Wie weet hoeveel bedden er écht zijn?

Intensive Care Ziekenhuizen zijn soms niet eerlijk over hoeveel bedden voor coronapatiënten ze hebben. „Iedereen werkt al op de toppen van z’n kunnen.”

Het lukt nog altijd niet goed om zicht te krijgen op de beschikbaarheid van ziekenhuisbedden voor coronapatiënten. Gebleken is dat veel ziekenhuizen minder beschikbare bedden opgeven dan in werkelijkheid het geval is, uit angst overladen te worden met coronapatiënten. Dat zegt Diederik Gommers, voorzitter van de Nederlandse Vereniging Intensive Care, tegen NRC.

Coronapatiënten worden verspreid over alle intensive cares in Nederland om overbelasting te voorkomen. Daarvoor is inzicht nodig in de bezetting van deze IC’s. Het in maart opgerichte Landelijk Coördinatiecentrum Patiënten Spreiding wil dat ziekenhuizen hiervoor het softwaresysteem 2Twnty4 gaan gebruiken. Dat leest automatisch in het elektronisch patiëntendossier hoeveel bedden er zijn.

Onjuiste gegevens beddencapaciteit

Ziekenhuizen gebruiken daarnaast al twee systemen waarin zij handmatig de beddencapaciteit doorgegeven: NICE en zorg-capaciteit.nl. Maar daarin komen dus onjuiste gegevens terecht, zegt Gommers van de Nederlandse IC-vereniging.

„Als een ziekenhuis naar waarheid invult dat er nog zes bedden vrij zijn, worden die direct vol gelegd met coronapatiënten. Terwijl ziekenhuizen begrijpelijkerwijs ook bedden willen overhouden voor noodgevallen. Dat leidt ertoe dat het aantal beschikbare bedden naar beneden wordt bijgesteld en het landelijk coördinatiecentrum geen juist beeld krijgt van de feitelijke situatie.”

Ernst Kuipers, bestuursvoorzitter van het Erasmus MC en betrokken bij het landelijke coördinatiecentrum, bevestigt dat. Hij noemt het een „logische dynamiek”. Kuipers: „Als je drie lege bedden hebt, geef je er dan drie op of maar één? Iedereen werkt al op de toppen van z’n kunnen.” Hij wijst erop dat met de ziekenhuizen nu is afgesproken dat ze altijd een aantal extra noodbedden kunnen reserveren.

‘Realtime’ gegevens

Om een realistischer beeld te krijgen van de capaciteit, hebben alle Nederlandse ziekenhuizen nu afgesproken dat zij overgaan op 2Twnty4. De Volkskrant meldde dinsdag dat de Nederlandse IC-vereniging het systeem al heeft afgeschreven, maar dat is volgens voorzitter Gommers niet het geval: „Wij willen door met 2Twnty4.”

Volgens Kuipers van het coördinatiecentrum maakt het nieuwe softwaresysteem de spreiding van patiënten eenvoudiger, omdat het realtime weergeeft waar patiënten zich bevinden. Medewerkers hoeven niet langer tientallen ziekenhuizen te bellen om te weten waar plek is.

Lees ook: Welke patiënt gaat vóór: de jongere of de bejaarde?

„Het aantal bedden is net zo fluïde als de voorraad in de supermarkt”, zegt Kuipers. „Een ziekenhuis geeft ’s ochtends op hoeveel plek er is, gedurende de dag gaan er mensen naar huis, overlijden er mensen, enzovoort. Eigenlijk zouden ziekenhuizen hun beschikbaarheid elk uur moeten doorgeven, maar daar komen ze niet aan toe.”

Het netwerk van medisch informatiespecialisten waarschuwde ziekenhuizen eerder het systeem niet te gebruiken. 2Twnty4 zou „volledig voorbij” gaan aan het feit dat ziekenhuizen ook rekening moeten houden met andere patiënten die onverwachts kunnen verslechteren. „Er zijn zaken die eenvoudigweg niet kunnen worden geautomatiseerd.”

Ook zou het systeem volgens het medische netwerk onvoldoende rekening houden met de beschikbaarheid van IC-personeel.

Belangenverstrengeling

Bovendien zijn er zorgen over een vermeende belangenverstrengeling rond de keuze voor 2Twnty4. Een leidinggevende van het coördinatiecentrum, Marcel de Jong, had tot een week geleden een belang in 2Twnty4. Via zijn adviesbureau was De Jong een van de vier aandeelhouders van het softwarebedrijf.

Uit gegevens van de Kamer van Koophandel blijkt dat De Jong zich op 30 maart 2020 losmaakte van 2Twnty4. Dat is een week nadat het coördinatiecentrum besloot alle ziekenhuizen eraan te koppelen.

De Jong bevestigt dat hij de aandelen in het bedrijf op 30 maart heeft verkocht, maar stelt dat hij direct bij zijn aantreden bij het coördinatiecentrum op 21 maart heeft aangekondigd dat hij zijn belang van de hand zou doen.

„Dat heb ik gedaan omdat mij al snel duidelijk werd dat ons systeem zou worden gebruikt voor het in kaart brengen van de zorgcapaciteit. Daarop heb ik voor een klein bedragje mijn aandelen verkocht, zodat ik zonder enige verstrengeling van belangen mijn rol kan vervullen”, zegt De Jong.

Kuipers van het coördinatiecentrum zegt dat hij bekend was met De Jong’s betrokkenheid bij 2Twnty4 en hem vanwege die expertise benaderde. De Jong krijgt niet betaald voor zijn werkzaamheden, zegt Kuipers.