Reportage

‘Het zou helpen als we de grenzen konden sluiten’

Duitse grens Bij Venlo krijgen Duitsers die Nederland in willen dit paasweekend het dwingende advies om te keren. Maar ingrijpen kan niet. „Meer dan 80 procent reed zaterdag gewoon door.”

De Koninklijke Marechaussee controleert bij de grens in Venlo. Er geldt een ‘ontmoedigingsbeleid’ voor Duitsers die Nederland in willen.
De Koninklijke Marechaussee controleert bij de grens in Venlo. Er geldt een ‘ontmoedigingsbeleid’ voor Duitsers die Nederland in willen. Foto Merlin Daleman

„U moet terug”, zegt een marechaussee na lang discussiëren in het Engels tegen een Duits gezin dat familie in Nederland zegt te willen bezoeken. Een collega enkele meters verderop is coulanter. Tegen een Nederlandse man die een gezin heeft in Duitsland en vandaag bij zijn ouders in Dordrecht langs wil zegt hij: „We kunnen u niet verbieden te gaan.”

Op Eerste Paasdag ontspinnen zich aan de Duitse grens bij Venlo lange discussies tussen marechaussees en bezoekers uit Duitsland die Nederland in willen. De grenzen met Duitsland en België zijn tijdens de slimme lockdown van Mark Rutte niet gesloten, wel geldt een ‘ontmoedigingsbeleid’. En dat is in de praktijk lastig.

Zo maakt het nogal uit welke marechaussee de bezoekers uit Duitsland treffen. De een is strenger dan de ander. Leidinggevende Goran Aleksendric, tweede teamleider van de brigade Brabant-Noord/Limburg-Noord, erkent dat er een onduidelijke situatie is ontstaan. „Het zou helpen als we de grenzen gewoon konden sluiten”, zegt Aleksendric. „Dan kun je altijd nog uitzonderingen maken voor noodgevallen, of woon- werkverkeer.”

‘Ik zeg: terug naar Duitsland’

Nu staan de marechaussees bij Venlo regelmatig in hun hemd. In veel gevallen wordt er niet naar ze geluisterd. Bij de controlepost langs de A67 kunnen bezoekers uit Duitsland niet direct keren. Hen wordt verzocht zo’n 500 meter verderop de afslag Venlo te nemen en dan terug te draaien naar Duitsland. „Meer dan 80 procent reed zaterdag gewoon door”, zegt Aleksendric. Deze paasochtend lijkt het net zo te gaan. Aleksendric hield een steekproef: van de vijf auto’s namen er twee de afslag. „En maar één daarvan keerde daadwerkelijk terug naar Duitsland.”

’s Ochtends tijdens de briefing drukt de teamleider zijn mannen en vrouwen op het hart het advies om terug te keren „dwingender” te brengen. Marechaussee Emile van der Aa brengt dat in de praktijk. „Ik zeg: terug naar Duitsland”, klinkt het gedecideerd in het Duits tegen een vrouw die hem vraagt wat ze nu moet doen. Zijn eerdere verzoeken aan haar om terug te keren, leidden alleen maar tot meer discussie.

Begrafenis

Ook Van der Aa zou graag zien dat de grenzen dichtgaan. „Dat schept duidelijkheid.” Voor de Duitsers die zaterdag claimden naar een begrafenis van een coronaslachtoffer in Nederland te moeten, maakte hij een uitzondering. „Voor mensen in deze regio bestaat de grens amper. Zaterdag hadden we ook een veulen dat dreigde te overlijden en in Nederland naar de vaste dierenarts van de eigenaar moest. Zo iemand laat je natuurlijk ook door”, aldus Van der Aa.

Deze Eerste Paasdag is het rustig, maar op Tweede Paasdag brengen veel Duitsers in de regio traditiegetrouw een bezoek aan Nederland. Veel winkels in Roermond en Venlo zijn gewoon open. „Dan kan het hier weleens druk gaan worden”, aldus Van der Aa. Volgens teamleider Aleksendric krijgt de marechaussee telefoontjes van lokale winkeliers die vragen hun klanten gewoon door te laten.

Lees ook: Een borrel met de buren moet dit paasweekend kunnen, toch?

Aleksendric moet de situatie aan de grens ieder uur doorgeven aan de Veiligheidsregio Limburg-Noord. De voorbije dagen bewogen zich volgens hem nog te veel mensen heen en weer. Zo komt het moment dichterbij dat de huidige ‘fase twee’ – van het dwingende advies – overgaat in ‘fase drie’, oftewel tijdelijke sluiting van de grens. Volgens artikel 28 van het Schengenverdrag mag dit als de binnenlandse veiligheid in gevaar is. Minister Ferd Grapperhaus (Justitie en Veiligheid, CDA) wil er echter niets van weten, zei hij donderdag tegen nieuwszender BNR: „De grens dichtgooien, zo hebben we heel goed samen met Duitsland afgesproken, dat gaan we echt niet doen.”