Minister Wopke Hoekstra (Financiën, CDA) donderdag op het Binnenhof.

Foto Bart Maat/ANP

Interview

Wopke Hoekstra: ‘Het is glashelder, van eurobonds is geen sprake’

Wopke Hoekstra Donderdagavond sloot de Eurogroep een akkoord over een noodfonds. Minister Hoekstra kreeg veel kritiek. „Je moet het hoofd koel houden.”

Een dag na het zo moeizaam bereikte akkoord binnen de Eurogroep zit minister Wopke Hoekstra weer gewoon thuis in Bussum. Hij werkt deze Goede Vrijdag vanuit huis en moet daarbij zijn vier jonge kinderen in de gaten houden en vermaken. „Mijn vrouw is huisarts en heeft vandaag coronadienst”, zegt hij verontschuldigend aan het begin van de telefonische toelichting op het euro-akkoord. „Ik probeer rustig te bellen, maar er kan dus af en toe een kind naar binnen stormen.”

Lees ook deze analyse: EU bereikt akkoord over steunmaatregelen coronavirus, zonder Nederlandse voorwaarden

Het was een heftige week voor de CDA-minister van Financiën, met een mislukte marathonsessie in de nacht van dinsdag op woensdag, veel harde en internationale kritiek op zijn halsstarrige houding ten aanzien van zuidelijke landen en uiteindelijk, donderdagavond laat dan toch overeenkomst over een breed pakket aan Europese noodsteun voor getroffen landen.

Het ging er, via de media, hard aan toe tussen met name Italië en Nederland. Wie heeft de onderhandelingen nu gewonnen in uw ogen?

„Ik ben er zeer tevreden mee. Sommige landen hoopten dat de landen die streng waren uiteindelijk door de bocht zouden gaan. Dat is niet gebeurd. Na woensdagochtend acht uur zijn juist de zuidelijke lidstaten gaan bewegen.”

Een van de afgesproken maatregelen zal worden bekostigd met „innovatieve financiële instrumenten”. Daar zullen sommige landen misschien wel de mogelijkheid voor de door u fel bestreden eurobonds in zien.

„Iedereen mag erin lezen wat ze willen, maar het is glashelder dat dat geen eurobonds zijn. Zo heeft [Eurogroep-voorzitter Mário] Centeno dat ook in zijn toelichting gezegd. En tien van de negentien landen zien dat ook zo, dus daar kan geen sprake van zijn.”

Het andere twistpunt was het verbinden van macro-economische voorwaarden aan leningen uit het bestaande noodfonds ESM. Dat is gelukt?

„Sommige landen wilden die voorwaarden inderdaad loslaten. Ik heb met brede steun van het kabinet en de Tweede Kamer verdedigd dat solidariteit en wederkerigheid hier hand in hand moeten gaan. Voor kosten, zowel direct als indirect, voor de gezondheidszorg die aan de coronacrisis zijn gerelateerd geldt nu een uitzondering maar zodra er één euro vanuit het ESM naar de economie gaat, blijven de gebruikelijke voorwaarden gelden. Dat is redelijk en verstandig. Niet alleen voor de Nederlandse belastingbetaler ook voor die landen zelf.”

Dus die zuidelijke landen hebben die voorwaarden vooraf geaccepteerd?

„Ja. Maar kan ik uitsluiten dat iemand daar later weer over wil discussiëren? Nee, dat kan ik natuurlijk niet.”

Hoe hebt u de grote druk ervaren die er op uw harde lijn werd gelegd?

„Voor alle lidstaten zijn de belangen hier buitengewoon groot. Dan zie je dat over en weer alle middelen worden ingezet, ook via de media, om te kijken of je een ander in beweging kan krijgen. Dat hoort bij zo’n politiek proces. Daar moet je ontspannen mee omgaan. Het hoofd koel houden.”

Sommigen vrezen dat uw harde lijn Nederland diplomatieke schade heeft berokkend.

„Dat geloof ik niet. De buitenwereld leest alleen wat er in de media komt. De contacten in de binnenwereld, in het bijzonder met Spanje, Italië, Frankrijk en Duitsland, zijn frequent, intensief, en goed geweest.

„Ik heb in de afgelopen dagen ontzettend veel gesprekken gehad met een groot aantal collega’s, iedere dag, meerdere keren per dag. Daarin koken we al een heleboel voor.

„Daarbij had ik in landen als Italië en Spanje al in de afgelopen jaren veel in de persoonlijke relaties geïnvesteerd. Die zijn goed.”

Dus als ooit Nederland hulp van andere EU-bondgenoten nodig heeft, zullen zij niet de deur dichtdoen?

„Nee hoor, volgens mij niet.”