Wanneer krijg ik van de bank uitstel van mijn hypotheeklasten?

Consument & corona Deze rubriek behandelt coronagerelateerde consumentenrechtvragen over werk, financiën en vrije tijd.

Consument & corona

De kwestie

Nog voordat premier Rutte de term ‘intelligente lockdown’ muntte, waren de eerste Nederlandse banken er al bij: ze beloofden dat ze klanten die in financiële problemen kwamen als gevolg van de coronacrisis zouden helpen. Hypotheekaflossingen doen was voorlopig niet nodig, en rentebetalingen werden opgeschort, zo meldden de banken half maart.

„Banken zijn nu deel van de oplossing, en niet het probleem”, zo schetste ABN Amro-topman Kees van Dijkhuizen de opstelling, met een verwijzing naar de financiële crisis van 2008. Hoe ziet die betaalpauze er precies uit? En voor wie geldt die?

Zo zit het

Het antwoord op die vraag is afhankelijk van de hypotheekverstrekker. Vrijwel allemaal hebben ze inmiddels een ‘coronaregeling’ opgetuigd voor klanten in financiële problemen: van ABN Amro, ING en Rabobank tot verzekeraars als Aegon en nieuwe spelers als Munt Hypotheken en Florius.

De gedachte erachter is hetzelfde: een betaalpauze voor klanten in nood. Maar omdat iedere financiële instelling zijn eigen regeling heeft bedacht, is er geen vast kader op basis waarvan je als huizenbezitter gemakkelijk kunt zien of je voor zo’n betaalpauze in aanmerking komt en voor hoelang.

De betaalpauze bij ABN Amro geldt bijvoorbeeld standaard voor drie maanden en kan (vanwege de drukte door het aantal aanvragen) pas per 1 juni ingaan. ING daarentegen schort meteen de hypotheekbetaling op en hanteert „een termijn in overleg”, in plaats van drie maanden.

Ook wat betreft het inlopen van de gemiste hypotheeklasten verschilt de aanpak per hypotheekverstrekker. Bij ABN Amro worden de drie gemiste maanden aan rente en aflossing uitgesmeerd over de periode tot 31 december 2021, terwijl Rabobank alleen stelt: „daar maken we later afspraken over”.

De drie grootste banken brengen geen extra kosten voor de gemiste maanden in rekening, zeggen ze. De hypotheeklasten moeten alsnog worden betaald, maar extra kosten om van de regeling gebruik te maken zijn er niet. De ‘vertragingsrente’, die normaal in rekening wordt gebracht als een hypotheekhouder achterloopt op zijn aflossing, geldt dus niet.

Het contrast met België, dat ook een betaalpauze kent, is behoorlijk. De Belgische pauze kwam tot stand na overleg tussen de centrale bank, het ministerie van Financiën en de bankenkoepel. Daardoor geldt er een uniforme termijn van maximaal zes maanden betaalpauze voor consumenten die niet meer dan 25.000 euro op hun spaarrekening hebben staan.

Het blijft onduidelijk wanneer je financiële problemen ernstig genoeg zijn

Een dergelijke financiële buffergrens kennen ABN Amro, Rabobank en ING niet, zeggen zij desgevraagd. ING benadrukt dat klanten contact op moeten nemen en „niet moeten wachten tot hun buffer helemaal weg is”. ABN Amro zegt met klanten te bespreken „of een betaalpauze de beste oplossing is”. „Als er (veel) spaargeld aanwezig is, ligt het voor de hand dat de klant dit eerst gebruikt.”

De criteria van Nederlandse banken „zijn nogal vaag”, constateert advocaat Thomas van Vugt van AMS Advocaten. Vooral de hamvraag blijft onduidelijk: wanneer zijn je financiële problemen nou ernstig genoeg om voor de pauze in aanmerking te komen?

Lees ook het antwoord op de vraag of je een voucher voor je geannuleerde vliegticket moet accepteren

Van Vugt wijst erop dat, hoewel de betaalpauze een geste is van de bank, dit niet betekent dat de bank er willekeurig mee om mag gaan. De banken hebben besloten om het aanbod te doen en dat brengt bepaalde verantwoordelijkheden en een zorgvuldigheidsplicht met zich mee. „Als mensen onderbouwen dat zij financiële problemen hebben of die voorzien als gevolg van het coronavirus, dan kun je als bank niet zomaar zeggen dat iemand geen recht op de betaalpauze heeft. Bij twijfel zou de beslissing moeten uitvallen ten gunste van de klant.”

Het antwoord

Omdat iedere hypotheekverstrekker zijn eigen coronaregeling heeft ontworpen, is er geen uniforme regeling voor wie een betaalpauze krijgt op zijn hypotheek en voor hoe lang die geldt. De betaalpauze is een geste en geen recht. Desondanks mogen hypotheekverstrekkers – nu ze de pauzes aanbieden – die niet zomaar weigeren indien klanten aannemelijk maken dat ze financiële corona-problemen hebben.

Deel een vraag via lezersdesk@nrc.nl