Opinie

Irma doet het mooi, maar de doven verdienen een lintje

Gebarentaal Irma, de tolk Nederlandse Gebarentaal die nu vaak te zien is met premier Rutte, krijgt veel lof. Maar daaraan ging een lange strijd vooraf, zegt
Gebarentolk Irma Sluis tijdens een persconferentie over nieuwe corona-maatregelen
Gebarentolk Irma Sluis tijdens een persconferentie over nieuwe corona-maatregelen Foto: David van Dam

Een goede vriendin van me is een meesterverteller. Haar gebaren slepen je mee naar verre oorden en wilde nachten. Ze is vol van taal en leidt zo een magisch leven. Mijn huisgenoot kan je vertellen over het leven dat hij leidde dat vol tragische gebeurtenissen was en je zal vanzelf geraakt worden. Om hun verhalen te moeten begrijpen zal je de Nederlandse Gebarentaal moeten beheersen, want ze gaan het niet in het Nederlands aan je vertellen.

De Nederlandse Gebarentaal is hun moedertaal, hun eerste taal. De Nederlandse Gebarentaal is een taal met eigen grammatica en woordenschat en is niet vergelijkbaar met het Nederlands. Je zou ook een tolk kunnen inzetten, die deze fascinerende verhalen kan omzetten naar het Nederlands, zodat je de verhalen grotendeels kan volgen. Maar niet alles is vertaalbaar naar het Nederlands. Zo heeft de gebarentaal zijn eigen straattaal, zijn eigen woorden, die geen vertaling kennen in de gesproken taal.

Frustrerend en pijnlijk

En dan is er de tolk, die naast premier Rutte staat. Heel Nederland is fan van Irma. Als dove tolkgebruiker vind ik het een fascinerend fenomeen. En tegelijkertijd ook frustrerend en pijnlijk. Hoeveel tweets en berichten heb ik wel niet gezien waarin wordt gezegd dat wat Irma doet zo mooi is, dat de Nederlandse Gebarentaal zo fascinerend is, dat Irma een lintje zou moeten krijgen, of zelfs een eigen talkshow. Hoe vaak hebben doven wel niet geprobeerd om aandacht te krijgen voor het belang van toegankelijkheid? Hoe vaak hebben we niet in onze eigen taal verteld hoe belangrijk de taal en de erkenning ervan wel niet is?

En nu, nu er een (horende) tolk in beeld is, naast Rutte, ziet iedereen ineens het licht? Wij, doven, hebben dit al jaren geroepen. Ik ben heel blij dat informatie eindelijk toegankelijk is in mijn eigen taal, echt waar. Ze doet het goed en ik kan alles volgen, maar vertalen is haar werk. Ze is er voor opgeleid, net als dat alle andere mensen opgeleid worden voor het werk dat ze doen. Irma maakt dagelijks situaties toegankelijk in de Nederlandse Gebarentaal. Dat neemt niet weg dat ik heel erg blij ben dat ze er staat, dat er aandacht is voor de Nederlandse Gebarentaal, maar het had iedere willekeurige tolk kunnen zijn.

Lees ook: Irma Sluis groeide uit tot een baken in de crisis

Waarom geven we de mensen die dit hebben geregeld geen lintje, zoals Eva Westerhoff, Corrie Tijsseling en vele andere doven? Die hebben hier jaren over meegepraat, dit jaren aangekaart in de politiek, op het nieuws, op sociale media. Dankzij hun strijd staat Irma daar.

Meesterverteller

Als men graag een talkshow wil: ik ken genoeg doven die prachtig kunnen gebaren. Zo kan mijn vriendin, de meesterverteller, dan eens een platform krijgen voor haar verhalen. En mijn huisgenoot, met zijn tragische levensverhaal, kan eindelijk zijn verhaal kwijt. We zullen onze eigen verhalen, maar ook die van anderen, vertellen in de Nederlandse Gebarentaal. We vertalen niet, maar vertellen zelf, in onze eigen moedertaal. We kunnen je het gevoel geven dat je je in andere werelden bevindt, en met ons hele lichaam onze verhalen demonstreren. Als je de taal kent, zal het je kunnen ontroeren, mee kunnen slepen, je boeien, je fascineren en vervoeren. Wat is het toch een prachtige taal en wat ben ik trots dat het de mijne is.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.