Een tijd van bezinning over de kleding die je koopt

Groen doen Elke week gidst NRC je richting een duurzaam leven.

Foto Getty Images

En opeens zijn we allemaal heel groen met onze garderobe bezig. Sinds de coronacrisis wordt wereldwijd veel en veel minder kleding verkocht, ook al zijn de meeste onlinewinkels nog gewoon open.

De koopstaking heeft natuurlijk minder te maken met de realisatie dat we echt minder moeten aanschaffen om het milieu te sparen, dan met financiële onzekerheid en het gebrek aan gelegenheden om nieuwe kleding te dragen.

Modebedrijven in elke prijsklasse hebben te lijden onder teruglopende verkopen, ook de fast-fashionketens. Al jaren is duidelijk dat wegwerpmode niet alleen slecht is voor de planeet, maar ook dat het wordt gemaakt in derdewereldlanden, waar arbeiders, meest vrouwen, in vaak slechte omstandigheden moeten werken, tegen een (te) laag salaris. Maar nu we er opeens massaal van afzien, is een nieuw probleem ontstaan: merken zeggen bestellingen af, waardoor fabrieken niets te doen hebben en arbeiders in landen als Bangladesh, na China het land met de grootste kledingproductie, zonder werk zitten. De vicepresident van Bangladesh Knitwear Manufacturers and Exporters zei begin deze maand dat alle orders tot en met juli zijn uitgesteld of afgezegd. In India zijn alle naaiateliers vanwege de lockdown gesloten.

Lees ook: De modewereld is even uitgekleed

H&M, Uniqlo en Zara, Nike en Adidas hebben toegezegd bestellingen die klaar zijn of waar al aan gewerkt wordt, te betalen, Primark, Gap, C&A en Asos niet, aldus Schone Kleren Campagne (SKC), de Nederlandse tak van een internationale organisatie die zich inspant voor betere arbeidsomstandigheden in de textielindustrie.

Ontslag of met verlof

Zo’n miljoen Bangladeshi zijn inmiddels ontslagen of met verlof gestuurd, duizenden van hen demonstreerden deze week omdat ze hun maart-salaris niet hebben gekregen. Volgens SKC missen overheden van arme productielanden de middelen om arbeiders en fabrieken langere tijd te ondersteunen.

SKC roept modebedrijven, die jarenlang hebben geprofiteerd van de lage prijzen in die landen, op om ondanks de tegenslagen ervoor te zorgen dat arbeiders hun inkomen houden tijdens de pandemie, en dat de arbeidsvoorwaarden eindelijk verbeteren, zodat ze bij een volgende crisis beter zijn beschermd. (Westerse) overheden, de EU en internationale financiële organisaties zijn eveneens gevraagd te helpen.

Lees ook: Fast fashion maakt de wereld kapot

Wat kun je doen als consument? Als een dolle H&M-kleren bestellen? „Wij hebben nooit opgeroepen tot een boycot”, zegt Wyger Wentholt van SKC. „Maar beter is onze acties te steunen, of zelf merken te vragen hun verantwoordelijkheid te nemen.”