’Arbeidsmigranten in problemen door coronavirus’

Arbeidsmigratie Sommige arbeidsmigranten worden ziek, daarna ontslagen en verliezen hun huisvesting. Anderen worden juist in overvolle busjes naar hun werk gebracht.

Arbeidsmigranten klagen over slechte werkomstandigheden of worden ontslagen nadat ze ziek zijn geworden.

Arbeidsmigranten klagen over slechte werkomstandigheden of worden ontslagen nadat ze ziek zijn geworden.

Foto Jerry Lampen/ANP

Het aantal arbeidsmigranten dat in Nederland in de problemen is geraakt door de coronacrisis neemt enorm toe. Dat concludeert FairWork, een ngo die arbeidsmigranten adviseert over hun rechten. Het aantal vragen dat de organisatie krijgt is verviervoudigd in vergelijking met voor de crisis. De organisatie kreeg tussen half maart en half april 263 vragen binnen. FairWork noemt dat zelf „het topje van de ijsberg”.

Het gaat om migranten die geen salaris of uitkering meer ontvangen of problemen hebben om terug te keren naar hun vaderland. Ook melden zich mensen die ziek zijn geworden, ontslagen zijn en meteen hun huisvesting hebben moeten verlaten. Sommige arbeidsmigranten zijn ziek en moeten toch komen werken, krijgen geen toegang tot medische zorg of mogen van de werkgever niet terugkeren naar het land van herkomst. Het gaat om Polen, Spanjaarden, Filippijnen, Hongaren, Brazilianen, Roemenen en Moldaviërs.

Een deel van de mensen werkt zonder verblijfsvergunning in Nederland.

Geen eten

Lees hier het verhaal van astmapatiënt en arbeidsmigrant David Viliça, die met zes anderen in een huisje in Noord-Brabant woont

De situatie is schrijnend, zegt woordvoerder Francien Winsemius van FairWork. „We krijgen signalen dat mensen geen mogelijkheden hebben eten te kopen, omdat ze bijvoorbeeld geen contant geld meer kunnen gebruiken. Daarnaast dreigt een aantal mensen op straat terecht te komen.” Winsemius zegt dat het lastig is om de omvang van het probleem exact in te schatten, omdat ongedocumenteerde arbeidsmigranten proberen onder de radar te blijven. Ze schat dat het in totaal om duizenden arbeidsmigranten gaat die in de problemen zitten.

Het beeld van FairWork wordt onderschreven door het FNV. De vakbond zegt dat sinds de coronacrisis steeds meer arbeidsmigranten met klachten komen over de omstandigheden waarin zij hun werk moeten doen. Er worden geen exacte cijfers bijgehouden.

Overvolle busjes

Volgens Tuur Elzinga, vice-voorzitter van de FNV, zijn er aan de ene kant arbeidsmigranten die hun baan en daardoor ook hun huis verliezen, aan de andere kant komen uit sectoren waar wel veel werk is juist meldingen dat de richtlijnen van het RIVM worden overtreden. „Dan moet je denken aan mensen die met meer op een kamer liggen of in overvolle busjes naar de fabriek worden gereden.”

Lees ook: Hoe Oost-Europese migranten worden uitgebuit in Nederland

Probleem is volgens Elzinga dat inmiddels goede afspraken zijn gemaakt met werkgeversorganisaties en de koepel van uitzendbureaus, maar dat er nog altijd bedrijven zijn die zich daar niet aan houden. Dat leidt tot zorgen, ook in de landen van herkomst. Meerdere ambassades hebben volgens Elzinga bij de vakbond aan de bel getrokken.

De FNV is in overleg met het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en wil dat er gehandhaafd wordt. Elzinga: „Het probleem is dat, om goed te kunnen controleren, nu capaciteit nodig is die de inspectie niet heeft. En er moet goed worden samengewerkt met andere instanties en de veiligheidsregio’s. Onze oproep is daarom dat deze situatie echt aandacht nodig heeft. Het is te ernstig om te negeren.”