Opinie

Drive-in-wereld

Christiaan Weijts

Voor wat toekomstvisioenen fiets ik door het Westland. Monster, ’s-Gravenzande, Naaldwijk: de glazen kweektuin van Europa. Gewoonlijk is het hier een dreunende stoet van vrachtwagens. Nu is er minimale bedrijvigheid bij al die groentekassen en orchideeënkwekerijen. De export is vrijwel stilgevallen.

Wel barst het van de stalletjes langs opritten en tuinpaden. Bloembossen, perkplantjes of snoeptomaten, ze liggen op bolderkarren, kisten en tuintafeltjes, onder krijtborden en parasols. Daar gaat het naartoe, toch, volgens de trendwatchers en waarzegsters? Lokale producten, bijeengescharreld in je fietskratje.

Ze hebben zich al aan de anderhalvemetersamenleving aangepast. Behalve het geldkistje is er vaak een QR-code voor contactloze betaling. Soms zijn er afzettingen van rood-wit lint. Bloemetjes shoppen bij de boer werd zo populair dat een speciale Facebook-groep veiligheidshalve ‘in lockdown’ is gegaan.

Is het Westland met zo veel menslievendheid gered? Vergeet het maar. Van de 7 miljard euro omzet in de sierteelt gaat er meer dan 6 miljard naar export. Fietsen voor bloemen is meer een soort berenjacht voor grote mensen op e-bikes.

Een spatje méér economische verlichting valt te verwachten van de ‘drive-in’, die tuincentrum De Carlton net is begonnen. Vijftien kwekers bieden hun planten aan op trolleys, waar auto’s langs rijden. Raampje open, aanwijzen. Een ploegje medewerkers draaft mee, laadt in en rekent af aan het eind van het parcours. Wordt dit onze afstandelijke toekomst? Een drive-in-wereld?

Rutte riep iedereen op alvast na te denken over de anderhalvemetersamenleving. Ongekend: een premier die een beroep doet op onze verbeeldingskracht.

Iedere schrijver, schilder of architect kent zulke processen. Eerst ligt alles nog open. Je verbeelding stuitert langs allerlei mogelijkheden, en als er eenmaal een richting gekozen is, plooit het hele werk zich langs die structuur. Alles lijkt daarna onvermijdelijk, een noodzakelijke uitkomst.

Nu we ons in zo’n maatschappelijk kantelmoment bevinden, raken we ervan doordrongen dat geen van onze vertrouwde structuren zo’n noodzakelijke uitkomst zijn. Er zijn geen natuurwetten die nu eenmaal bepaald hebben dat een derde van alle bloemen wereldwijd per se vanuit dit ene speldenknopje over de hele planeet hoeft uit te zwermen.

De stikstofcrisis had al blootgelegd hoe buitenissig en onhoudbaar het is dat we 75 procent van onze landbouwgrond gebruiken voor buitenlandse export. Dat onze maaltijdingrediënten dagelijks mijlenver over de aardbol reizen is niet de onontkoombare loop der dingen. Het is ons eigen maaksel. We kunnen het dus ook veranderen, net als bij die anderhalvemeterwereld. Willen we een drive-in-wereld, lintafzettingen of iets nog veel inventievers?

Dit is geen glazenbolkijken. Dit is het verkennen van alternatieven. Griezelig, maar ergens ook creatief, opwindend, speels. Een ding is zeker: als we het niet doen, zal een volgende crisis het afdwingen.

Christiaan Weijts schrijft op deze plek iedere vrijdag een column.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.