinderen van mijn vriendin zijn 15, 14 en 12 jaar oud en moeten elke keer van school wisselen als wij moeten verhuizen. Dat is niet goed. Sinds de coronacrisis is de situatie alleen maar erger geworden. Ik heb geen werk meer en kan deze maand de huur niet betalen. Ik ben nu aan het kijken of ik in aanmerking kom voor een uitkering of een andere regeling. Over de huur ga ik met de corporatie bellen.

„Ik heb er nog steeds vertrouwen in dat de corporatie ons gaat helpen bij het vinden van een huis. Zij hebben ons ook aan dit huis geholpen. Wat voor huis maakt me niet uit.”

‘Elke dag zet ik de wekker voor zes uur ’s avonds, dan komen er woningen online’

Naam: Jeanndy Werleman
Leeftijd: 24
Beroep: student
Inschrijftijd: 1 jaar
Plek op de wachtlijst: 422

„We wonen op de vierde verdieping van een flat en vorig jaar was mijn zoontje van drie gaan spelen op het balkon. Hij had een Superman-pak aan en riep: ‘Papa, ik wil vliegen!’ Bijna sprong ’ie het balkon af, we waren ontzettend geschrokken en hielden de hele zomer de balkondeuren dicht. Daarom willen we nu graag een huis met een tuin. Ik kom van Aruba, volg een studie en heb twee kinderen en een man. Ik reageer op zeker tien woningen per week. Elke dag zet ik de wekker voor zes uur ’s avonds, dan komen er woningen online. Terwijl mijn partner dan met de kinderen bezig is, zit ik achter de laptop klaar. Wie het eerst reageert, heeft meer kans. Meestal zijn het flatwoningen die voorbij komen. Maar ben nog nooit uitgenodigd voor een bezichtiging. Meestal eindig ik boven de honderd, mijn hoogste notering is zeventigste. Alleen de eerste tien mogen naar de bezichtiging.”

Interviews: Sam de Voogt en Freek Schravesande