De crisis in het Belgische voetbal reikt verder dan de ‘amateurs’ van Standard Luik

Belgisch voetbal De licentiecommissie van de Belgische voetbalbond heeft Standard Luik, een van de Grote Drie, een proflicentie geweigerd.

Spelers van Standard Luik na de Europa League-wedstrijd tegen Arsenal in december 2019.
Spelers van Standard Luik na de Europa League-wedstrijd tegen Arsenal in december 2019. Foto Stephanie Lecocq

Standard Luik, club van het volk, moet afdalen naar de tweede amateurklasse, de bodem van het Belgische voetbal. Een schok vanwege de geschiedenis, traditie en status als topclub. Maar de licentiecommissie van de Belgische voetbalbond kende geen genade en heeft geoordeeld dat Standard er financieel een potje van heeft gemaakt en niet solvabel is om als profclub door te mogen.

Alsof Feyenoord is weggerukt uit de eredivisie en wordt teruggezet naar de vierde klasse amateurs, die parallel kan met Nederland worden getrokken. De verbijstering is groot in België. Standard Luik is een traditionele club, die met Anderlecht en Club Brugge tot de Grote Drie van het Belgisch voetbal wordt gerekend. Een club van 122 jaar die sinds de promotie in 1921 als enige onafgebroken in de hoogste klasse speelt. Zijn palmares: tien landstitels, acht keer bekerkampioen.

Dat Standard Luik ziekteverschijnselen vertoonde, werd december vorig jaar duidelijk uit het negatieve netto-bedrijfskapitaal van veertien miljoen euro. De plotse verkoop, afgelopen winter, van de topscorer Renaud Emond aan het Franse Nantes FC en middenvelder Paul-José Mpoku aan Al-Wahda uit de Verenigde Arabische Emiraten – tezamen goed voor zes miljoen euro aan transfergelden – was een tweede teken van financiële zwakte.

Maar de licentiecommissie ontdekte meer onregelmatigheden. Bijvoorbeeld het te laat uitbetalen van ruim één miljoen euro aan tekengelden. Een omissie die eind februari, na de deadline, is hersteld. Een ander signaal: bij het uitbreken van de coronacrisis verlangde Standard als eerste Belgische profclub van spelers salaris in te leveren en vroeg het ter compensatie een werkloosheidsuitkering aan.

Daar bovenop komt de ondoorzichtige constructie bij de verkoop van het stadion. Standard zette de huur om in een aankoop, om het daarna onmiddellijk door te verkopen aan een nieuw vennootschap waar clubvoorzitter Bruno Venanzi en oud-Standardspeler en Belgisch international Axel Witsel deel van uitmaken. Die verkoop moet de club aan liquide middelen helpen, maar van de afgesproken betalingstermijnen heeft de licentiecommissie geen bewijzen gezien.

Woede in Wallonië

De woede over de geweigerde licentie is groot in Luik, waar het temperament als La Cité Ardente (de Vurige Stede) hoger ligt dan elders in België. Dat merk je sterk bij thuisduels van Standard, waar de fans voor de meeste stadionsfeer zorgen. Ook de clubleiding is furieus en voelt zich dusdanig in naam en eer aangetast dat beroep is aangetekend bij het Belgisch Arbitragehof voor de Sport (BAS).

Lees ook: Voetbal verrijkt mijn leven – helaas nu even niet

De generale opvatting onder volgers van het Belgisch voetbal is dat Standard in hoger beroep genade voor recht zal krijgen en volgend seizoen in de Eerste Klasse mag uitkomen. De argumenten zijn dat de club het achterstallige tekengeld alsnog heeft betaald en meer duidelijkheid over de stadionconstructie kan geven. Bovendien leert jurisprudentie dat het BAS pas twee keer eerder is overgegaan tot volledige uitsluiting van clubs voor het betaalde voetbal.

Ook François Colin, de gepensioneerde, maar nog immer gezaghebbende éminence grise van de Belgische voetbaljournalistiek, verwacht dat Standard zijn straf zal ontlopen. Wat niet wegneemt dat Colin, onder meer voormalig chef sport van Het Nieuwsblad, zich een hoedje schrok toen hij het nieuws over de licentieweigering vernam. „En dan is er ook discussie of Anderlecht vanwege financiële problemen zijn licentie wel verdient. Stel je voor dat twee topclubs zouden zijn geweigerd, dan was het Belgische voetbal geïmplodeerd.”

Standard speelt sinds 1921 als enige onafgebroken in de hoogste Belgische klasse

Zoekend naar een oorzaak denkt Colin dat de benarde positie van Standard Luik een topografische component heeft. „In Wallonië draait de economie nu eenmaal minder goed dan in Vlaanderen. Dat maakt het moeilijker grote sponsors te vinden”, zegt Colin, die ook bestuurlijke instabiliteit signaleert. „Standard is in tien jaar al toe aan zijn vierde voorzitter. De continuïteit ontbreekt.”

87 miljoen verlies

De grootste verliezer is volgens Colin het totale Belgische voetbal, omdat naast Standard Luik nog zes andere profclubs een licentie is geweigerd. Zeven van de 24 clubs in grote problemen, dat is meer dan een kwart. Exemplarisch voor de staat van het betaalde voetbal in België, meent Colin. „Vorig seizoen leden de clubs een gezamenlijk verlies van 87 miljoen euro, terwijl Club Brugge en Racing Genk behoorlijke winst hadden gemaakt.”

De zwakke positie wordt deels verhuld door de voortreffelijke resultaten van de Rode Duivels, het nationale elftal dat al tijden nummer één op de FIFA-ranking staat. Colin: „In andere landen werd gedacht dat België een onuitputtelijke bron van talent is. Spelers zijn voor belachelijke bedragen weggehaald. Daar hebben de clubs jarenlang van geprofiteerd. Maar nu steeds minder, waardoor er dramatische tekorten ontstaan. Ik schrijf al dertig jaar dat veranderingen noodzakelijk zijn, bijvoorbeeld door te investeren in de jeugdopleiding. Maar dat heeft slechts een enkele club gedaan. Verder is er in dertig jaar niets veranderd. Ik heb daar maar één woord voor: wanbeleid.”

Op korte termijn ziet Colin geen oplossingen. Integendeel, hij denkt dat de kloof tussen het dominante Club Brugge en de rest steeds groter wordt. Omdat Club Brugge als enige Belgische club profiteert van de goudpot die Champions League heet. Colin: „Die uitkeringen zijn voor kleine voetballanden dusdanig hoog geworden, dat het in België de nationale verhoudingen volledig scheeftrekt. Van onze drie topclubs is Anderlecht aan de bedelstaf en wordt Standard Luik de licentie geweigerd. Het is een slachtpartij.”