Analyse

Joe Biden heeft Sanders’ program én kiezers nodig

Democraten VS De Democraten gaan met Joe Biden de verkiezingen in. Alleen is hij tijdens de coronapandemie volkomen onzichtbaar.

Joe Biden in Los Angeles, begin maart
Joe Biden in Los Angeles, begin maart Foto Mike Blake/ Reuters

Joe Biden kreeg woensdag goed en slecht nieuws. Zijn laatst overgebleven rivaal in de Democratische race om de kandidatuur voor het presidentschap, Bernie Sanders, schortte zijn campagne op. Hij feliciteerde Biden, die hiermee feitelijk nu de enige kandidaat is. Nu kan Biden, met het volle gewicht van de Democratische Partij achter zich, alle aandacht en energie richten op de strijd tegen Donald Trump. „De voorverkiezingen zijn voorbij, de campagne is nog maar net begonnen”, schreef Biden woensdag aan zijn aanhangers. Dat is het goede nieuws.

Maar in de videoboodschap met zijn aankondiging sprak Sanders niet formeel zijn steun uit aan Biden. Hij riep zijn miljoenen aanhangers niet op om vanaf nu Joe Biden te steunen. Integendeel, Sanders onderstreepte dat zijn naam „op het stembiljet blijft staan” bij de resterende voorverkiezingen. Als er maar veel mensen op hem stemmen, zei Sanders, dan wordt „onze progressieve agenda” een niet te negeren eisenlijst op de Democratische Conventie van augustus, waar de presidentskandidaat wordt aangewezen. „De strijd gaat door”, aldus Sanders woensdag op Twitter. Dat is het slechte nieuws voor Joe Biden.

Politieke revolutie

Zo dreigt de Democratische Partij op weg naar verkiezingsdag 3 november in dezelfde situatie te belanden als in 2016. Ook toen moest Bernie Sanders uiteindelijk afhaken tegen de favoriet van de partijleiding, toen Hillary Clinton – hij wachtte daarmee tot juni van dat jaar. Ook toen verklaarde hij haar niet direct ruimhartig steun, maar zei hij dat „de politieke revolutie voortgaat”. Resultaat was dat een substantieel deel van zijn kiezers bij de presidentsverkiezingen voor Trump koos.

Er is wel een verschil tussen 2016 en 2020 –, en dat is in het voordeel van Biden. De strijd tussen Sanders en Biden werd in de afgelopen maanden nooit zo venijnig als die tussen Sanders en Clinton destijds. Dat maakt het voor Biden gemakkelijker om nu gracieus te zijn jegens zijn verslagen tegenstander. De voormalig vicepresident schreef in een verklaring dat Sanders en diens aanhang „het debat in Amerika hebben veranderd”. De thema’s die Sanders op de agenda heeft gezet – inkomensongelijkheid, gezondheidszorg voor iedereen, klimaatverandering, gratis hoger onderwijs, kwijtschelding van studieschulden – liggen volgens Biden dankzij de politieke beweging van Sanders nu „in het hart van het politieke debat”. Biden deed een toezegging aan Sanders’ aanhang: „Ik zie jullie, ik hoor jullie en ik begrijp de noodzaak van wat wij in dit land moeten doen.” Hij heette Sanders-stemmers welkom in zijn kamp. „We hebben jullie nodig.”

Populaire Trump

Dat zijn geen loze woorden. Biden heeft weliswaar een grote meerderheid van het aantal gedelegeerden veroverd bij de voorverkiezingen, maar de mensen die op hem stemden omarmden blijkens enquêtes vaak tegelijk de progressieve programpunten van Sanders. Biden maakte zelden het enthousiasme los dat de bijeenkomsten van Sanders kenmerkte. Hij weet zelf ook dat hij vooral kiezers trekt omdat hij geacht wordt de betere uitdager te zijn van de zittende president. Het voornaamste doel van de Democratische kiezers is het verslaan van de onder Republikeinen onverwoestbaar populaire Trump.

Tot nog toe had Biden twee nadelen ten opzichte van Trump. Hij heeft onvergelijkbaar veel minder geld in zijn campagnekas. Eind vorig jaar had Trump al meer dan 100 miljoen dollar ingezameld, ruim tien keer zoveel als Biden. Iets van die achterstand kan Biden als dé kandidaat goedmaken in de komende maanden, maar hij zal niet in de buurt van Trumps bedrag komen.

Daarbij komt dat Joe Biden de laatste weken onzichtbaar is geworden nu de Covid-19-pandemie de Democratische campagne naar de achtergrond heeft gedrongen. Omdat hij geen publieke functie bekleedt, speelt hij geen enkele rol in de bestrijding van het virus en de economische gevolgen ervan. Op presidentiële toon spreekt hij videoboodschappen in vanuit zijn huis in Delaware, terwijl hij met lede ogen moet toezien hoe Democratische gouverneurs als Andrew Cuomo, uit New York, zich als rotsen in de branding opwerpen.

Daartegenover staat Donald Trump, die zich dagelijks in persconferenties op de borst klopt over de regeringsaanpak van de epidemie. De populariteitssprong die Trump maakte toen de crisis half maart goed losbarstte, is alweer gekeerd. Zichtbaarheid kent ook zo haar risico’s.

Lees ook dit politieke profiel van Bernie Sanders