Mohamed (16) is de jongen op de winnende World Press Photo: ‘Ineens werd de foto doorgestuurd’

De onbekende jongen op de winnende World Press Photo van dit jaar is de Soedanese Mohamed Yousif, die vorig jaar deelnam aan de protesten die Bashir ten val brachten. NRC spoorde hem op in zijn woonplaats Khartoem.

Mohamed Yousif (M) op de winnende World Press Photo gemaakt door de Japanse fotograaf Yasuyoshi Chiba tijdens de protesten in 2019. Foto Yasuyoshi Chiba
Mohamed Yousif (M) op de winnende World Press Photo gemaakt door de Japanse fotograaf Yasuyoshi Chiba tijdens de protesten in 2019. Foto Yasuyoshi Chiba

Toen de ouders van Mohamed Yousif hun zoon vrijdag op de indringende foto zagen, dachten ze: dat moet wel nep zijn. „Ze denken dat alles op sociale media nep is”, zegt Yousif vanuit de Soedanese hoofdstad Khartoem via Facebook-chat. Hij stuurt een lachende emoticon.

Activisten in Soedan herkennen Yousif meteen

Yousif is enorm verrast dit jaar het middelpunt te zijn van de World Press Photo, die donderdag werd toegekend. Yousif werd door een vriend op de foto geattendeerd toen hij vrijdagochtend om één uur nog wat zat te scrollen op Facebook. „Ineens werd de foto doorgestuurd.” Hij had nog nooit van de prijs gehoord.

De foto, gemaakt door de Japanse fotograaf Yasuyoshi Chiba werd door de jury van World Press Photo Awards gekozen omdat hij naadloos past bij het Soedanese ‘protestjaar’ van 2019, waarin de jeugd van het Afrikaanse land in de frontlinie stond. De jury roemt de inzending, omdat die inspireert in tijden van conflict en de kracht van de jeugd en kunst laat zien.

Yousif is een van de vele duizenden jongeren in Soedan die vorig jaar na maandenlange protesten mede verantwoordelijk waren voor het einde van het dertig jaar durende bewind van Omar al-Bashir, de generaal die al leider was van Soedan vóórdat veel van de demonstranten geboren waren.

Internationale journalisten trokken begin vorig jaar naar Soedan om verslag te doen van de opstand, die werd geleid door vrouwen en jongeren. Een van hen was de Japanse fotograaf Yasuyoshi Chiba. Tegen NRC zei hij donderdag niet te weten wie de hoofdpersoon op de foto is. Het waren diens gelaatsuitdrukking en stem die hem imponeerden, vertelde Chiba vanuit zijn standplaats Nairobi in Kenia. „Ik kon m’n ogen niet van hem afhouden. Hij was zo sterk, zo charismatisch.”

Lees ook: ‘Ik kon m’n ogen niet van hem afhouden’

Piepjong

Activisten in Soedan herkenden Yousif meteen. Bij de protesten viel hij al op vanwege zijn gedrevenheid en leeftijd. Via videoverbinding stellen we vast dat hij inderdaad de jongen van die foto is. Yousif is pas zestien jaar oud – „maar ik heb de geest van een veertigjarige” – en woont met zijn familie. Hij zal niet vieren dat hij op deze foto staat, zegt hij. „Pas wanneer alle mensen van het oude regime worden berecht. Niet alleen Bashir.” Yousif, ten tijde van de foto 15 jaar, kan zich de dag dat die gemaakt werd goed herinneren: „Ondanks de soldaten die naast ons stonden en de uitgevallen elektriciteit stonden wij luid en trots te demonstreren.”

Vorig jaar ging een foto van de Soedanese student Alaa Salah, die op het dak van een witte auto een politiek gedicht voordroeg, heel de wereld over.

De opstand tegen Bashir begon in december 2018 wegens de verhoging van de broodprijs. Toen na de opstand en moeizame onderhandelingen tussen burgers en militairen vorig jaar een regering werd gevormd, stelde de nieuwe premier Abdalla Hamdok onder meer als prioriteit de economie te hervormen, die vanwege de eind jaren negentig ingestelde Amerikaanse sancties moeilijk op gang komt. „Ik hoop dat de leiders in Soedan begrijpen dat de toekomst van de jongeren is”, zei fotograaf Chiba over zijn winnende foto. Yousif moet na de schoolvakantie eerst nog even zijn middelbareschooldiploma halen.