Consumenten besteden sinds lockdown fors minder

Onderzoek ABN Amro verwacht dat consumenten dit jaar 5 procent minder besteden. In het crisisjaar 2009 bedroeg dit 2 procent.

Gesloten winkels in de Kalverstraat. Vanwege de coronacrisis is het stil op de normaal drukke pleinen en winkelstraten van de hoofdstad.
Gesloten winkels in de Kalverstraat. Vanwege de coronacrisis is het stil op de normaal drukke pleinen en winkelstraten van de hoofdstad. Foto Robin van Lonkhuijsen / ANP

Nederlandse consumenten besteden sinds het begin van de ‘intelligente lockdown’ zo’n 13 procent minder ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar. Ze doen ongeveer een kwart meer boodschappen bij supermarkten en voedselspeciaalzaken, maar dit maakt de daling in bijvoorbeeld de horeca en in veel andere sectoren niet goed. Dat blijkt uit onderzoek van het economisch bureau van ABN Amro.

De bank voorspelt dat in heel 2020 de bestedingen zo’n 5 procent lager zullen liggen. Daarvoor moet de lockdown niet langer dan twee maanden duren: van 12 maart tot 12 mei. Ter vergelijking: tijdens het jaar 2009, op het dieptepunt van de financiële crisis, bedroeg de consumptiedaling ongeveer 2 procent.

Tijdens het Paasweekend, een periode waarin consumenten doorgaans veel geld uitgeven aan bijvoorbeeld uitstapjes en hotelovernachtingen, lagen de bestedingen ruim 20 procent onder die van datzelfde weekend in 2019.

Voor het onderzoek keek de bank naar pintransactiedata waar het over beschikt en cijfers van het CBS. Uit de data blijkt duidelijk dat er grote verschillen bestaan tussen de mate waarin sectoren getroffen worden. Zo verdubbelde de vraag naar bezorgd eten op sommige dagen in april ten opzichte van het jaar ervoor, terwijl consumenten hun uitgaven aan kleding ruim halveerden.

Weekend wordt werkdag

Volgens de onderzoekers valt verder op dat tijdens de lockdown het verschil tussen weekend en werkdag wegvalt. In normale weken geven consumenten tijdens het weekend doorgaans meer uit, met name aan bijvoorbeeld horeca. Die uitgaves vallen nu weg. Tegelijkertijd doen consumenten typische ‘weekend-uitgaven’ nu eerder doordeweeks: bijvoorbeeld doe-het-zelf-materiaal.

Ook gaan consumenten vaker naar een voedselspeciaalzaak dan vóór de lockdown. Volgens het rapport speelt hierbij mogelijk mee dat mensen door het thuiswerken meer tijd hebben om dit soort winkels te bezoeken. De afgelopen jaren ging het juist minder goed met voedselspeciaalzaken, aangezien consumenten steeds vaker al hun boodschappen bij een supermarkt doen. Verder neemt het aantal digitale bestedingen volgens ABN Amro verder toe naarmate de lockdown vordert, nu steeds meer winkels hun diensten digitaal aanbieden.