‘Zorgverleners grootste risicogroep’

Coronavirus Onnodig veel zorgverleners raken besmet doordat ze onbeschermd moeten werken, zegt thuiszorgdirecteur Jos de Blok.

Jos de Blok, oprichter en directeur van thuiszorgorganisatie Buurtzorg
Jos de Blok, oprichter en directeur van thuiszorgorganisatie Buurtzorg Foto Merlijn Doomernik/NRC

Zorgverleners zijn de grootste besmettingshaard van het coronavirus geworden. Door hen onbeschermd te laten werken, raken er onnodig veel mensen besmet.

Dat zegt Jos de Blok, oprichter en directeur van thuiszorgorganisatie Buurtzorg in een vraaggesprek met NRC. Met 15.500 medewerkers en 400 miljoen euro omzet is Buurtzorg een van de grootste zorgverleners van Nederland. Hij spreekt van „een enorme inschattingsfout”.

De Blok verwijst onder meer naar recent onderzoek uit Groningen waaruit blijkt dat 56 procent van de geïnfecteerden werkzaam is in de zorgsector. Bij zeventien verpleeghuizen in de regio Nijmegen bleken vier op de tien personeelsleden besmet.

Lees het hele interview met De Blok: ‘De zorgverleners worden niet voldoende beschermd’

Volgens De Blok zijn zorgverleners de afgelopen tijd onvoldoende getest en onvoldoende beschermd. „De meest kwetsbare groep loopt hierdoor extra risico: de mensen die thuiszorg krijgen. Dat zijn de ouderen in verpleeghuizen die verzorgd worden door slecht beschermde hulpverleners.”

Pas dit paasweekeinde is de richtlijn van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu zo aangepast dat meer mensen in de zorg recht hebben om getest te worden. Tot nu toe hadden hulpverleners met klachten en/of koorts doorgaans geen recht op een test. Mensen uit de thuiszorg hebben tot op de dag van vandaag geen recht op een test op Covid-19, of ze nu ziek zijn of niet.

‘Voldoende bescherming’

Buurtzorg claimt voldoende beschermingsmiddelen te hebben en deelt die ook met andere zorginstellingen. Bij de organisatie, met meer dan duizend vestigingen, hadden ze al in een vroeg stadium in de gaten hoe ernstig de situatie kon worden, zegt De Blok. Ze zagen het van dichtbij, via hun vestigingen in China en Taiwan.

In samenwerking met collega’s heeft Buurtzorg grote bestellingen kunnen doen van mondkapjes, schorten en andere beschermingsmiddelen. Hij zegt ook het ministerie van Volksgezondheid te hebben aangeboden om gebruik te maken van de internationale kanalen van Buurtzorg.

Buurtzorg regelde zelf voor de medewerkers de mogelijkheid om zich te testen.

De Blok zegt dat hij een paar weken geleden door de Inspectie Gezondheidsorg en Jeugd gewaarschuwd is dat hij zijn werknemers te veel zou beschermen. De Buurtzorgoprichter noemt dit misplaatst.

Minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid, CDA) zei vorige week in een Kamerdebat dat hij het zich niet kan veroorloven om tegen zorgmedewerkers met milde klachten te zeggen dat ze thuis moeten blijven. „Dan zouden de verpleeghuizen de komende tijd stil komen te liggen.”

Volgens De Blok denken zorgverleners inderdaad eerst aan een ander en dan pas aan zichzelf. „Wij moeten dus heel erg voor hen zorgen. Dat is een maatschappelijke opdracht.”

Komende woensdag debatteert de Tweede Kamer opnieuw over de aanpak van de coronacrisis.

Interview De Blok pagina 6-7

Aanvulling (14 april 2020): De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd bevestigt dat er contact is geweest met Buurtzorg over beschermingsmiddelen, maar herkent zich niet in het beeld dat Jos de Blok schetst. De Inspectie zegt juist voor meer beschermingsmiddelen in de thuiszorg te pleiten.