Opinie

Ontsnappen in herinneringen

Clarice Gargard

Ik heb lang naar mijn laptopscherm gestaard, omdat ik niet over corona wilde schrijven. We hebben aan de constante stroom van nieuws, opinies, updates, tips en tricks en isolatie-uitdagingen wel even genoeg, dacht ik. Toch blijkt het voor mij onmogelijk om het virus te negeren dat ons leven beheerst en ons ook een beetje leeg maakt.

De gesprekken verstommen langzaam, of ze nu live of via WhatsApp verlopen. Dat gebeurt, als je niet veel meemaakt en je je familie, vrienden en geliefden dus ook niet zoveel te vertellen hebt. Je kunt niet meer zo makkelijk met collega’s naast je roddelen over je werkgever (dat schijnt een band te creëren), bij een goede vriend je hart luchten in een café, even losgaan op een festival of zelfs buiten joggen ter ontspanning (want stel dat die verdomde speekseldruppeltjes in de lucht blijven hangen). Het is op een gegeven moment ook echt niet meer interessant te weten wat iedereen in de WhatsAppgroep elke dag eet. „O ja, weer pasta pesto? Nou, lekker zeg.”

In een tijd als deze lijken de dagen in elkaar over te vloeien en gaat tijd zowel tergend traag als onnavolgbaar snel. Je weet niet altijd even goed wat je met jezelf aan moet. Maar wat je wel hebt, zijn je herinneringen. En die kunnen een ontsnapping bieden uit het lege coronabestaan.

Herinneringen hebben de meeste mensen altijd bij de hand, mits je niet dement bent of een andere aandoening hebt waardoor je ze mist. Als je toegang hebt tot je herinnering, maakt het niet uit waar je je fysiek bevindt, je kunt altijd even weg.

Soms, als ik niet aan het werk, lezen of doelloos op sociale media aan het scrollen ben, blader ik door mijn herinneringen als een vergeten fotoboek dat ergens in een lade stof ligt te vangen. Dan denk ik aan gebeurtenissen waar ik in jaren niet bij heb stilgestaan. Bijvoorbeeld aan hoe de geur van gesmolten boter zich door het huis verspreidde als mijn moeder macaroni maakte. Of aan die keer dat mijn beste vriendin en ik op de basisschool vastzaten in de lift en dachten dat dát het einde van de wereld was. Maar ook recentere herinneringen. Dan waan ik mij even weer op Curaçao – zoals afgelopen december – waar ik op mijn rug op het helderblauwe water dreef en me vederlicht voelde.

Ik dacht dit weekend ook aan de paasbrunch die ik normaliter met mijn familie houd. Met Liberiaanse lekkernijen zoals rice bread (een soort rijstbananencake) en gegrilde vis. Met als uitsmijter de Bijbelse animatiefilm The Prince of Egypt.

Sommige psychiaters stellen dat het onze herinneringen zijn die ons, zeg maar, maken. Ik las onlangs het verhaal van de Canadese Gail Kastner die in de jaren vijftig behandeld werd met electroshocks door psychiaters, die een experiment naar mind control deden. Het onderzoeksprogramma werd door de CIA en de Canadese overheid gefinancierd. Een van de dingen die Kastner over die gruwelijke periode zegt, is dat het voelde alsof ze zichzelf verloor. Ze kon zich niet herinneren wie ze was, omdat ze door de schok bijna helemaal geen herinneringen meer had.

We verliezen veel in deze tijd, maar we hebben nog altijd de herinnering aan onszelf. Als een soort bevestiging van hoeveel we geleefd hebben, op het moment dat het leven even stilstaat.

Clarice Gargard is programmamaker en freelance journalist.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.