Amerikaanse banken zetten zich schrap voor wanbetalers

Bankensector In de VS hebben banken al miljarden weggezet om kredietverliezen op te vangen, zo blijkt uit hun kwartaalcijfers. Verwacht wordt dat Europese banken hetzelfde gaan doen.

Ruim 19 miljard dollar, oftewel omgerekend bijna 18 miljard euro. Zoveel geld hebben de zes grootste banken van de Verenigde Staten in het eerste kwartaal van dit jaar al opzijgezet om verwachte kredietverliezen als gevolg van de coronacrisis op te vangen. De verwachting is dat veel burgers en bedrijven hun leningen niet zullen kunnen terugbetalen.

De reserveringen werden deze week door de Amerikaanse banken bekendgemaakt bij de presentaties van hun kwartaalcijfers. Zij lopen daarmee een week voor op hun Europese concurrenten.

Donderdag trapt Credit Suisse als eerste van de grote Europese spelers het kwartaalcijferseizoen van de banken af, Deutsche Bank volgt op 29 april. De beursgenoteerde Nederlandse grootbanken, ING en ABN Amro, volgen op respectievelijk 8 mei en 13 mei.

Uit de kwartaalcijfers van de Amerikaanse banken bleek dat JP Morgan Chase de grootste bijdrage levert aan de eigen ‘stroppenpot’: 6,8 miljard dollar. Ook Citigroup (4,6 miljard), Bank of America (3,6 miljard) en Wells Fargo (3,1 miljard) zetten miljarden extra opzij om mogelijke verliezen op leningen van bedrijven en consumenten op te vangen. Goldman Sachs en Morgan Stanley hielden de toevoegingen in het eerste kwartaal nog onder de miljard, met respectievelijk 600 en 388 miljoen dollar.

Ter vergelijking: in het laatste kwartaal van 2019 zette Citigroup nog een bescheiden 253 miljoen euro opzij voor slechtere tijden. Goldman Sachs hield voor heel het boekjaar 2019 een stroppenpot aan van net iets meer dan een miljard dollar.

Risicomodellen niet accuraat

Banken zijn verplicht om geld opzij te zetten om mogelijke toekomstige verliezen op te vangen. Ze berekenen het bedrag op basis van interne risicomodellen.

Of die modellen op dit moment, met een verwachte economische krimp in de VS van 5,9 procent, wel hout snijden, is de grote vraag. The Washington Post citeert uit een e-mail van een consultant aan zijn klanten hierover: „Dit is in dit stadium allemaal een gok. De kredietrisicomodellen die door banken zijn gemaakt zijn niet berekend op iets wat in de verte lijkt op deze crisis, en zijn daardoor waarschijnlijk niet heel accuraat in hun voorspellingen.”

Lees ook: Banken krijgen meer armslag, maar buffers zijn ook zo weer weg

De toevoegingen aan de stroppenpotten, maar ook verliezen op beleggingen, drukten de winst bij alle banken, met 30 procent, zoals bij Morgan Stanley, tot zelfs 90 procent voor Wells Fargo. JP Morgan Chase, momenteel de grootste bank in de VS, leverde ruim tweederde van de winst in.

Er is overigens niet alleen slecht nieuws. Dankzij de enorme bewegingen op de beurs van de laatste tijd profiteren de bankdivisies die de aandelenhandel van klanten faciliteren. Zij draaiden hun beste kwartaal in jaren. Volgens JPMorgan lagen de handelsvolumes op hun piek vorige maand drie keer hoger dan gemiddeld. De handelsdivisie van de bank behaalde daardoor een kwartaalomzet van 7,2 miljard dollar, bijna een derde meer dan normaal.

Banken VS: wel dividend

Het beeld zal bij de Europese banken niet veel anders zijn: de stroppenpotten zullen met stevige bedragen worden gevuld, de winsten zullen miniem zijn, of er zal überhaupt geen winst zijn. ABN Amro gaf eind maart al een waarschuwing af: de bank verwacht het kwartaal met een verlies af te sluiten, mede door extra risicodekkingen.

ABN Amro deed die mededeling in een persbericht over het intrekken van hun dividend, wat vrijwel alle Europese banken onder druk van de toezichthouders inmiddels hebben gedaan. Door dividenden op zak te houden hebben de banken extra kapitaal beschikbaar voor leningen aan noodlijdende bedrijven, is de redenering van de toezichthouders. Hoewel niet altijd met plezier, hebben de Europese banken naar de oproep geluisterd.

Dat is meteen een groot verschil met de VS: de Amerikaanse banken benadrukten bij hun kwartaalcijfers dat ze ‘gewoon’ dividend gaan uitkeren, ondanks dat er ook in de VS druk is om daarmee op te houden. De programma’s om eigen aandelen in te kopen – een andere manier om geld aan aandeelhouders uit te keren – waren wel al stilgelegd.

Of de dividenduitkeringen op lange termijn houdbaar blijven, is de vraag. Als de economische impact van het coronavirus groter wordt dan de scenario’s waar de banken nu mee rekenen, zullen ook Amerikaanse banken die doorgaans beter draaien dan hun Europese concurrenten, al hun kapitaal hard nodig hebben.