Rutte: we zijn er nog lang niet

Coronavirus Een app moet het coronavirus helpen indammen. „Wat echt nog niet kan, zijn groepjes mensen dicht op elkaar.”

Premier Mark Rutte en minister Hugo de Jonge van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (R) staan de pers te woord bij het ministerie van Veiligheid en Justitie.
Premier Mark Rutte en minister Hugo de Jonge van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (R) staan de pers te woord bij het ministerie van Veiligheid en Justitie. Foto Sem van der Wal / ANP

Terug naar normaal zal nog een weg van lange adem zijn. Met deze waarschuwing probeerde premier Mark Rutte (VVD) dinsdagavond de verwachtingen te temperen dat het grootste leed rond de coronacrisis spoedig geleden is.

Nederland zal zich moeten voorbereiden op de „anderhalvemetersamenleving”. Ondanks de positieve signalen is dit niet het moment om losser met regels om te gaan. „Een grotere fout kunnen we niet met elkaar maken.”

Bovendien komt er mogelijk de grootschalige inzet van apps om verspreiding van het virus in de gaten te houden. Volgens minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid, CDA) kan met zulke apps op mobiele telefoons sneller dan nu duidelijk worden met wie besmette burgers recent in aanraking zijn geweest. De Jonge zei er meteen bij dat het kabinet deze in andere landen al ingeslagen weg alleen wil bewandelen „als de privacy gewaarborgd is”.

Lees ook: Contact-apps als wapen tegen Covid-19, mag dat?

Harde besluiten vielen er dinsdagavond niet, maar het kabinet was duidelijk bezig met het managen van de verwachtingen. De meest recente cijfers over het aantal doden, besmettingen en opnamen op de IC’s zien er niet ongunstig uit. Maar met Pasen en warm weer op komst drukte Rutte alle Nederlanders op het hart om nu niet te verslappen. „Als we nu niet volhouden, schieten we meteen weer naar een hoge piek, met alle gevolgen van dien.”

Mogelijke scenario’s

Rutte zei „trots” te zijn op alle Nederlanders die zich het afgelopen weekend inhielden en de buitenlucht niet opzochten. Maar hij uitte ook kritiek richting motorrijders en wielrenners die het minder nauw met de regels hadden genomen. „Wat echt nog niet kan zijn groepjes mensen dicht op elkaar, dat is gevaarlijk en dus verboden.”

De premier zei dat het kabinet nadenkt over mogelijke scenario’s „voor een intelligente weg terug uit deze intelligente lockdown” na 28 april. Maar hij waarschuwde voor overspannen verwachtingen. „Terug naar normaal zal hoe dan ook zaak zijn van lange adem.” Rutte riep scholen en bedrijven op om er nu al over na te denken hoe de ‘anderhalvemetersamenleving’ concreet kan worden ingevuld.

Rutte waarschuwde ook voor een „schijntegenstelling” tussen volksgezondheid en economie. Die tegenstelling is er volgens hem niet, hij noemde het „twee kanten van dezelfde medaille”.

„Als we maatregelen te vroeg loslaten en het virus meteen weer op volle snelheid om zich heen grijpt, wordt niet alleen de gezondheid maar ook de economie harder en langer geraakt. Wat we nu doen voor de gezondheid draagt bij aan economisch herstel”, aldus de premier.

Om het onderzoek naar apps is gevraagd door de experts in het zogenoemde Outbreak Management Team (OMT). Zij pleiten voor meer tests en voor meer contactonderzoek rondom personen die het coronavirus met zich mee blijken te dragen. Maar omdat dit voor GGD’s mogelijk te veel werk is, adviseert het OMT om te onderzoeken of het gebruik van mobiele applicaties daarbij kan helpen.

Het kabinet denkt aan twee apps. De eerste vertelt gebruikers of ze in de buurt zijn geweest van een andere gebruiker die besmet is met het coronavirus. Het advies is dan om „een week of twee” binnen te blijven en om een tweede app te gebruiken, die contact mogelijk maakt met een arts in de buurt. Inzet van de app is alleen zinvol als er veel gebruikers zijn. Het kabinet verkent nog of het verplichten ervan mogelijk is.

M.m.v. Pim van den Dool, Mirjam Remie, Clara van de Wiel en Philip de Witt Wijnen.

Update (08-04-2020): dit artikel is geactualiseerd om 12.15 uur.