Afrikanen worden in China gediscrimineerd en als coronakwaad gezien

Afrikaanse studenten in China worden hun huis uitgezet of verplicht getest en in quarantaine geplaatst. Volgens de autoriteiten heeft het niks met racisme te maken.

Een Chinese man loopt langs een poster in Guangzhou, waar een grote Afrikaanse gemeenschap woont. Veel Afrikanen zijn op straat gezet nu de autoriteiten de gemeenschap ervan verdenken veel besmette gevallen te hebben.
Een Chinese man loopt langs een poster in Guangzhou, waar een grote Afrikaanse gemeenschap woont. Veel Afrikanen zijn op straat gezet nu de autoriteiten de gemeenschap ervan verdenken veel besmette gevallen te hebben. Alex Plavevski/ EPA

„Mijn familie in Togo is heel ongerust”, vertelt de student geneeskunde vanuit de Zuid-Chinese stad Guangzhou. Uit die stad komen berichten over zwarte Afrikanen die ernstig gediscrimineerd worden. Ze worden gezien als de bron van een tweede golf besmettingen met Covid-19.

Er zijn zwarte Afrikanen die op straat worden gezet door hun huisbaas. Er zijn hotels waar je als zwart persoon niet mag logeren, er zijn mensen die daarom op straat slapen. Een filiaal van McDonalds in de stad weigerde zwarten de toegang (het hoofdkantoor in china van de fastfoodketen heeft hiervoor inmiddels excuses aangeboden en de vestiging tijdelijk gesloten). Ook worden zwarte Afrikanen verplicht getest en gedwongen tot quarantaine. Niet omdat ze in het buitenland zijn geweest of omdat ze contact hebben gehad met anderen die besmet zijn, maar omdat ze zwart zijn. Daar heeft het althans alle schijn van.

De 31-jarige student uit Togo zit sinds vijf dagen in quarantaine. „Ik ben negatief getest en ik ben sinds 2018 niet meer uit China weggeweest”, vertelt hij over de telefoon. „Ik vind het goed dat ze me testen: dan weet ik dat ik niet ziek ben. Maar ik vind het verkeerd dat het alleen met Afrikanen lijkt te gebeuren.”

In zijn gebouw zitten nog tien of vijftien andere Afrikanen in quarantaine, schat hij. „Alle Chinezen en alle andere buitenlanders mogen gewoon vrij rondlopen. Dat begrijp ik niet. Als er een probleem is met besmettingen, waarom zetten ze dan niet iedereen in ons gebouw in quarantaine? Waarom alleen de Afrikanen?”

Lees ook: Er is in de Zuid-Afrikaanse townships niet eens water en zeep

‘Geen sprake van discriminatie’

Volgens een woordvoerder van het Chinese ministerie van Buitenlandse zaken is er helemaal geen sprake van discriminatie.

„Sinds het begin van de uitbraak van het coronavirus hebben China en Afrikaanse landen elkaar altijd geholpen”, aldus de woordvoerder eind vorige week. „Ik wil benadrukken dat de Chinese regering alle buitenlanders in China gelijk behandelt en dat (…) er nul tolerantie is voor discriminatie in woord en gedrag”, voegde hij er aan toe.

De reden voor het testen van Afrikanen zou simpelweg het relatief grote aantal besmettingen onder die groep zijn. Het Chinese staatspersbureau kwam dinsdag met het bericht dat van de 4.553 Afrikanen in Guangzhou die zijn getest 111 positief bleken te zijn.

De Tongolese student geneeskunde vindt het vreemd dat de aanpak zich niet richt op die delen van de stad waar besmettingen zijn vastgesteld, maar alleen op bepaalde personen – ook als die individuen helemaal niet besmet zijn.

Uit angst voor represailles wil hij zijn echte naam niet geven.

„Ik vind het goed dat ze me testen, maar verkeerd dat het alleen met Afrikanen lijkt te gebeuren.”

„Het kan anders nog veel moeilijker voor ons worden. Ik doe dus wel wat me wordt opgelegd”, zegt hij. Hij heeft wel gevraagd waarom hij in quarantaine moest. „Een opdracht van hogerhand, krijg je dan te horen.”

Protest van ambassadeurs

De groep van Afrikaanse ambassadeurs in Beijing heeft protest aangetekend tegen de discriminatie van Afrikanen in China, net als individuele Afrikaanse landen. Dat is uitzonderlijk, want Afrikaanse landen zijn vaak erg afhankelijk van Chinese hulp, ook voor de aanpak van Covid-19. Een eensgezind optreden tegen China komt zelden voor.

De Chinese behandeling van Afrikanen legt een oude spanning bloot. Enerzijds positioneert China zich graag als de grote, anti-koloniale bondgenoot van Afrika die Afrika graag wil helpen zich aan de armoede te ontworstelen. Anderzijds worden zwarte Afrikanen gezien als een inferieure, onbeschaafde groep die komt parasiteren op het rijke, beschaafde China.

„Als er wel een goede reden is juist Afrikanen in quarantaine te zetten, zou ik die graag horen”, zegt de student geneeskunde. „Misschien nemen ze die maatregel inderdaad alleen maar om me te beschermen”, zegt hij. „Maar dat werkt alleen als ik op zijn minst kan begrijpen waarom ze het doen. Anders werkt het averechts.”

Hij is teleurgesteld over hoe hij nu in China wordt behandeld. „De mensen zijn bang als ze me zien. Op straat proberen ze zo veel mogelijk afstand te houden”, vertelt hij. „Mijn docenten op de universiteit doen gelukkig nog wel normaal tegen me”, voegt hij eraan toe. „Voorlopig in elk geval. Ik hoop dat dit zo blijft.”