Opinie

Waarom Israëls aanvallen op Iran geen oorlog uitlokken

Amerika kan heel wat leren van Israël als het gaat om afschrikking van Iran. Carolien Roelants bezocht een webinar waar dit werd uitgelegd.

Dwars

Vier Hezbollahmannen wisten vorige week weg te komen uit een auto die in het Syrische grensgebied met Libanon door een Israëlische drone met raketten werd bestookt. Opmerkelijk dat ze het er levend afbrachten, maar what’s new, zult u zeggen, zulke aanvallen zijn toch aan de orde van de dag? En u heeft gelijk, sinds eind 2016 heeft Israël honderden aanvallen uitgevoerd op (pro)Iraanse doelen in Syrië en af en toe in Irak of Libanon. Met (pro)Iraans bedoel ik puur Iraans of zijn bondgenoten, Hezbollah met name. Meestal zegt Israël niets en komt het nieuws uit lokale bronnen, zoals bovenstaand bericht. Soms vinden de Israëlische autoriteiten het in hun belang om een aanval op te eisen. Iran zegt ook niet zoveel.

Maar u heeft zich vast wel eens afgevraagd hoe het komt dat die aanvallen niet tit-voor-tattend zijn geëscaleerd tot een enorme oorlog tussen Israël en Iran. Terwijl iedereen zodra Amerika in Irak tegen (pro)Iran in gewapende actie komt, over oorlog begint te speculeren. Denk maar eens aan de Derde-Wereldoorlogpaniek in januari na de Amerikaanse liquidatie van de Iraanse generaal Soleimani.

Hierover ging vorige week een webinar van het Center for a New American Security, Countering Iran in the Grey Zone – Grey Zone zijnde Syrië, Libanon en Irak. De gelegenheid was de presentatie van een rapport, maar er was ook een specifieke bedoeling: Amerika op dit terrein van Israël te laten leren. We moesten niet denken dat rapport en webinar waren bedoeld als aansporing tot crisis met Iran, zei inleider (ex-State Department, ex-Pentagonfunctionaris) Ilan Goldenberg er wel bij. „Ik ben juist voor versoepeling van de Amerikaanse sancties. Maar hoe kunnen we slim zijn en escalatie vermijden?”

Okee, waar is Israël eigenlijk mee bezig? Het komt er in grote lijnen op neer dat het wil voorkomen dat Iran op zijn gemak van Syrië een permanente militaire basis maakt, compleet met arsenalen vol precisiewapens, allemaal gericht op Israël. Het wil ook verhinderen dat Iran naar believen dergelijke wapens naar Hezbollah in Libanon transporteert. Daartoe valt het met drones en vliegtuigen Iraanse commandocentra en arsenalen aan, evenals wapentransporten en soms ook tunnels en (Hezbollah)commandanten.

Wat kenmerkt de Israëlische aanvallen? De doelen zijn heel specifiek. Het aantal slachtoffers blijft zo klein mogelijk. Er wordt zo min mogelijk politiek lawaai over gemaakt zodat de tegenstander niet in verlegenheid wordt gebracht. En de diplomatie wordt niet vergeten: Israël staat in nauw contact met Irans Russische bondgenoot – waardoor het bijna-neerhalen van een Russisch vliegtuig door Syrische luchtafweer tijdens een Israëlische aanval in februari geen Russische vergelding uitlokte.

Vergelijk daarmee het Amerikaanse zowel doen als laten. Beperkte doelen en weinig doden? De vergeldingsaanval voor de dood van één Amerikaan tegen de pro-Iraanse Iraakse militie Kataeb Hezbollah in Irak eiste eind december 25 Iraakse levens. Consequent handelen? Amerika reageerde vorig jaar aanvankelijk niet op Iraanse aanvallen zoals het neerhalen van een Amerikaanse drone, en liquideerde een half jaar later generaal Soleimani. President Trump maakte er een hoop lawaai over, waardoor het voor Iran onmogelijk werd niet te reageren. Diplomatie? Is voor sufferds.

„En wees realistisch over wat je kunt bereiken”, zei Goldenberg. Het Amerikaanse leger schijnt wel op die lijn te zitten, maar ik betwijfel of dit Witte Huis wil luisteren.

Carolien Roelants is Midden-Oostenexpert en scheidt op deze plaats elke week de feiten van de hypes.