Vrij zijn is...bitterballen maken

Vrij Hoe ontspant Nederland nu?

Ilona de Wit (38) streeft naar perfectie, ook als ze haar bitterballen maakt. Ze is een politie-agent uit Tilburg en brengt haar vrije tijd voornamelijk in haar brandschone keuken door. Ze werkt volgens een vast patroon. Ze verdeelt haar zelfgemaakte bitterbalvulling, de salpicon, in porties die tussen de 15 en 18 gram wegen. Ze rolt er balletjes van en schudt ze op een ovenplaat twee keer door de paneermeel. Ze legt de balletjes netjes op een rijtje in de kuiltjes van een gootsteenmatje. Daarna vriest ze de bitterballen in, zodat ze nog krokanter uit de frituur komen.

Ze begon met haar bitterballenhobby toen ze in 2015 met burn-outklachten thuis kwam te zitten, en Het groot culinair croquetten kookboek van Edwin Kats uit de kast trok, vertelt ze aan de telefoon. Even niet nadenken. Gewoon balletjes rollen met een muziekje erbij. Vooral haar bitterballen met chorizo en paprika waren een hit bij haar vrienden en familie, zegt ze. „Het voelde heel fijn om iets af te krijgen. Een bitterbal is iets kleins, maar mensen werden er blij van en dus was ik er toch trots op.”

Het leukst vindt ze het om variaties op de ‘basisbitterbal’ te bedenken, zoals bitterballen die smaken naar oma’s snert, Thaise curry of bietjes met geitenkaas. „Het heeft vier jaar geduurd voordat ik tevreden was over de aspergebitterbal. De aspergesmaak overheerste de ham, ei en peterselie.” Ze besloot foto’s van haar bitterballen op sociale media te delen, en werd door de ‘foodies’ die haar volgden tot bitterbalkoningin gekroond toen ze bitterbalborrels voor hen begon te organiseren. Zij spoorden haar vervolgens aan om een kookboek te maken.

En nu is er Het bourgondische bitterballenboek, vertelt ze trots. De boekpresentatie ging niet door vanwege de coronacrisis, dus organiseerde ze een bitterbalborrel via videobeldienst Zoom. Heel veel mensen hadden bitterballen naar haar recept gemaakt, sommigen hadden zelfs speciaal voor de gelegenheid een frituurpan aangeschaft. Trouwens ook een kunst apart, zegt ze, frituren. „De bitterballen klappen als de temperatuur van de olie hoger dan 180 graden is, of als de bitterballen te lang in de frituurpan zitten.”

Vroeger stak ze nog weleens een thermometer in de olie, maar inmiddels „kent” ze haar drie frituurpannen. Ze heeft twee vriezers, die nu „ramvol” zitten, aangezien ze de bitterballen voor de afgeblazen boekpresentatie al had gemaakt. „Als supermarkten zijn leeggekocht, overleven wij hier op bitterballen.” De extra calorieën loopt ze er wel weer vanaf, zegt ze. Toen ze na haar burn-out thuis kwam te zitten, is ze ook veel gaan wandelen. Een jaar na haar herstel was ze vanuit Zuid-Frankrijk naar Santiago de Compostela gewandeld.