Amsterdams stadsbestuur wil Airbnb-verbod in de binnenstad

Vakantieverhuur Op de Wallen en een gedeelte van de grachtengordel wil de gemeente vakantieverhuur in zijn geheel verbieden. Airbnb verwijt Amsterdam schending van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens.
Straatbeeld van de Wallen in Amsterdam (archief).
Straatbeeld van de Wallen in Amsterdam (archief). Foto Jerry Lampen/ANP

Met ingang van 1 juli moet het in drie Amsterdamse wijken verboden worden om woningen aan te bieden via vakantieverhuursites als Airbnb. Die intentie heeft de hoofdstedelijke wethouder Laurens Ivens (Wonen, SP) donderdag uitgesproken. Het gaat om het gehele Wallengebied en een gedeelte van de grachtengordel. In de rest van de stad komt een vergunningsplicht voor Amsterdammers die hun woning willen verhuren. Het plan moet nog wel door de gemeenteraad en ook Amsterdammers kunnen nog bezwaar indienen.

In de drie buurten waar een verbod komt – de Burgwallen-Oude Zijde, Burgwallen-Nieuwe Zijde en de Grachtengordel-Zuid – lijdt de leefbaarheid voor bewoners volgens Ivens normaal gesproken het zwaarst onder de druk van het toerisme: „Ruim 80 procent van de binnenstad ervaart veel of regelmatig overlast door vakantieverhuur. De vaak gehorige Amsterdamse woningen zijn niet geschikt voor toeristisch verblijf.”

Mensenrechten

Volgens Airbnb gaat Amsterdam met het beoogde beleid tegen een aantal wetten in, waaronder het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens. Het bedrijf werpt op dat de overlast in het centrum van Amsterdam meerdere oorzaken heeft en luidruchtige vakantiegangers daar slechts een onderdeel van vormen. „We zijn erg bezorgd omdat deze voorstellen illegaal zijn en de basisrechten van Amsterdammers schenden”. Het bedrijf wil gedurende de inspraakprocedure nog niet zeggen of het aan die harde woorden ook juridische consequenties verbindt.

Appartementen die voorheen werden verhuurd aan expats of toeristen, komen door de coronacrisis nu op de reguliere verhuurmarkt. Dat blijkt uit onderzoek van NRC.

Amsterdam trekt van alle Nederlandse steden met afstand de meeste bezoekers. Volgens Ivens heeft 1 op de 15 Amsterdamse woningen ooit op Airbnb gestaan. Maandelijks worden daar, en op andere sites, 25.000 woningen in de hoofdstad te huur aangeboden. Het statistiekbureau van de gemeente voert elke twee jaar een leefbaarheidsonderzoek uit. Als bij een volgende rondgang blijkt dat de overlast zich verplaatst, zegt Ivens een verbod op vakantieverhuur ook in andere buurten niet te zullen schuwen.

Woningonttrekking

De regels voor verhuur via Airbnb en andere platforms, zoals Booking.com, verschilden tot voor kort per gemeente. Een uitspraak van de Raad van State maakte daar een einde aan. Volgens de hoogste bestuursrechter biedt de huidige Huisvestingswet gemeenten geen ruimte om zelf beleid te maken. Verhuur zonder vergunning geldt wettelijk als woningonttrekking, ook als dat maar één nacht gebeurt. Omdat de wet volgend jaar wordt herzien, voert Amsterdam tot die tijd een vergunningsplicht in bijna de hele stad in.

Airbnb trekt juist op basis van diezelfde jurisprudentie in twijfel of de gemeente Amsterdam wettelijk bevoegd is om maatregelen als een verbod of vergunningsplicht op eigen houtje in te voeren. Het bedrijf verwijt de gemeente Amsterdammers een bijverdienste te ontnemen. De gemeente Den Haag gebruikte de uitspraak een aantal weken geleden overigens voor een Airbnb-verbod in de hele stad.