Wat als je ook bij de online supermarkt niet kan winkelen?

Levensmiddelen Niet iedereen kan boodschappen doen in de supermarkt. Maar het is nu vechten om een ‘bezorgmoment’ te reserveren in de online supermarkt.

Picnic was „overdonderd” door de enorme vraag naar thuisbezorgde boodschappen sinds de corona-uitbraak. De onlinesupermarkt overweegt een special care list in te richten voor kwetsbaren.
Picnic was „overdonderd” door de enorme vraag naar thuisbezorgde boodschappen sinds de corona-uitbraak. De onlinesupermarkt overweegt een special care list in te richten voor kwetsbaren. Foto David van Dam

In de drie jaar dat ze online boodschappen bestelde via Picnic, had Nadï van de Watering (25) nog nooit misgegrepen. Daar kwam de tweede week van maart verandering in. Terwijl mensen in supermarkten begonnen met het hamsteren van wc-papier, pasta en houdbare melk, ontstond binnen een dag ook online een run op boodschappen. „Ineens zat alles vol tot in april”, vertelt Van de Watering. „Ik heb ook AH, Coop en Jumbo geprobeerd, maar nergens was plek.”

Boodschappen bestellen via internet is bittere noodzaak voor de Nijmeegse. Door een darmaandoening is ze chronisch ziek en chronisch vermoeid. Ze heeft medicijnen nodig om überhaupt de deur uit te kunnen. Nu het coronavirus heerst moet Van de Watering zich eigenlijk helemaal niet onder de mensen begeven. „Als ik op de IC terechtkom, overleef ik dat niet.”

Ook Anne Vernooijs (52) schrok een maand geleden toen ze inlogde op haar Albert Heijn-account. Een dag voor premier Rutte opriep zoveel mogelijk thuis te werken, had ze een bestelling geplaatst. Daags na die toespraak, toen het hamsteren begon, kon ze niets meer toevoegen aan haar order. „Dat was de laatste keer dat ik online heb besteld”, zegt Vernooijs vanuit Amersfoort. Ze legde haar situatie voor aan de AH-klantenservice, maar die zeiden geen uitzonderingen te kunnen maken.

Vernooijs zit in een elektrische rolstoel en kan dus niet groot inkopen doen. „Ik doe normaal wel kleine boodschappen, met mijn hulphond. Die vrijdag ben ik nog wel spullen gaan halen in de winkel, maar veel schappen waren al leeg.” Ze is daarna niet meer naar de supermarkt geweest – voor haar eigen gezondheid. „Ik heb een auto-immuunziekte. Elk griepvirus pak ik op.”

‘Vraag vijf keer zo hoog’

Heel vervelend, klinkt het unisono bij Albert Heijn, Jumbo en Picnic. De webwinkels waren overdonderd door de toegenomen vraag. „Die was vijf keer zo hoog als in een ‘normale’ week”, aldus een AH-woordvoerder. Bij Jumbo bedroeg de ‘volumestijging’ 50 procent.

„Mensen die voorheen bij ons bestelden, gingen daarnaast ook weleens naar de supermarkt en aten onderweg of in de bedrijfskantine”, vertelt Picnic-oprichter Michiel Muller. „Nu bestellen ze dat allemaal bij ons. Dat heeft invloed op onze capaciteit.”

Picnic heeft wel plannen om een special care list in het leven te roepen voor kwetsbare mensen. Eerder trof het bedrijf een voorrangsregeling voor zorgpersoneel van het Erasmus MC in Rotterdam, waar veel Covid-19-patiënten op de intensive care liggen. Ook AH en Jumbo kwamen met ophaalpunten in ziekenhuizen.

Lees ook dit interview met de directeur van Albert Heijn: ‘Opeens gingen de kiwi’s heel hard’

„Toen leverde het ziekenhuis de namen”, vertelt Muller. „Dat willen we nu ook voor risicogroepen, maar we zoeken nog naar iemand die dat voor ons kan cureren. We kunnen niet zelf bepalen wie wel of niet op zo’n lijst kan.”

Dat mensen zichzelf aanmelden, lijkt Muller geen goed idee. „Dan krijgen we mogelijk 200.000 mailtjes en loopt het vanaf dag één spaak. Terwijl je juist wilt dat het goed loopt.”

Dat sluit aan bij wat Vernooijs en Van de Watering graag zouden zien. „Ik zou het fijn vinden als er bezorgmomenten gereserveerd worden voor mensen zoals ik, die gewoon echt niet zomaar boodschappen kunnen doen”, zegt Vernooijs. „Maar hoe bewijs je dat je daarvoor in aanmerking komt?”

Speciale openingstijden

Van de Watering staat sympathiek tegenover initiatieven als het ‘ouderenuurtje’ waarbij 70-plussers de winkel een uur voor zich alleen hebben, maar vindt het onvolledig. „Groepeer niet in ouderen, maar in kwetsbaren.”

Dat vindt ook ‘minister’ van Gehandicaptenzaken Rick Brinks, die op Goede Vrijdag opriep „de speciale openingstijden die winkels al organiseren ook beschikbaar [te] stellen voor mensen met een beperking”.

Plannen daarvoor zijn echter alleen in de maak bij Picnic, en die zijn voorlopig niet rond. AH, Jumbo en Picnic raden aan vaak de website te verversen – in de hoop dat een bezorgmoment vrijkomt. De supermarkten herhalen vooral oproepen aan burgers om op een ‘normale’ manier boodschappen te doen. Ze hebben geen plannen voor een voorrangsregeling.

De webwinkels waren overdonderd door de toegenomen vraag

Verder wijzen de ketens op de mogelijkheid hulp in te schakelen voor mensen die dat nodig hebben. AH werkt samen met het Rode Kruis, waarvan vrijwilligers boodschappen doen voor mensen die dat zelf niet kunnen. Picnic doet dat sinds kort met vrijwilligersorganisatie Gewoon Mensen. Op sociale media zijn talloze ‘coronahulp’-initiatieven gelanceerd.

KWF Kankerbestrijding herkent bij zijn achterban de lastige situatie waarin veel mensen zich bevinden, „zeker bij mensen die een chemokuur of immuuntherapie hebben ondergaan”, aldus een woordvoerder. Daarom lanceerde de organisatie de zogeheten Vriendendienst. „Dat is een website waarop wij patiënten helpen om hun vrienden te bereiken voor klusjes of taken. Jij maakt taken aan, bijvoorbeeld boodschappen doen, gras maaien of de hond uitlaten. Zo kan het netwerk zien wat hun vriend nodig heeft.”

Vernooijs kon haar zoon en diens vriendin vragen wat spullen te halen, maar optimaal was dat niet. „Zij zitten in hun afstudeerfase en zijn hartstikke druk”, vertelt ze. „Ook wil je die afhankelijkheid niet. Ik kan gewoon zelf boodschappen doen, maar door de omstandigheden is dat onmogelijk geworden.”

Verkeerde producten

Het kan bovendien lastig zijn als helpers met verkeerde producten thuiskomen. „Het klinkt misschien zeurderig, maar als ergens een ingrediënt in zit waarvan ik ziek word, kan ik het niet gebruiken.”

Dat ervoer Van de Watering ook toen ze een Facebookgroep inschakelde voor ‘coronahulp’. „Mijn lijf kan maar één soort Cup-a-Soup verteren. Als ik een andere neem, ben ik weer een darmperforatie verder”, vertelt ze. Toen ze een verkeerde soort kreeg, voelde ze zich bezwaard er iets van te zeggen. Een sociaal netwerk heeft ze verder niet.

Het heeft erin geresulteerd dat Van de Watering afgelopen weken toch zelf meermaals de gang naar de supermarkt maakte. „Ik ga dan echt over mijn grenzen heen. Ik slik drie morfinepillen als ik naar de winkel ga – sorry, dokter, als u dit leest”, vertelt ze. Extra nadeel is dat ze fysiek zo verzwakt is dat ze maar weinig kan dragen – en dus nóg vaker de deur uit moet. „Ik kom altijd in tranen thuis”.