Rutte vraagt zelfbeheersing en geduld

Crisisberaad Ondanks „redelijk positieve ontwikkelingen” is een snelle versoepeling van de lockdown onwaarschijnlijk. „Hou vol”, zegt de premier.

De persconferentie, woensdag, van premier Rutte en minister De Jonge. Tussen hen in doventolk Irma Sluis.
De persconferentie, woensdag, van premier Rutte en minister De Jonge. Tussen hen in doventolk Irma Sluis. foto ANP/BART MAAT

Pas vólgende week valt het besluit over wat er na 28 april gebeurt. Blijft Nederland in de ‘intelligente lockdown’, zoals we die nu kennen? Of kunnen de maatregelen langzamerhand worden versoepeld? In deze „tussenweek” deed premier Rutte op de wekelijkse persconferentie na het crisisberaad opnieuw aan verwachtingsmanagement.

We hopen, zei hij, dat we het pakket met maatregelen na 28 april „íéts kunnen verruimen”, „maar dat zullen dan beperkte versoepelingen zijn”. Om daarna meteen te waarschuwen dat ondanks de „redelijk positieve ontwikkelingen” het ook zo kan zijn dat er voorlopig nog helemaal niks wordt teruggeschroefd. Vergeet niet, zei Rutte, dat er op dit moment nog altijd meer coronapatiënten op de intensive care-afdelingen liggen dan dat er normaal gesproken aan capaciteit is.

„Hou vol”, blijft dan ook de voornaamste boodschap van Rutte aan alle Nederlanders. Alleen „met zelfbeheersing, behoedzaamheid en gezond verstand”, zei hij, „houden we de situatie in de ziekenhuizen onder controle”.

Natuurlijk wordt er intussen wel driftig nagedacht over de ‘anderhalvemetersamenleving’: over hoe Nederland straks weer uit de crisis kan opkrabbelen. Voor aanvang van het crisisberaad zei minister Eric Wiebes (Economische Zaken en Klimaat, VVD) tegen de NOS dat alle sectoren een protocol moeten opstellen voor de anderhalvemetereconomie. Doen ze dat niet, zei hij, dan „kan ik me bijzonder moeilijk voorstellen dat je open kunt”. Sommige sectoren, zoals de bioscopen, hebben al een plan ingediend bij het ministerie. Een commissie beoordeelt de protocollen.

Schaarse ruimte

Rutte probeerde het publiek van zijn persconferentie mee te nemen in de dilemma’s waar het kabinet en de experts voor staan. Stel dat het onderwijs straks weer voorzichtig op gang komt, of het kantoorleven, zei hij, dan zorgt dat meteen voor grote druk op het openbaar vervoer en de publieke ruimte. „Het gaat letterlijk om de verdeling van schaarse ruimte.” 

Het herstarten van de maatschappij dient uiterst voorzichtig te gebeuren, waarschuwde Rutte. „Anders is het risico veel te groot dat we het virus nieuwe zuurstof geven. Dan weet je zeker dat er straks weer duizenden mensen op de IC’s liggen.”

Net als vorige week sprak minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid, CDA) over het gebruik van apps op mobiele telefoons bij het opsporen van besmettingen. Het ministerie van Volksgezondheid heeft aan softwareontwikkelaars gevraagd met oplossingen te komen. Volgens De Jonge heeft dat „meer dan 750 voorstellen” opgeleverd.

Apps toetsen

Die worden de komende dagen beoordeeld: voldoen ze aan alle eisen op het gebied van privacy, veiligheid, toepasbaarheid? De apps die overblijven, een stuk of vijf, worden komend weekend in de praktijk getoetst. „Alles is erop gericht om te zorgen dat er volgende week een goed voorstel ligt”, zei De Jonge.

Op woensdag maakten België en Duitsland bekend hun lockdown in ieder geval tot 3 mei te verlengen. Beide landen raden hun inwoners aan mondkapjes te gebruiken. Nederland adviseert dit niet, zei De Jonge desgevraagd. De experts raden dat niet aan, zei de minister. Omdat er in de zorg grote tekorten bestaan aan mondkapjes, noemt De Jonge het „onverstandig” om alle mensen te adviseren ermee te gaan rondlopen. „In de zorg zijn ze het hardst nodig, laten we ze niet voor onszelf willen hebben.”