Gesloten liveblog

Aantal coronapatiënten op IC’s neemt af, bezettingsgraad blijft hoog

In Nederland zijn voor zover bekend 3.315 mensen overleden aan de gevolgen van het coronavirus. Volg hier het laatste nieuws rond de pandemie.

Dit blog is gesloten

Dit blog over de belangrijkste ontwikkelingen rond het coronavirus op donderdag 16 april is gesloten. Volg het laatste nieuws in ons nieuwe blog:

Laatste nieuws Covid-19 Trump presenteert stappenplan voor ‘heropening van Amerika’

Het belangrijkste nieuws van donderdag:

  • De afgelopen 24 uur zijn 181 nieuwe sterfgevallen door Covid-19 gemeld bij het RIVM. Ook zijn 182 nieuwe ziekenhuisopnames gemeld.
  • Het aantal patiënten dat is opgenomen op de intensive care is donderdag voor de vijfde dag op rij afgenomen. Momenteel liggen er 1.258 coronapatiënten op de IC's: 21 minder dan woensdag. Eerder vandaag liet het Outbreak Management Team weten te verwachten dat op 1 mei de IC-bezetting op reguliere kracht is.
  • Bij 3 procent van de geteste bloeddonoren zijn antistoffen tegen het coronavirus vastgesteld. Of dat ook betekent dat 3 procent van alle Nederlanders immuniteit heeft opgebouwd is nog niet te zeggen. Het percentage is „indicatief", aldus het RIVM.
  • Banken hebben sinds het begin van de coronacrisis in maart voor 5,4 miljard euro aan uitstel van aflossingen, kredietruimte en leningen verstrekt aan 105.000 bedrijven en 17.000 consumenten.
  • Sinds de uitbraak van het coronavirus is het aantal mensen dat in een zogeheten institutioneel huishouden sterft – waar behalve verzorgingstehuizen ook gevangenissen en ggz-instellingen toe worden gerekend – bijna verdubbeld.

Braziliaanse minister van Volksgezondheid ontslagen

De Braziliaanse minister van Volksgezondheid Luiz Henrique Mandetta is ontslagen door president Jair Bolsonaro. Dat maakte Mandetta donderdagmiddag rond half vijf lokale tijd bekend in een persconferentie. Onmiddellijk na de bekendmaking van zijn ontslag braken er massale en luidruchtige pannenprotesten uit in het land.

Twitter avatar lhmandetta Henrique Mandetta Acabo de ouvir do presidente Jair Bolsonaro o aviso da minha demissão do Ministério da Saúde.
Quero agradecer a oportunidade que me foi dada, de ser gerente do nosso SUS, de pôr de pé o projeto de melhoria da saúde dos brasileiros e

Mandetta lag al tijden overhoop met Bolsonaro over de anti-coronamaatregelen in Brazilië. Terwijl Mandetta, zelf voormalig arts en orthopedagoog, voorstander is van strikte sociale quarantaine zoals die in de verschillende deelstaten sinds half maart van kracht is, wil Bolsonaro dit opheffen. Dat Bolsonaro deze maatregelen zelf aan zijn laars lapt, bleek uit verschillende momenten de afgelopen weken waarbij de president in het openbaar mensen omarmde en handen gaf.

Vorige week liepen de spanningen al op, maar overleefde Mandetta een mogelijk ontslag door steun van invloedrijke ministers en militairen. Maar de afgelopen dagen, na de zoveelste onverantwoorde actie van Bolsonaro (hij was in een bakkerij met werknemers op de foto gegaan en had daar een broodje gegeten), verklaarde Mandetta dat Brazilianen niet meer wisten of ze naar hem of naar de president moesten luisteren. „Ik ben moe. We strijden niet alleen tegen het virus, maar ook tegen de president, die de maatregelen niet serieus neemt”, aldus Mandetta eerder deze week. Op zijn Twitteraccount waar hij zijn ontslag bekendmaakte, bedankte hij de Brazilianen voor het vertrouwen. Uit onderzoek blijkt dat bijna 80 procent van de Brazilianen Mandetta steunt.

Lees ook: dit profiel van Mandetta

Metro stopt als papieren krant

Het gratis dagblad Metro stopt als papieren krant. Dat heeft uitgever Mediahuis, dat ook eigenaar is van NRC, donderdag bekendgemaakt. De geprinte uitgave werd al sinds een maand niet meer verspreid op stations en in het openbaar vervoer omdat het aantal reizigers sterk is afgenomen door de uitbraak van het coronavirus. Het blad blijft wel online nieuws brengen.

Lees verder: Metro stopt definitief als papieren krant

Macron: Nederland en Duitsland brengen Unie en euro in gevaar

In een interview met de Financial Times zegt de Franse president Emmanuel Macron dat de Europese Unie en de euro in gevaar komen als landen als Nederland en Duitsland niet meer solidariteit opbrengen voor de Zuid-Europese landen die zwaar getroffen zijn door de Covid-19-crisis. Frankrijk pleit voor het oprichten van een gemeenschappelijk fonds van 400 miljard euro bovenop het steunpakket van 500 miljard euro waarover vorige week een akkoord werd bereikt. Met zo’n fonds zou Europa leningen kunnen afsluiten tegen voordeliger tarieven dan Spanje of Italië op hun eentje kunnen.

De Franse president Emmanuel Macron maandag tijdens een video- overleg. Foto Yoan Valat/EPA

Nederland en Duitsland verzetten zich fel tegen deze euro-obligaties omdat zij dan medeverantwoordelijk worden voor de schulden van landen die hun begroting niet op orde hebben. „Als wij dit vandaag niet kunnen doen”, zegt Macron, „dan verzeker ik u dat de populisten gaan winnen – vandaag, morgen en overmorgen, in Italië, Spanje en misschien in Frankrijk en elders".

Volgens Macron staat Europa voor een moment van de waarheid. Gevraagd of het uitblijven van een akkoord over de euro-obligaties de muntunie in gevaar kan brengen, antwoordde hij: „Ja, daar moeten we duidelijk over zijn – en van het Europese idee zelf.”

Macron zegt dat hij „een permanente dialoog” voert met de Duitse bondskanselier Angela Merkel en de Nederlandse premier Mark Rutte, en dat hij het gevoel heeft dat zij „aan het bijdraaien zijn” over het Europees herstelbeleid en hoe dat te financieren.

Hij zei dat Frankrijk een kolossale fout heeft begaan door herstelbetalingen te eisen van Duitsland na de Eerste Wereldoorlog, en hoe we die fout na de Tweede Wereldoorlog vermeden hebben met het Marshallplan. Het zou volgens Macron een „historische vergissing” zijn om opnieuw te eisen dat „de zondaars het gelag moeten betalen”.

Opnieuw minder patiënten in Franse ziekenhuizen

In Frankrijk is voor de tweede dag op rij het aantal coronapatiënten in het ziekenhuis afgenomen. Er zijn nu 474 minder patiënten opgenomen dan woensdagavond, meldt het het Franse ministerie van Volksgezondheid donderdagavond. Dat betekent dat er nog 31.305 ziekenhuisbedden bezet zijn. Het aantal patiënten op de intensive care nam daarnaast voor de achtste achtereenvolgende dag af tot het laagste aantal in ruim twee weken.

Het dodental in Frankrijk ligt sinds donderdag op 17.920. Dit gaat om sterfgevallen in ziekenhuizen (11.060) en in verpleeghuizen (6.860). Afgelopen etmaal zijn 753 nieuwe meldingen van sterfgevallen doorgegeven, die net als in Nederland met enkele dagen vertraging kunnen worden geregistreerd. De lockdown in Frankrijk, die bijna een maand geleden werd aangekondigd, is nog tot zeker 11 mei van kracht.

Lees ook: De Franse politie deelde al 700.000 boetes uit – in een maand tijd

Aantal sterfgevallen Italië stabiel, aantal IC-patiënten neemt af

De afgelopen 24 uur zijn in Italië 525 nieuwe sterfgevallen door Covid-19 gemeld - iets minder dan de afgelopen dagen. Daarmee komt het dodental door de longziekte in het land op 22.170. Op het moment worden 2.936 mensen verzorgd op Italiaanse intensive cares: 143 minder dan woensdag. Het is de dertiende dag op rij dat het aantal IC-patiënten afneemt.

Ook het aantal genezen patiënten is toegenomen. Momenteel zijn 40.164 mensen in Italië formeel genezen van Covid-19, woensdag waren dat er nog 38.092. Het aantal vastgestelde besmettingen is wel meer toegenomen dan eerder (met 3.786 tot 168.941), maar die toename laat zich vooral verklaren door het feit dat er de afgelopen 24 uur meer getest is in de dagen daarvoor.

Italië is na de Verenigde Staten het zwaarst getroffen land ter wereld. In de VS - waar ruim vijf keer zoveel mensen wonen - zijn voor zover bekend 31.015 mensen overleden aan Covid-19. Het derde land in deze morbide top 3 is Spanje, daar heeft het virus 19.130 levens geëist.

Lees ook: Waarom gaan er zoveel artsen dood in Italië?

New York verlengt coronamaatregelen tot 15 mei

De coronamaatregelen in de staat New York blijven tot minstens 15 mei van kracht. Dat heeft Andrew Cuomo, de gouverneur van New York, donderdag bekendgemaakt tijdens zijn dagelijkse persconferentie, meldt The New York Times. Volgens Cuomo boekt de staat progressie in het inperken van de virusuitbraak, maar moet de verspreiding van Covid-19 nog aanzienlijk worden vertraagd voordat maatregelen kunnen worden versoepeld.

Twitter avatar NYGovCuomo Andrew Cuomo I know this is hard. I wish I could say this will be over soon, but I can’t. We must make decisions based on the science and the data. Human lives are at stake.

De verlenging van de maatregelen, die eerst tot eind april golden, houdt onder meer in dat New Yorkers met een „niet-essentiële” baan langer verplicht moeten thuisblijven. Cuomo kondigde woensdag al aan dat inwoners van de staat mondkapjes moeten gaan dragen op plekken waar onvoldoende afstand kan worden gehouden. Hij voegde daar nu aan toe dat gezichtsbescherming in elk geval verplicht is in het openbaar vervoer en taxi's. De maatregel gaat vanaf vrijdagavond in.

Het aantal ziekenhuisopnames in New York, een van de zwaarst getroffen staten in de Verenigde Staten, is opnieuw gedaald. Er liggen nu bijna 18.000 coronapatiënten in het ziekenhuis, circa 350 minder dan een dag eerder. Ook het aantal patiënten op de intensive care is gedaald. Het dodental liep met 606 op tot 12.192. Cuomo zei woensdag dat de druk op de zorg zodanig is gestabiliseerd, dat beademingsapparaten beschikbaar zijn voor andere staten.

VK verlengt lockdown met nog drie weken

Het kabinet-Johnson heeft de coronamaatregelen in het Verenigd Koninkrijk met nog eens drie weken verlengd. Dat heeft minister Dominic Raab, die premier Boris Johnson tijdelijk vervangt, donderdagavond gezegd. Dit betekent dat tot zeker 7 mei niet-essentiële winkels gesloten blijven en mensen wordt geadviseerd om thuis te blijven.

Hoe het na 7 mei verdergaat, is nog niet duidelijk, zo zei Raab. Hij noemde een aantal voorwaarden waaraan moet worden voldaan voor de maatregelen kunnen worden verlicht. Een van die voorwaarden is dat het dagelijks aantal sterfgevallen structureel omlaag gaat. Ook moet duidelijk zijn dat de ziekenhuizen het aankunnen. Volgens Raab hebben de inspanningen van het VK tot nu toe hun vruchten afgeworpen. Maar, zo zei hij, als de maatregelen nu worden losgelaten, is dat mogelijk voor niets geweest.

Twitter avatar BBCBreaking BBC Breaking News “Relaxing any of the measures currently in place would risk damage to both public health and the economy” Foreign Secretary Dominic Raab says current lockdown measures in UK “must remain in place for at least the next three weeks” Latest: https://t.co/Vbbdvr2x26 https://t.co/3rSIj70d7E

Russische 9 mei-parade afgelast om uitbraak coronavirus

De 9 mei-parade in Rusland is afgelast vanwege de uitbraak van het coronavirus dat Covid-19 veroorzaakt. Dat heeft president Vladimir Poetin donderdag bekendgemaakt, melden Russische media. Op 9 mei viert Rusland met een grote militaire parade op het Moskouse Rode Plein de zogenoemde Dag van de Overwinning op het fascisme: het einde van de Tweede Wereldoorlog.

De Dag van de Overwinning op het fascisme wordt normaal gesproken gevierd met een militaire parade in Moskou. Foto Novosti Pool/AFP

„De risico's die verband houden met de epidemie die zijn piek nog moet bereiken, zijn enorm hoog”, zei Poetin in een videoboodschap. De militaire parade zal op een ander moment plaatsvinden, beloofde hij. Het is nog niet bekend wanneer. De president reageert met het besluit op een oproep van veteranen die eerder deze week stelden dat de parade verzet zou moeten worden.

De 9 mei-parade zou dit jaar extra groot aangepakt worden omdat het 75 jaar geleden is dat de Tweede Wereldoorlog tot een eind kwam. Poetin had wereldleiders van verschillende landen uitgenodigd en de nieuwste gevechtsvoertuigen en luchtverdedigingssystemen zouden getoond worden.

Het aantal besmettingen met het coronavirus neemt in Rusland de laatste dagen flink toe. Voor zover bekend zijn nu ruim 27.000 mensen in het land positief getest op het virus, 232 mensen zouden overleden zijn aan de longziekte die het virus veroorzaakt.

Lees ook: Geen QR-code? Dan kunnen Russen niet meer met de metro

Rutte 'helemaal niet zo positief' over wat er na 28 april kan

Premier Rutte probeerde in het debat in de Tweede Kamer opnieuw de verwachtingen te temperen over het versoepelen van het bestaande maatregelenpakket. Komende dinsdag neemt het kabinet daarover een besluit, maar Rutte is nog „helemaal niet zo positief” over de cijfers. Er liggen nog altijd 1200 coronapatiënten op de intensive cares en dat alleen al is meer dan de gewone IC-capaciteit, zei Rutte. „Ik ben niet optimistisch over wat er kan na 28 april”, aldus de premier.

Hij is er nog niet zeker van dat de scholen en kinderdagverblijven weer (gedeeltelijk) open kunnen, hoewel hij daar wel op hoopt. Dat er verder alweer meer mogelijk wordt, zoals sporten of op het terras zitten, denkt Rutte niet. „We zitten echt nog niet in de fase dat we weer kunnen gaan tennissen.”

Het kabinet toonde zich bereid te kijken of het gebruik van mondkapjes door de bevolking op lange termijn nut kan hebben in de strijd tegen Covid-19. Premier Rutte zei donderdag in de Tweede Kamer dat hij mondkapjes niet „te stellig” wil afwijzen en dat ze in „een overgangsfase in bepaalde situaties” wellicht nut kunnen hebben. Daarbij denkt Rutte bijvoorbeeld aan contactberoepen, zoals kappers en nagelstylisten. Hij waarschuwt wel dat het gebruik van mondkapjes door de bevolking niet zomaar alles kan oplossen. „Het mondkapje is niet zomaar het alternatief voor de 1,5 meter-samenleving. Hoe groot is het risico als je in trein gaat zitten met een mondkapje en 1,5 meter niet handhaaft?” Het kabinet vraagt het Outbreak Management Team over dit soort vragen de komende tijd advies.

Spaanse voetbalbond presenteert scenario voor beëindigen competitie

De Spaanse voetbalbond heeft als een van de eerste bonden een scenario uitgewerkt voor het geval de hoogste competitie wordt beëindigd vanwege het coronavirus. In dat geval worden startbewijzen voor de Champions League en Europa League, de twee Europese clubtoernooien, verdeeld op basis van de stand toen het seizoen werd stilgelegd. Dat meldt persbureau AFP donderdagmiddag op basis van een verklaring van de Spaanse voetbalbond.

Real Sociedad juicht na een gewonnen wedstrijd op 4 maart. Foto Vincent West/Reuters

Op basis van de huidige stand worden de plaatsen in de Champions League toegekend aan FC Barcelona, Real Madrid, Sevilla en Real Sociedad - de huidige nummers één tot en met vier. In het besluit staat niet of bij stopzetting een kampioen en degradanten worden aangewezen. La Liga, de organisator van de hoogste competitie, is volgens AFP verontwaardigd dat zonder hun goedkeuring een besluit is genomen en trekt de bevoegdheid van de Spaanse bond hiertoe in twijfel.

De Spaanse bond is overigens nog altijd voorstander van het uitspelen van de competitie. Daarvoor staat het een „uitzonderlijke verlenging” toe om het seizoen uit te spelen na 1 juli, de datum waarop contracten in het voetbal normaal gesproken aflopen. De UEFA drong er begin deze maand bij alle bonden op aan het seizoen uit te spelen en streeft ernaar dat dit voor 3 augustus gebeurt.

Ook de KNVB hoopt nog altijd dat het seizoen in de eredivisie en eerste divisie kan worden afgemaakt en heeft nog geen plan uitgewerkt voor stopzetten. De Nederlandse voetbalbond streeft ernaar dat de clubs half mei weer kunnen trainen, zodat de competities halverwege juni kunnen worden hervat. Daarvoor is wel versoepeling van de huidige coronamaatregelen vereist.

Volgende week komt er mogelijk meer duidelijkheid over een eventueel vervolg van de Europese competities. De UEFA heeft voor dinsdag een videovergadering gepland staan met alle vertegenwoordigers van de nationale voetbalbonden, twee dagen later vergadert het uitvoerend comité van de Europese voetbalbond. In Europa ligt alleen de competitie in Wit-Rusland niet stil.

Lees ook: De KNVB houdt vol dat de eredivisie moet worden afgemaakt

'Resultaten bloedonderzoek geven beeld van eerste vier weken van de uitbraak'

Drie procent van de Nederlandse bevolking heeft antistoffen tegen het nieuwe coronavirus. Dat maakte RIVM-directeur Jaap van Dissel donderdagmorgen bekend in een technische briefing aan de Tweede Kamer. Het zijn de resultaten van een eerste peiling onder 4.200 mensen die in de week na 1 april bloed doneerden bij Sanquin. De steekproef zal na vier weken herhaald worden om te zien of er in die tijd meer mensen immuun geworden zijn tegen het virus.

„Deze resultaten geven een beeld van de eerste vier weken van de coronauitbraak in Nederland”, zegt onderzoeksleider Hans Zaaijer, arts-microbioloog bij Sanquin. Drie procent van de mensen met antistoffen tegen corona lijkt nog niet bijster veel als we op groepsimmuniteit willen rekenen voor de Nederlandse samenleving.

Lees verder: Drie procent Nederlanders heeft antistoffen tegen coronavirus

Pride Amsterdam afgelast

Pride Amsterdam gaat vanwege de uitbraak van het coronavirus niet door. Daartoe heeft de organisatie achter het evenement donderdag besloten. De stichting Amsterdam Gay Pride stelt dat het „niet verantwoordelijk en haalbaar is” om het festival in de hoofdstad nu door te laten gaan. Dat geldt dus ook voor de botenparade. Het besluit om de viering af te gelasten, is in overleg met de gemeente Amsterdam genomen.

Twitter avatar amsterdampride Pride Amsterdam PRIDE AMSTERDAM 2020 AFGELAST VANWEGE CORONACRISIS. Dat besluit heeft het scheidend bestuur met pijn in haar hart moeten nemen. De viering van 25e editie Pride Amsterdam wordt doorgeschoven naar 2021. Lees het volledige persbericht hier: https://t.co/1EM95LuvWB #prideamsterdam https://t.co/bnRElZttsx

De organisatie zegt tegen „te veel onzekerheden en beperkingen” aan te zijn gelopen. Zo is op dit moment onduidelijk of festiviteiten in augustus door mogen gaan. Mocht de overheid in juli toch besluiten dat evenementen weer zijn toegestaan, dan zullen veel deelnemende organisaties geen budget meer hebben, zegt vertrekkend voorzitter Frits Huffnagel. Huffnagel stelt bovendien: „Volle straat- en pleinfeesten en honderdduizenden mensen op de kade en boten langs de route, dat kan in deze tijd gewoon niet".

De stichting Amsterdam Gay Pride mag 80 procent van de subsidie voor dit jaar behouden om niet in de financiële problemen te komen. Organisaties die zich voor de botenparade van dit jaar hadden opgegeven en al een plek hadden bemachtigd, mogen in 2021 meevaren, verzekert Huffnagel.

‘Gevaarlijke situatie’ in asielzoekerscentra door tekort aan hulpmiddelen

In ruim de helft van de Nederlandse asielzoekerscentra zijn onvoldoende beschermingsmiddelen voorhanden in de vorm van mondkapjes, handschoenen en desinfectiemiddelen die het personeel moeten beschermen tegen het coronavirus. Dit blijkt uit een samenvatting van een onderzoek vorige week afgenomen onder bijna 50 locatiemanagers van het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA), dat is ingezien door NRC.

Lees verder: ‘Gevaarlijke situatie’ in asielzoekerscentra door tekort aan hulpmiddelen

VK: 'uitbraak coronavirus bijna op hoogtepunt'

De piek van de corona-uitbraak in het Verenigd Koninkrijk is in zicht, maar het is nog te vroeg om maatregelen te versoepelen. Dat stelt de Britse minister van Volksgezondheid Matt Hancock donderdagmiddag, meldt persbureau Reuters. De Wereldgezondheidsorganisatie stelde dinsdag dat de Britse uitbraak nog altijd groeiende is.

Bij een supermarkt in Kensington, Londen staan mensen in de rij op 1,5 meter afstand van elkaar. Foto Hannah McKay/Reuters

Het officiële dodental als gevolg van het coronavirus is in het Verenigd Koninkrijk met 861 gestegen tot 13.729, blijkt uit nieuwe cijfers van het Britse ministerie van Volksgezondheid. Het gaat hierbij alleen om sterfgevallen in ziekenhuizen en net als in Nederland zit er in het VK een vertraging tussen het moment van overlijden en de registratie hiervan.

In het VK zijn sinds de corona-uitbraak bijna 328.000 mensen getest op Covid-19. Woensdag testten 14.000 patiënten positief, waarmee het totaal aantal vastgestelde besmettingen nu op ruim 103.000 ligt. Afgaande op het dodental, zijn in Europa alleen Italië, Spanje en Frankrijk zwaarder getroffen door het coronavirus.

'Staat moet garant staan voor leningen tot 100.000 euro aan het mkb'

De overheid moet garant staan voor kleine leningen aan kleine en middelgrote ondernemers. Dat willen brancheorganisaties MKB-Nederland en VNO-NCW. Zij doen daartoe donderdag een oproep aan het kabinet. Volgens de werkgeversorganisaties zijn veel banken huiverig om op korte termijn leningen te verstrekken, terwijl bedrijven deze vanwege de coronacrisis momenteel hard nodig hebben. Voor leningen tot 100.000 euro aan het mkb moet de overheid dan ook garant staan, willen de werkgeversorganisaties.

Twitter avatar VNONCW VNO-NCW 'Staatsgarantie van 100 procent nodig voor kleine kredieten' https://t.co/N5IZIsncZZ https://t.co/5CaiOJiF5u

MKB-Nederland en VNO-NCW concluderen dat sinds het uitbreken van de coronacrisis zo'n 105.000 ondernemers door banken tegemoet zijn gekomen, bijvoorbeeld omdat zij uitstel van aflossingen hebben gekregen. Maar nog te veel ondernemers kloppen aan met de klacht dat zij niet op korte termijn krediet kunnen krijgen, aldus de brancheorganisaties. De organisaties verwachten dat banken zich minder terughoudend zullen opstellen wat betreft kredietverstrekking als de staat garant staat. Een garantiestelling kan er bovendien voor zorgen dat kredieten sneller worden verstrekt, omdat de gebruikelijke processen bij banken hoeven worden doorlopen.

De regeling is bedoeld voor kleine bedrijven die in de kern gezond zijn, benadrukken de organisaties. Op die manier kunnen zij de coronacrisis overleven zonder dat er veel banen verloren gaan, aldus VNO-NCW.

Het belangrijkste nieuws tot nu toe

Het belangrijkste coronanieuws op donderdag tot nu toe:

  • De afgelopen 24 uur zijn 181 nieuwe sterfgevallen door Covid-19 gemeld bij het RIVM. Ook zijn 182 nieuwe ziekenhuisopnames gemeld.
  • Het aantal patiënten dat is opgenomen op de intensive care is donderdag voor de vijfde dag op rij afgenomen. Momenteel liggen er 1.258 coronapatiënten op de IC's: 21 minder dan woensdag. Eerder vandaag liet het Outbreak Management Team weten te verwachten dat op 1 mei de IC-bezetting op reguliere kracht is.
  • Bij 3 procent van de geteste bloeddonoren zijn antistoffen tegen het coronavirus vastgesteld. Of dat ook betekent dat 3 procent van alle Nederlanders immuniteit heeft opgebouwd is nog niet te zeggen. Het percentage is „indicatief", aldus het RIVM.
  • Banken hebben sinds het begin van de coronacrisis in maart voor 5,4 miljard euro aan uitstel van aflossingen, kredietruimte en leningen verstrekt aan 105.000 bedrijven en 17.000 consumenten.
  • Sinds de uitbraak van het coronavirus is het aantal mensen dat in een zogeheten institutioneel huishouden sterft – waar behalve verzorgingstehuizen ook gevangenissen en ggz-instellingen toe worden gerekend – bijna verdubbeld.

Aantal coronapatiënten op IC's neemt af, bezettingspercentage blijft hoog

Het aantal Nederlandse Covid-19-patiënten dat is opgenomen op intensive cares, is voor de vijfde dag op rij afgenomen. Momenteel liggen 1.258 coronapatiënten op de IC's: 21 minder dan woensdag. 52 van hen liggen in Duitsland, de rest in Nederland. Dat heeft het Landelijk Coördinatiecentrum Patiënten Spreiding (LCPS) zojuist bekendgemaakt.

Het LCPS verwacht dat het aantal Covid-19-patiënten de komende dagen verder zal afnemen en ziet mogelijkheden voor de versoepeling van de landelijke coronamaatregelen. LCPS-voorzitter Ernst Kuipers benadrukte dat dit in hele kleine stapjes moet gebeuren om een nieuwe piek te voorkomen. Kuipers stelde dat hierbij gekeken kan worden naar andere landen die nu al maatregelen versoepelen.

Kuipers benadrukte verder dat de bezetting van de IC's nog steeds zeer hoog is. Naast de coronapatiënten liggen nog 354 mensen met een andere aandoening op de intensive care, wat betekent dat de bezttingsgraad 190 procent is. Normaal gesproken liggen er zo'n achthonderd patiënten op Nederlandse intensive cares, zijn dat er nu meer dan 1.500.

Wanneer de reguliere ziekenhuiszorg wordt opgestart, is nog niet duidelijk. De Nederlandse Zorgautoriteit vindt dat eerst alle Covid-19-patiënten eerlijk moeten worden verdeeld over de verschillende regio's.

Zwitserland kondigt eerste drie fasen van 'exitstrategie' aan

Zwitserland begint over anderhalve week met het versoepelen van de coronamaatregelen in het land. De Zwitserse regering heeft donderdagmiddag de eerste drie fasen van zijn uitgewerkte 'exitstrategie' bekendgemaakt. De eerste stap behelst het hervatten van de niet-urgente zorg. Ook mogen onder meer kappers, massagepraktijken, doe-het-zelfzaken en bloemisten hun deuren vanaf 27 april weer openen.

Als deze eerste versoepelde maatregelen niet leiden tot een „significante toename” van het aantal Covid-19-patiënten, gaat op 11 mei de tweede fase van start. Dat zou betekenen dat scholen weer van start gaan voor „kinderen met de leerplichtige leeftijd”, en dat ook alle andere niet-essentiële winkels en markten weer opengaan. De derde en voorlopig laatste fase, die vooralsnog gepland staat voor 8 juni, behelst de hervatting van al het andere onderwijs. Tegelijkertijd zouden dan ook instellingen als musea en dierentuinen weer kunnen opengaan en beperkingen voor bijeenkomsten worden versoepeld.

De Zwitserse regering bepaalt telkens twee weken van te voren of het land een nieuwe fase ingaat, waarbij onder meer de druk op de ziekenhuizen bepalend is. Het land, waar het dodental donderdag is met 44 is opgelopen tot 1.017, spreekt zich nog niet uit over mogelijke data voor versoepeling van andere maatregelen zoals het verbod op grote evenementen.

Zwitserland is een van de eerste Europese landen die een besluit heeft genomen over de eerste fasen van zijn exitstrategie. Eerder kondigden onder meer Denemarken, Oostenrijk, Tsjechië en Finland al de eerste versoepelde coronamaatregelen aan. In Nederland wordt dinsdag bekendgemaakt hoe de maatregelen er na 28 april zullen uitzien.

Kamer dringt aan op gebruik mondkapjes als onderdeel exitstrategie

De Tweede Kamer, die donderdagmiddag opnieuw debatteert over de aanpak van de coronacrisis, dringt er bij het kabinet op aan om tóch gebruik te maken van mondkapjes als onderdeel van de exitstrategie. De discussie is aangewakkerd doordat steeds meer landen – waaronder buurlanden België en Duitsland – hun inwoners het dragen van mondkapjes aanraden. Minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid, CDA) houdt tot nu toe vol dat dit „niet nodig” en „onverstandig” is. Schaarste van mondkapjes speelt daarbij een rol, erkende hij. De mondkapjes díé er zijn, moeten eerst naar het zorgpersoneel.

Ook de Tweede Kamer vindt dat mondkapjes eerst naar medewerkers in de zorg moeten. Maar ook bij het opnieuw opstarten van de samenleving zouden ze moeten worden ingezet. Dan kunnen bijvoorbeeld kappers weer aan het werk. Kunnen kinderen weer met het openbaar vervoer naar school. Kunnen uitvaarten weer door meer mensen worden bijgewoond.

PVV-leider Geert Wilders wees erop dat het RIVM tien jaar geleden zei dat bij een pandemie zelfs het omknopen van een theedoek al nuttig is om besmettingen te voorkomen. Hij is laaiend dat Nederland , zoals bleek uit een artikel in de Volkskrant, in februari nog een vliegtuig met miljoenen mondkapjes, handschoenen en beschermingsmaterialen naar China stuurde. „Dat is ongelooflijk! Hoe kon dit gebeuren? Wist de minister-president hiervan?”

Ook het CDA en de ChristenUnie, twee coalitiepartijen, vroegen naar het inzetten van mondkapjes buiten de zorg. Klaas Dijkhoff (VVD) zei desgevraagd dat dit in een volgende fase „logisch” kan zijn. Jesse Klaver (GroenLinks) verzocht het kabinet er alvast meer te bestellen. „Zodat die mondkapjes er straks ook zijn.” Lodewijk Asscher (PvdA) vreest dat tot nu toe de vraag of mondkapjes „nodig en nuttig” zijn te veel is verward met de vraag of er schaarste is. „Dan mis je kansen”, concludeerde hij.

Thierry Baudet van Forum voor Democratie en Henk Krol van 50Plus vroegen het kabinet hoe het kan dat de landen om ons heen wél genoeg mondkapjes hebben voor de hele bevolking. Hoe kan het, vroeg Krol, dat Oostenrijk ze uitdeelt bij supermarkten en in het openbaar vervoer, en Nederland er niet eens genoeg heeft voor het zorgpersoneel?

Vanaf kwart voor vier beantwoorden premier Rutte en minister De Jonge alle vragen.

Britse veteraan zamelt meer dan 13 miljoen pond in voor de zorg

Een 99-jarige Britse oorlogsveteraan was zó te spreken over het zorgpersoneel waarmee hij te maken had tijdens zijn behandeling tegen kanker en zijn gebroken heup, dat hij graag iets terug wilde doen. Dus ging Tom Moore met zijn rollator aan de wandel. Tien dagen lang, elke dag tien rondjes van 25 meter in zijn achtertuin in Bedfordshire. Daarmee wilde hij geld inzamelen voor NHS Charities Together, een fonds van het Britse zorgstelsel bestemd voor ziekenhuispersoneel, vrijwilligers en patiënten die zijn getroffen door het coronavirus.

Moore, die tijdens de Tweede Wereldoorlog kapitein was in de Britse landmacht en ook diende in India en Myanmar, heeft het gehaald: donderdagochtend voltooide hij de laatste meters. Toch liep het allemaal net iets anders dan hij had verwacht. Hij hoopte 1.000 pond (bijna 1.150 dollar) op te halen maar zijn actie kreeg zoveel aandacht, dat de teller donderdagmiddag op 13,6 miljoen pond (15,6 miljoen euro) stond. Een bedrag waarvan hij „nooit had kunnen dromen”, zoals Moore het zelf omschreef bij de BBC.

„Ik voel me goed”, zei Moore na zijn laatste rondje. De veteraan had zijn conditie ogenschijnlijk onderschat, want hij had zichzelf tot 30 april - zijn honderdste verjaardag - de tijd gegeven. Hij had voor die dag een groot feest gepland, met honderd gasten, maar dat is in duigen gevallen door de coronamaatregelen. Moore blijft echter optimistisch. „Jullie moeten allemaal onthouden dat we er uiteindelijk doorheen komen. Voor iedereen die het op dit moment moeilijk heeft, de zon zal weer gaan schijnen en de wolken zullen verdwijnen.”

Bekijk hier hoe Moore donderdagochtend over de 'finish' kwam:

Twitter avatar BBCBreakfast BBC Breakfast He's done it! 👏
#CaptainTomMoore has completed his 100 laps before his 100th birthday live on #BBCBreakfast! 🙌
He's raised over £12 million for the #NHS
Well done @captaintommoore from everyone at the @BBC 💕 https://t.co/rtil8gKKmJ

5,2 miljoen extra werkloosheidsuitkeringen aangevraagd in VS

Ruim 5,2 miljoen inwoners van de Verenigde Staten hebben vorige week een werkloosheidsuitkering aangevraagd. Dat blijkt cijfers die het ministerie van Arbeid in het land donderdag heeft gepubliceerd (pdf). Daarmee komt het totaal aantal aanvragen van werkloosheidsuitkeringen sinds de uitbraak van het coronavirus op meer dan 22 miljoen.

Ter vergelijking: in een vergelijkbare week in 2019 werden iets meer dan 196.000 aanvragen ingediend. Het wekelijkse aantal aanvragen is iets lager dan de afgelopen twee weken, toen 6,9 miljoen en 6,6 miljoen claims werden ingediend. Wel zijn afgelopen week meer aanvragen ingediend dan vooraf was voorspeld door analisten van aandelenindex Dow Jones, die uitgingen van 5 miljoen nieuwe aanvragen deze week.

Lees ook: Trump ziet overal campagnekansen in coronacrisis

Vanwege de maatregelen die zijn getroffen om de corona-uitbraak in te dammen, zitten veel Amerikanen thuis. In talloze sectoren zijn ontslagen gevallen: van de horeca tot de industrie. Het werkloosheidscijfer in de Verenigde Staten ligt momenteel op 8,2 procent en zou deze maand zelfs kunnen oplopen tot 20 procent. Als dat gebeurt, kampt het land met de ernstigste werkloosheid sinds crisis in de jaren dertig.

In Nigeria doodde de veiligheidsdienst meer mensen dan het virus

De Nigeriaanse veiligheidsdiensten hebben achttien mensen doodgeschoten bij het handhaven van de lockdown-maatregelen om de verspreiding van het coronavirus tegen te gaan. Dat meldt de Nigeriaanse National Human Rights Commission. De maatregelen hebben volgens de organisatie daarmee meer levens gekost dan het virus zelf. Het officiële dodental door Covid-19 staat in Nigeria op twaalf.

De noodverordening in Nigeria geeft de veiligheidsdiensten de verantwoordelijkheid erop toe te zien dat de gezondheidsmaatregelen worden nageleefd. Maar hier wordt misbruik van gemaakt, stelt de mensenrechtencommissie, die spreekt van „buitengerechtelijke executies”. De gevangenisdienst zou verantwoordelijk zijn voor elf doden en de politie schoot zeven mensen dood. Waarom dat gebeurd is, vermeldt de organisatie niet.

De commissie heeft in de afgelopen twee weken 105 gevallen van mensenrechtenschendingen gedocumenteerd die gepleegd zijn door veiligheidsdiensten, in de meeste gevallen door de politie. Het gaat onder andere om marteling, vrijheidsbeperkingen, oneigenlijke arrestaties, diefstal en seksueel geweld door de ordehandhavers.

De mensenrechtencommissie heeft een telefonisch meldpunt ingericht voor machtsmisbruik door de veiligheidsdiensten en baseert zich in het rapport op telefoontjes over en video-opnames van de overtredingen. „Dit spreekt boekdelen over de werkwijze van onze wetshandhavers, evenals hun doelmatigheid en het vermogen van wetshandhavers om met de burgerbevolking om te gaan. Het is een pure vertoning van straffeloosheid en roekeloze minachting voor mensenlevens bij wetshandhaving door beveiligingspersoneel", schrijft de commissie.

In Nigeria is bij 407 mensen het coronavirus vastgesteld. Nigeria heeft tot nu toe zesduizend tests uitgevoerd, op een bevolking van ongeveer tweehonderd miljoen mensen.

RIVM: dodental door coronavirus in Nederland loopt met 181 op tot 3.315

De afgelopen 24 uur zijn 181 nieuwe sterfgevallen door Covid-19 gemeld bij het RIVM. Dat heeft het instituut zojuist bekendgemaakt. Daarmee is het dodental door het coronavirus in Nederland opgelopen tot 3.315. Ook zijn 182 nieuwe ziekenhuisopnames gemeld. De sterfgevallen en opnames hebben niet allemaal de afgelopen 24 uur plaatsgevonden, meldingen worden niet altijd meteen doorgegeven aan het RIVM.

Tot dusver zijn 29.214 mensen in Nederland positief getest op het coronavirus. Het werkelijke aantal besmettingen ligt een stuk hoger omdat lang niet iedereen getest wordt. Later op de dag zal het aantal opnames op de intensive cares bekendgemaakt worden door het Landelijk Coördinatiecentrum Patiënten Spreiding (LCPS).

Lees ook: Ruim 5.300 besmettingen in verpleeghuizen

Naar schatting zijn er in een op de drie verpleeghuizen één of meer besmettingen met het coronavirus, schrijft het RIVM. Hoewel er weinig verpleeghuizen bij komen die besmettingen melden, verspreidt het virus zich wel verder binnen de tehuizen.

Griekenland verplaatst duizenden asielzoekers van eilanden naar vasteland

Griekenland gaat 2.380 oudere en zieke asielzoekers uit de overvolle vluchtelingenkampen op de eilanden halen uit vrees voor een grootschalige uitbrak van het coronavirus. Dat zei het Griekse ministerie van Migratie donderdag volgens persbureau AFP.

Het gaat om tweehonderd asielzoekers ouder dan zestig jaar en hun familieleden. De rest bestaat uit vluchtelingen met medische problemen. Ze worden vanuit Lesbos, Chios, Samos, Leros en Kos overgebracht naar hotels, appartementen of kampen op het vasteland. De operatie begint komende zondag en zal ongeveer twee weken duren.

Tegelijkertijd is Griekenland bezig met het verplaatsen van 1.600 minderjarige vluchtelingen zonder ouders. Woensdag werd volgens persbureau Reuters al een eerste groep van twaalf vluchtelingkinderen naar Luxemburg gebracht. Die kinderen zijn tussen de elf en vijftien jaar oud en komen uit Afghanistan en Syrië.

Vijftig andere vluchtelingkinderen vliegen naar verwachting zaterdag vanaf Athene naar Duitsland, en in een later stadium gaan er nog eens twintig naar Zwitserland. De Griekse minister van Migratie zei dat, hoewel het aantal kinderen niet groot is, het een sterk signaal geeft aan andere landen om het voorbeeld van Luxemburg te volgen. In totaal doen elf EU-lidstaten mee. Nederland is daar niet bij.

Hulporganisaties roepen al lange tijd op de overvolle kampen te evacueren. In Griekenland wonen tienduizenden migranten, van wie een groot deel in de kampen op verschillende eilanden. Tot dusver zijn er nog geen coronabesmettingen vastgesteld in die kampen. Wel zijn in enkele kampen op het vasteland mensen besmet geraakt met het longvirus.

Lees ook dit interview met eurocommissaris Ylva Johansson over de crisis op de Griekse eilanden: 'Verplaats vluchtelingen op Lesbos wegens corona naar lege hotels’

Luchtvaartmaatschappij Emirates test bloed passagiers op coronavirus

Emirates heeft woensdag als eerste vliegtuigmaatschappij het bloed van passagiers getest op de aanwezigheid van het coronavirus dat Covid-19 veroorzaakt. De sneltesten worden uitgevoerd door de gezondheidsautoriteit van Dubai en geven binnen tien minuten de uitslag. Dat maakte Emirates woensdagmiddag bekend.

„We werken eraan om de testcapaciteiten in de toekomst op te schalen en uit te breiden naar andere vluchten”, aldus Adel Al Redha, Chief Operating Officer van Emirates, in de verklaring tegen CNN. „Dit stelt ons in staat on-site tests uit te voeren en onmiddellijke bevestiging te geven aan Emirates-passagiers die reizen naar landen die COVID-19-testcertificaten nodig hebben.”

Twitter avatar emirates Emirates Airline Emirates has become the first airline to conduct on-site rapid COVID-19 tests for passengers. The health and safety of our passengers and employees is of paramount importance, and will not be compromised. @DXB @DHA_Dubai #FlyEmiratesFlyBetter #COVID_19 #COVID19 https://t.co/c443NU6bvA

Von der Leyen zegt sorry tegen Italië namens Europa

De voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen heeft woensdag erkend dat de Europese lidstaten in het begin van de coronacrisis te weinig hebben gedaan om Italië te helpen. Zij heeft in het Europese Parlement namens Europa „oprechte excuses” aangeboden aan het zwaar getroffen land. „Niemand was hierop voorbereid.”

Volgens Von der Leyen hebben de lidstaten zich inmiddels herpakt en is de Europese Unie momenteel „het kloppende hart van solidariteit”. Als voorbeeld noemde ze Poolse en Roemeense medici die aan het werk zijn in Italiaanse ziekenhuizen, Duitse beademingsapparatuur die gebruikt wordt in Spanje en Franse en Italiaanse Covid-19-patiënten die worden verzorgd in Tsjechische en Duitse ziekenhuizen.

Ze benadrukte ook dat de EU momenteel de grenzen bereikt van wat mogelijk is. Volgens Von der Leyen heeft de Unie de afgelopen vier weken meer gedaan op het gebied van steun dan in de eerste vier jaar na het uitbreken van de vorige economische crisis.
Later op woensdag zullen de Europarlementariërs stemmen over een noodfonds van 3 miljard dollar (ongeveer 2,76 miljard euro) voor de gezondheidszorg in zwaar getroffen EU-landen. Ook wordt gestemd over een niet-bindende resolutie om de EU meer bevoegdheden te geven op het gebied van grensoverschrijdende gezondheidssituaties.

Lees ook: Kan Europa de weg uit de crisis wijzen?

551 nieuwe sterfgevallen door Covid-19 gemeld in Spanje

In Spanje zijn de afgelopen 24 uur 551 nieuwe sterfgevallen gemeld door het coronavirus dat Covid-19 veroorzaakt. Hiermee lijkt de afvlakking in het aantal doden door te zetten: waar eind maart dagelijks meer dan achthonderd nieuwe sterfgevallen werden gemeld, kwam dit aantal sinds 10 april niet hoger dan 619. Het totale dodental door het virus in het Zuid-Europese land ligt nu op 19.130.

Tot dusver zijn 182.816 mensen in Spanje positief getest op het coronavirus. 74.797 van hen zijn officieel hersteld. Hoewel er reden is voor optimisme, benadrukte minister van Volksgezondheid Salvador Illa dat de uitbraak in Spanje nog lang niet over is en „het gezondheidssysteem alert moet blijven”. Ook blijven de lockdownmaatregelen voorlopig van kracht.

'Nog geen conclusies te verbinden aan eerste resultaten Sanquin-onderzoek'

Bij 3 procent van de geteste bloeddonoren zijn antistoffen tegen het coronavirus vastgesteld, zei Jaap van Dissel van het RIVM donderdagochtend in de Tweede Kamer, maar of dat ook betekent dat 3 procent van alle Nederlanders immuniteit heeft opgebouwd is nog niet te zeggen. De bevindingen waarover de infectieziektedeskundige sprak zijn voorlopig, benadrukken het RIVM en Sanquin bij navraag. Of de bevindingen reden geven tot optimisme of juist niet willen ze ook nog niet zeggen.

Het percentage is „indicatief” omdat het onderzoek naar bloeddonaties (nog) niet representatief is voor de Nederlandse bevolking. Het voorlopige resultaat is gebaseerd op tests op vierduizend donaties die vorige week zijn uitgevoerd, vertelt Sanquin desgevraagd. Uiteindelijk willen de onderzoekers zevenduizend donaties testen. Definitieve bevindingen zullen dan ook nog weken op zich laten wachten.

Als al die donaties getest zijn, zal de onderzoekspopulatie een „betere weerspiegeling” zijn van de Nederlandse maatschappij. Sanquin benadrukt dat alleen mensen tussen de 18 en 75 jaar oud bloed doneren en dat het bloed van mensen die buiten deze groep vallen überhaupt niet wordt getest. Er lopen wel andere onderzoeken naar het verloop van het coronavirus onder bijvoorbeeld jongeren.

De woordvoerder kan niet zeggen of 3 procent meer of minder is dan Sanquin vooraf had verwacht. Een woordvoerder van het RIVM wil evenmin concluderen of het voorlopige resultaat goed of slecht nieuws is. „Het positieve is dat we zien dat er immuniteit in de bevolking aan het ontstaan is, maar het is nog lang niet genoeg voor groepsimmuniteit waarbij 50 tot 60 procent van de bevolking immuun is.”

Over vier tot zes weken zal Sanquin een nieuwe groep donaties onderzoeken. Daarna kunnen mogelijk meer conclusies getrokken worden over het verloop van de uitbraak onder Nederlanders, omdat dan twee momenten met elkaar vergeleken kunnen worden.

Een maand lang lockdown

Maandag 16 maart gingen kinderen niet meer naar school. Iedereen die thuis kan werken, werkt thuis. De avond ervoor zijn de cafés en restaurants gesloten en werd opgeroepen om anderhalve meter afstand te bewaren. Het is het begin van de ‘lockdown’, die inmiddels een maand duurt. Het coronavirus heeft sindsdien een enorme impact gehad op het leven van iedere Nederlander. Onze fotografen hebben in kaart gebracht hoe Nederland eruitzag de afgelopen maand.

Bekijk de foto's hier: Een maand lang lockdown

Banken verstrekten 5,4 miljard euro krediet MKB en consumenten

Banken hebben sinds het begin van de coronacrisis in maart voor 5,4 miljard euro aan uitstel van aflossingen, kredietruimte en leningen verstrekt aan 105.000 bedrijven en 17.000 consumenten. Dat maakte de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) donderdag bekend.

Bijna honderdduizend midden- en kleinbedrijven hebben een half jaar uitstel van aflossingen gekregen, en daarbij gaat het om zo'n 2,4 miljard euro. Daarnaast is er voor bijna drie miljard euro aan leningen afgesloten en kredietruimte afgegeven aan zo'n vijfduizend bedrijven.

Via de vanwege de coronacrisis verruimde Borgstelling mkb-kredieten krijgen deze week naar verwachting achthonderd tot duizend bedrijven extra krediet, met een waarde van 250 tot 350 miljoen euro. Hier zullen komende weken nog „enkele duizenden” aanvragen bij komen, verwacht NVB.

De aanvragen worden gemiddeld in tien tot veertien dagen afgehandeld. „De coronacrisis slaat hard toe in tal van bedrijfstakken”, zegt NVB-voorzitter Chris Buijink. „Medewerkers bij banken doen alles wat onder deze omstandigheden mogelijk is. Maar je kunt het onder deze omstandigheden natuurlijk nooit snel genoeg doen. De nood is hoog.” Banken behandelen urgente aanvragen het eerst.

Zo'n 14.000 consumenten hebben een 'betaalpauze' van gemiddeld één tot drie maanden gekregen voor het aflossen van hun hypotheek. Daarnaast troffen zo'n 3.500 huishoudens een lopende lening. „Belangrijk is dat bij particulieren goed wordt bekeken wat de persoonlijke situatie toelaat; dat is voor elke situatie anders”, schrijft NVB.

Exterieur van het hoofdkantoor van zakenbank NIBC in Den Haag. Foto Valerie Kuypers/ANP

RIVM-baas: extra bescherming door mondkapjes buitengewoon gering

Het RIVM is nog altijd geen voorstander van het gebruik van mondkapjes in de publieke ruimte. Dat heeft RIVM-directeur Jaap van Dissel donderdag gezegd tijdens de wekelijkse briefing in de Tweede Kamer.

De extra bescherming die mondkapjes geven, zijn volgens Van Dissel „buitengewoon gering.” Er is eerder sprake van een „schijnveiligheid” aangezien ze aan bepaalde eisen moeten voldoen voordat ze effectief zijn. Veel mondkapjes sluiten neus en mond niet goed af, waardoor mensen er vooral omheen ademen in plaats van erdoorheen. Zelfgemaakte mondkapjes bieden bijvoorbeeld onvoldoende bescherming.

Meerdere Kamerleden vroegen zich af waarom het RIVM Nederlanders niet adviseert mondkapjes te dragen, zoals in onder meer België en Duitsland wel wordt aangeraden. Dat heeft volgens Van Dissel te maken met andere omstandigheden. Sommige landen hebben bijvoorbeeld niet de mogelijkheid om anderhalve meter afstand te bewaren in de winkel.

De huidige coronamaatregelen in Nederland lijken goed te werken, zegt Van Dissel. Hij doelt daarmee op het houden van anderhalve meter afstand, thuisblijven bij klachten en de extra hygiënemaatregelen, waaronder regelmatig handen wassen. ,„De helderheid” van die regels moet volgens Van Dissel niet worden aangetast. „In de huidige situatie is het duidelijk dat mensen met milde symptomen van corona thuis moeten blijven. Dat moet niet vertroebelen.”

Verder benadrukt Van Dissel dat er nog altijd een tekort aan mondkapjes is in de zorg. „De verdeling gaat beter, maar ze zijn niet ruim voorhanden.” Mogelijk kunnen mondkapjes wel een onderdeel worden van de exitstrategie en de versoepeling van de isolatiemaatregelen. In dat geval kunnen mensen met contactberoepen mogelijk gebruik gaan maken van mondkapjes.

Inreisbeperkingen met een maand verlengd

Het inreisverbod voor mensen van buiten het Schengengebied wordt tot en met 15 mei verlengd. Het Nederlandse kabinet volgt daarmee Europees voorbeeld. Ook de komende maand nog kunnen „alle niet-essentiële reizigers” worden geweigerd aan de Nederlandse grens.

Om de verspreiding van het coronavirus in te dammen, spraken EU-lidstaten op 19 maart af hun grenzen te sluiten voor iedereen van buiten de Europese Unie. Er gelden uitzonderingen voor Noorse, Britse en Zwitserse staatsburgers, mensen met een verblijfsvergunning, artsen, diplomaten en militairen. Voor anderen zijn reizen ook met een visum zeker tot zeker 15 mei niet mogelijk.

Amsterdamse subsidie voor kunst over corona

Kunst die reageert op of een direct gevolg is van de coronacrisis. Het Amsterdams Fonds voor de Kunst (AFK) heeft daarvoor samen met de gemeente Amsterdam een ‘snelloket’ geopend. Daar kunnen makers een aanvraag doen voor een subsidie van minimaal 1.500 en maximaal 5.000 euro.

Het Snelloket is bedoeld voor professionele kunstenaars, amateurkunst en organisaties die buiten de structurele subsidie van het gemeentelijke Kunstenplan vallen. Het gaat om kunstprojecten die reflecteren op de coronacrisis en projecten waarmee een – veelal digitaal – publiek bereikt wordt nu kunstinstellingen gesloten zijn. Aanvragen worden binnen vijf werkdagen behandeld.

Lees meer over de reactie van de regering op de problemen in de cultuursector: Pas na felle kritiek kwam het steunpakket

417 nieuwe sterfgevallen in België

In België zijn in de laatste 24 uur 417 nieuwe sterfgevallen als gevolg van het coronavirus gemeld. Dat meldt het Nationaal Crisiscentrum in zijn dagelijkse update. Er overleden 127 mensen in de ziekenhuizen, in woon-zorgcentra overleden 289 patiënten. Van de overledenen in tehuizen is van 91 gevallen zeker dat ze Covid-19 hadden, de rest is vermoedelijk overleden aan het virus, maar was niet getest. Woensdag werden er minder doden gemeld: 283. In totaal zijn er nu in België 4.857 doden gevallen.

Het crisiscentrum maakte verder bekend dat er 310 nieuwe ziekenhuisopnames plaatsvonden, ook dat is een stijging ten opzichte van gisteren. Wel liggen er in totaal nu minder mensen in het ziekenhuis en op de intensive care: respectievelijk 5.309 en 1.182 patiënten.

Volgens viroloog Steven Van Gucht tonen de cijfers dat de verlenging van de maatregelen „absoluut nodig” was. Woensdagavond maakte de Belgische regering bekend dat de strenge restricties waardoor Belgen sinds half maart binnen worden gehouden tot zeker 3 mei blijven gelden. Premier Sophie Wilmès kwam na de persconferentie onder vuur te liggen, omdat ze weer wil toestaan dat bewoners in zorgcentra bezoek krijgen. Er zou maximaal één persoon mogen langskomen. Volgens veel zorgcentra is dat gezien de precaire situatie in de Belgische tehuizen „totaal onverantwoord”.

'3 procent bloeddonoren heeft antistoffen corona opgebouwd'

Tot nu toe heeft ongeveer 3 procent van de Nederlandse bloeddonoren antistoffen tegen het coronavirus opgebouwd, blijkt uit onderzoek van bloedbank Sanquin. Dat heeft RIVM-directeur Jaap van Dissel donderdag gezegd tijdens de wekelijkse briefing aan Tweede Kamerleden. Ook Sjaak de Gouw (GGD) en Nienke Nieuwenhuizen (Verenso, specialisten ouderengeneeskunde) zijn aanwezig. Sanquin doet onderzoek naar het bloed van de donoren om vast te kunnen stellen hoe snel immuniteit in de samenleving wordt opgebouwd.

Verder zei Van Dissel dat de coronamaatregelen lijken te werken. In alle provincies is een afname te zien van het aantal nieuwe besmettingen en het aantal ziekenhuisopnames laat een duidelijke daling zien. In de noordelijke provincies is het aantal coronapatiënten nog altijd relatief gering. Een aandachtspunt blijft wel het aantal besmettingen in verpleeghuizen, aldus Van Dissel.

Onderzoek heeft uitgewezen dat onnodig contact met anderen zoveel mogelijk wordt vermeden, in lijn met de overheidsmaatregelen. Het gemiddeld aantal contacten dat Nederlanders hebben is afgenomen met 64 tot 75 procent in vergelijking met drie jaar eerder. Het gaat dan niet om contact via bijvoorbeeld de telefoon, maar over contact tussen mensen die bij elkaar in de buurt zijn. Toch lijkt het er volgens Van Dissel op dat maatregelen nog lang nodig zullen blijven. „Het virus zal de komende jaren nog aanwezig zijn.”

Sterfgevallen in instellingen, waaronder verzorgingstehuizen, verdubbeld

Sinds de uitbraak van het coronavirus is het aantal mensen dat in een zogeheten institutioneel huishouden sterft – waar behalve verzorgingstehuizen ook gevangenissen en ggz-instellingen toe worden gerekend – bijna verdubbeld. Dat schatten het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) en Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) donderdag op basis van de laatste cijfers.

Tot en met zondag 8 maart overleden per week gemiddeld 797 mensen in een institutioneel huishouden. Dat aantal is daarna gestaag toegenomen tot 1.485 in week 14, die liep tot en met zondag 5 april. In particuliere huishoudens kwamen in diezelfde week anderhalf keer zoveel mensen om het leven als in de eerste tien weken van het jaar: van 2.336 doden naar 3.552. De stijging valt (met enige vertraging) samen met de uitbraak van het coronavirus, melden de onderzoekers. Tussen het moment van overlijden en registratie daarvan kan enige tijd zitten.

Vooral in de provincies Limburg en Noord-Brabant is het aantal sterfgevallen in zowel particuliere als institutionele huishoudens toegenomen. In Brabant overleden in week 14 bijna drie keer zoveel bewoners van een instelling als in de tien weken daarvoor. In Limburg nam het aantal mensen dat thuis overleed het hardst toe: Tussen 30 maart en 5 april bijna 2,5 keer zoveel als in de voorgaande weken.

Lees ook: Ruim 5.300 besmettingen in verpleeghuizen

Limburg en Brabant tellen het hoogste aantal bevestigde besmettingen en dodelijke slachtoffers van Covid-19. In Groningen, Friesland, Drenthe, Zeeland en Flevoland heeft de uitbraak van het coronavirus nagenoeg geen invloed gehad op het sterftecijfer.

Nederland draagt 50 miljoen bij aan internationaal onderzoek coronavaccin

Nederland gaat 50 miljoen euro bijdragen aan een internationaal onderzoek naar een vaccin tegen Covid-19. Dat schrijft minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid, CDA) woensdag in een brief aan de Tweede Kamer.

De donatie gaat naar de Coalition for Epidemic Prepraredness Innovations (CEPI). Deze Noorse stichting zamelt geld in uit de hele wereld om onderzoek naar vaccins tegen infectieziekten te financieren. Andere Europese landen dragen ook bij via CEPI. Op 6 april had de stichting 690 miljoen dollar van de benodigde 875 miljoen dollar voor dit jaar binnen. Voor 2021 is naar verwachting een vergelijkbaar bedrag nodig. Ook voor dat jaar zal Nederland een bijdrage leveren, schrijft De Jonge.

Verder heeft de minister de speciaal gezant voor het coronavirus Feike Sijbesma gevraagd om zich ook in te zetten voor vaccinontwikkeling. De Jonge wil de Nederlandse kennis „zo doelmatig mogelijk” inzetten bij het ontwikkelen, produceren en distribueren van de vaccins en „het Nederlandse belang internationaal verzekeren”.

Ook noemt De Jonge in zijn brief de investering van de stichting van Bill Gates en zijn vrouw Melinda. Woensdag kondigde de stichting aan 150 miljoen dollar (138 miljoen euro) te investeren in de strijd tegen het coronavirus, bovenop de eerdere toezegging van 100 miljoen dollar (92 miljoen euro). De bijdrage is bedoeld voor steun aan landen in Afrika en Zuidoost-Azië, de ontwikkeling van vaccins en distributie van beschermingsmaterialen en het beschermen van kwetsbare gemeenschappen in de Verenigde Staten.

Twitter avatar gatesfoundation Gates Foundation Today we are committing an additional $150 million to our overall #COVID-19 response bringing our total commitment to more than $250 million. Our CEO @MSuzman shares more on our approach. https://t.co/6k42zbPw87

Onderwijsraad: overweeg inkorten of verschuiven zomervakantie

De Onderwijsraad heeft het kabinet een aantal aanbevelingen gedaan om leerachterstanden te voorkomen nu de scholen dicht zijn. Als scholen na de meivakantie gesloten blijven, zullen alle leerlingen extra steun nodig hebben, stelt de Onderwijsraad. Een oplossing kan zijn om de zomervakantie eerder te beginnen of in te korten.

„Als leerlingen in mei weer naar school gaan, valt de schade te overzien”, schrijft de Onderwijsraad. ”Als de huidige situatie langer duurt, is na de zomer voor alle leerlingen extra inzet nodig.” Waarschijnlijk wordt dinsdag duidelijk of school in mei weer voor meer leerlingen hervat kan worden.

De mogelijke aanpassingen aan de zomervakantie zijn de meest in het oog springende maatregel die de Onderwijsraad voorstelt. Belangrijker voor het adviesorgaan is dat kinderen met een onveilige thuissituatie een veilige opvang krijgen. Net als voor kinderen van ouders met een cruciaal beroep, moeten de scholen voor hen een uitzondering maken. De Onderwijsraad vraagt de minister om gemeenten en schoolbesturen die dit niet doen hier „stevig” op aan te spreken. Voor kwetsbare kinderen zouden scholen ook een „rijk en breed” zomerprogramma moeten optuigen. De overheid zou een extra vergoeding moeten verstrekken om dit te financieren, stelt de raad.

Verder pleit de Onderwijsraad voor de oprichting van een centraal informatie- en ondersteuningsknooppunt, waar scholen terecht kunnen voor informatie over digitaal lesgeven. Ook zou dit informatiepunt advies moeten geven over hoe om te gaan „met een onderbreking in de sociaal-emotionele ontwikkeling van leerlingen en de psychische impact van een crisissituatie als de huidige op kinderen en jongeren.”

'Ruim 80 procent van de banen kan doorgaan in de anderhalvemetersamenleving'

Ruim 80 procent van de banen in Nederland kan ook in de anderhalvemetersamenleving doorgaan. Dat blijkt uit een inschatting van de Rabobank donderdag op basis van eigen onderzoek. 38 procent van de banen kan vanuit huis gedaan worden en voor de rest zijn enkele aanpassingen nodig op de werkvloer.

In de ict, de zakelijke dienstverlening en de communicatiesector kunnen mensen gemakkelijk thuis werken, schrijven de onderzoekers. Wat betreft de banen in de sectoren landbouw, bouw en industrie, kunnen werkzaamheden met de benodigde afstand doorgaan.

Bij 10 procent van de banen is het niet mogelijk anderhalve meter afstand te houden. Foto Koel van Weel/ANP

De sectoren waarbij het onmogelijk is met behoud van anderhalve meter afstand te werken betreffen de horeca, zorg en overige dienstverlening, zoals de kappersbranche. Het gaat hierbij om 16 procent van de banen in Nederland.

Woensdagavond liet de Koninklijke Horeca Nederland ook al weten dat het houden van anderhalve meter afstand in de horeca financieel „een enorme uitdaging” is. Als rekenvoorbeeld noemt de organisatie een café van zeventig tot tachtig vierkante meter, waar met deze afstand geen honderd maar veertien gasten terechtkunnen. Daardoor valt de omzet „minimaal zes keer lager uit”, terwijl de vaste lasten doorlopen.

IMF wil goedkope leningen aan arme landen verdrievoudigen

Het Internationaal Monetair Fonds (IMF) wil arme landen helpen de coronacrisis te bestrijden door het aantal kortlopende goedkope leningen te verdrievoudigen. IMF-topvrouw Kristalina Georgieva zei woensdagavond lokale tijd in Washington dat er ruim 18 miljard dollar aan goedkope leningen moet komen.

„We hebben de volledige steun van de leden om in het offensief te gaan om meer capaciteit voor deze leningen van het IMF op te halen. Ons doel is verdrievoudiging.”

Georgieva benadrukte volgen persbureau Reuters ook hoe uitzonderlijk deze crisis is, door te stellen dat 102 van de 189 bij het IMF aangesloten landen steun van het fonds hebben gevraagd om het virus te bestrijden. Ze riep donorlanden op opkomende markten en ontwikkelingslanden te helpen, omdat die het hardst geraakt zullen worden door de crisis.

De ministers van Financiën van de G20, de twintig grootste economieën ter wereld, werden het eerder op woensdag al eens over tijdelijke schuldverlichting voor de armste landen.

Recordaantal van 2.569 coronadoden op een dag in de VS

Het afgelopen etmaal zijn er in de Verenigde Staten 2.569 coronadoden gemeld, blijkt uit cijfers van de Johns Hopkins University. Dat is het hoogste aantal meldingen op een dag tot nu toe en het totale dodental staat daarmee nu op 28.326. Het daadwerkelijke dodental ligt waarschijnlijk hoger, omdat in de officiële cijfers alleen mensen zijn meegenomen die positief zijn getest op het coronavirus.

Dinsdag stierven er volgens de Johns Hopkins University nog 2.228 mensen, en op zondag en maandag rond de 1.500. Toen leek sprake te zijn van een lichte daling.

Het absolute dodental in de VS is het hoogst van alle landen ter wereld, maar de sterfte afgezet tegen het aantal inwoners ligt in onder anderen Italië, Spanje en Nederland beduidend hoger.

President Trump zei eerder op de Amerikaanse tv woensdagavond dat de piek van het aantal besmettingen waarschijnlijk is bereikt en dat een aantal staten mogelijk voor 1 mei al weer open kunnen.

OMT verwacht op 1 mei IC-bezetting op reguliere kracht

Het Outbreak Management Team (OMT) van het RIVM verwacht dat op 1 mei in totaal zo'n 1.200 IC-bedden bezet zullen zijn, waarvan 700 door coronapatiënten. In een advies aan het ministerie van Volksgezondheid schrijft het OMT dat de IC's die bezetting op reguliere kracht aan kunnen.

Normaal gesproken bedraagt de IC-capaciteit zo'n 1.150 bedden, maar vanwege het coronavirus zijn er nu 2.400 intensivecarebedden beschikbaar, waarvan 1.900 voor coronapatiënten. Daardoor lopen gespecialiseerde artsen en verplegers al weken op hun tenen.

Op woensdag meldde het Landelijk Coördinatiecentrum Patiënten Spreiding (LCPS) dat er nu 1.224 mensen die besmet zijn met het virus op een IC verblijven. Het afnemen van de druk op IC-afdelingen is voor het kabinet een belangrijke voorwaarde om de coronamaatregelen stapje voor stapje te gaan versoepelen.

Frans Timmermans wil coronacrisis aangrijpen voor systeemverandering

Vicevoorzitter Frans Timmermans van de Europese Commissie pleit er in een opiniestuk in NRC voor na de coronacrisis niet terug te keren naar 'business as usual', maar te investeren in een nieuwe duurzame economie.

Samen met voorzitter Bertrand Piccard van de Solar Impulse Foundation schrijft hij dat „de oude, vervuilende infrastructuur” moet worden vervangen door „een modern, schoon en efficiënt alternatief in alle sectoren.”

Volgens Timmermans zijn er met zijn 'Green Deal' veel meer banen te scheppen en kan ons bbp veel meer groeien dan op de oude wijze.

Lees het hele opiniestuk hier: Dit is de weg uit de crisis

Amerikaanse staten met weinig besmettingen mogelijk al voor 1 mei open

Tijdens zijn dagelijkse persconferentie in het Witte Huis heeft de Amerikaanse president Donald Trump gezegd dat hij denkt dat sommige Amerikaanse staten al voor 1 mei weer open kunnen. Volgens Trump is het duidelijk dat de „agressieve strategie” tegen het coronavirus werkt:

„De strijd gaat door, maar de gegevens suggereren dat we landelijk het hoogtepunt van het aantal nieuwe ziektegevallen zijn gepasseerd. Deze bemoedigende ontwikkelingen hebben ons in een sterke positie gebracht om richtlijnen af te ronden voor staten over heropening van het land.”

Hij kondigde aan donderdagavond Amerikaanse tijd duidelijk te maken welke staten weer open kunnen en wanneer dat dan precies zal zijn. Sommige gouverneurs worden al ongeduldig, zei Trump.

De corona-coördinator van het Witte Huis, Deborah Birx, wees er vervolgens op dat er negen staten zijn met minder dan dertig nieuwe gevallen per dag. Zij benoemde specifiek Californië en de staat Washington die „nooit echt een piek hebben gehad”.

Ondanks het optimisme dat Trump op zijn persconferentie uit wilde stralen zijn er het afgelopen etmaal volgens 'The COVID Tracking Project' 2.492 nieuwe coronadoden gemeld in de Verenigde Staten. Dat is het hoogste aantal tot nu toe sinds de uitbraak van het virus. Later vannacht volgen de cijfers van de Johns Hopkins University die NRC hanteert als leidraad in deze coronacrisis.

States reported 2,492 new deaths. This is the highest daily death toll recorded so far. pic.twitter.com/hi4yv0eiic

— The COVID Tracking Project (@COVID19Tracking) April 15, 2020

Trump dreigde tijdens de persconferentie ook het Huis van Afgevaardigden en de Senaat te schorsen om een aantal ambtenaren te kunnen benoemen. Volgens de president blokkeren de Democraten die benoemingen.

NRC-correspondent Bas Blokker constateert dat Trump met zijn dagelijkse persconferenties de coronacrisis probeert om te buigen tot een campagne-instrument voor de presidentsverkiezingen in november: „De persconferenties op het Witte Huis zijn uitgedijd tot urenlange sessies waarin de president zichzelf en zijn team feliciteert met „het geweldige werk” dat zij doen.”

Lees het hele verhaal hier: Trump ziet overal campagnekansen in coronacrisis

Welkom in een nieuw blog

We bloggen hier verder over de belangrijkste ontwikkelingen omtrent het coronavirus. Dit zijn de hoofdpunten uit het nieuws van woensdag:

  • Op IC's in Nederland liggen 24 coronapatiënten minder dan gisteren. In totaal gaat het nu nog om 1.224 mensen. Daarnaast liggen er 55 patiënten op Duitse IC's. Het dodental als gevolg van het coronavirus is opgelopen naar 3.134.
  • Het is officieel: de Tour de France wordt uitgesteld. Wielerunie UCI maakte bekend dat de ronde op 29 augustus van start zal gaan, en niet eind juni. Ook de Giro en de Vuelta verschuiven, nog niet bekend is naar wanneer. De start van de Vuelta in Utrecht staat op losse schroeven.
  • Op Schiphol is het aantal reizigers in maart meer dan gehalveerd. Nadat de coronamaatregelen halverwege de maand van kracht waren geworden, was er zelfs sprake van een daling van 83 procent.
  • De Amerikaanse president Trump heeft aangekondigd dat de VS hun bijdrage aan de Wereldgezondheidsorganisatie stopzetten. Volgens Trump heeft de WHO zich schuldig gemaakt aan „ernstig wanbeheer”.
  • In Denemarken zijn vanaf vandaag basisscholen en de kinderopvang weer open. Inwoners van Finland kunnen weer vrij reizen in het en naar het hoofdstedelijk gebied.
  • Het is nog onzeker of de coronamaatregelen in Nederland op 28 april worden versoepeld. De anderhalvemetersamenleving brengt volgens premier Mark Rutte hoe dan ook „grote dilemma's” met zich mee waarin het gaat om „verdeling van schaarse ruimte”.
  • Duitsland en België hebben de meeste coronamaatregelen tot en met 3 mei verlengd. In beide landen zijn bovendien tot eind augustus grote evenementen zoals festivals verboden.
  • De Nederlandse regering gaat burgers niet adviseren mondkapjes te dragen. Eerder op de dag werd dat wel in België en Duitsland aanbevolen. New York verplicht gezichtsbescherming als onvoldoende afstand kan worden gehouden.
  • Het kabinet maakt extra geld vrij om de cultuursector en agrarische sector de coronacrisis door te helpen. Voor culturele instellingen komt nog eens 300 miljoen euro beschikbaar, voor agrariërs 650 miljoen euro.

 

Lees hier het blog van woensdag terug