Onzichtbare littekens die zich door onze scholen bewegen

Tv-recensie In Dream School worden jongeren die hun laatste kans eigenlijk al hadden verspeeld, nog een keer in de richting van een hoopvolle toekomst geduwd.

Eric van ’t Zelfde met twee jongeren in Dream School
Eric van ’t Zelfde met twee jongeren in Dream School Beeld NTR

Poëzie in het NOS Journaal! Of in elk geval een poëtisch moment. Omdat de nieuwsuitzendingen allang niet meer vol raken met hard virusnieuws, was er aandacht voor de toegenomen populariteit van vogelcursussen. Het is lente en het is stil in de stad, dus willen we nu eindelijk weleens een tjiftjaf van een heggemus leren onderscheiden.

De journaalverslaggever had een geheel uit welwillende vriendelijkheid opgetrokken vrouw recht in beeld gezet, waarna haar werd gevraagd wat zij hoorde. Het prachtige antwoord, na een korte aarzeling: „Vogels.” Meteen daarna kreeg een meisje dezelfde vraag: „Vogels!” Het had van mij nog wel uren mogen duren; mooier kon de televisieavond alvast niet meer worden.

Ook een ander journaalitem speelde zich in de buitenlucht af. Daarin ging een verslaggever met een leerplichtambtenaar pleintjes en hangplekken af om te zoeken naar scholieren met wie in deze thuisonderwijsweken geen contact gelegd kan worden. Dat zijn er een onrustbarende 7.000 (ongeveer 250 volle klassen). Er werd er zowaar eentje aangetroffen.

Daarmee sloot het nieuws vrijwel naadloos aan bij het iets later op de dinsdagavond geprogrammeerde Dream School (NTR). Daarin worden jongeren die hun laatste kans eigenlijk al hadden verspeeld, nog een keer in de richting van een hoopvolle toekomst geduwd onder leiding van ex-bokser Lucia Rijker en ‘rector’ Eric van ’t Zelfde.

Les van koffiemakers

Helpen begint vaak bij breken in Dream School, waar veel leerlingen niet genegen zijn om zomaar hun harnassen af te leggen. Ze gaan van „nee” naar „weet ik niet”, „sorry” en „dat probeer ik wel”. Van ’t Zelfde was deze aflevering druk met een jongen die zich aan alles leek te onttrekken. Bij een enthousiaste les van koffiemakers met sociale projecten, bleef hij wat achteraf op een bankje zitten. Hij had last van zijn benen. Uiteindelijk nam de rector het kind apart en wilde hij weten waarom hij zo respectloos de les negeerde. „Les? Volgens mij zetten ze gewoon koffie.” Het lastige bij zo’n jongen is dat wat hij zegt vaak feitelijk juist is.

Van ’t Zelfde draaide de jongen de duimschroeven aan door te beginnen over het verdriet dat hij zijn moeder deed. Het brak de jongen, die even later ineengedoken op een bankje zat te huilen in het gezelschap van een medeleerlinge. Zij ging geheel verscholen achter een dekentje en een imposante haardos. „Ik heb thuis een cactus die daar heel erg op lijkt”, probeerde Van ’t Zelfde een reactie uit te lokken, maar zonder succes. Het was een tekenend beeld. Contact leggen (social undistancing zullen we maar zeggen) is misschien wel het moeilijkste deel van dit soort hulpverlening.

Vorig jaar kreeg Dream School scherpe kritiek van een aantal oud-deelnemers wegens gebrekkige nazorg. Nu krijgen de jongeren al tijdens de twee reguliere lesweken informatie over ‘het natraject’, waaraan volgens de makers ook meer aandacht wordt besteed.

Later in de uitzending zat Van ’t Zelfde alweer tussen twee leerlingen die een aanvaring hadden gehad over homoseksualiteit, waar aan beide zijden een misbruikgeschiedenis achter schuil bleek te gaan. Het lukte hem tot zijn zichtbare frustratie niet om de twee nader tot elkaar te brengen. „Al die onzichtbare littekens bewegen zich maar door onze scholen en door onze maatschappij heen.”

Ik dacht nog even aan het journaal en hoe al die leerkrachten en hulpverleners uiteindelijk bezig zijn om de jongeren die aan hen zijn toevertrouwd in een situatie te brengen waarin je ze in een stille stad kunt neerzetten en ze kunt vragen wat ze horen. Waarop zij dan zeggen: „Vogels!”

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.