Hoog sterfteaantal op dinsdag is inhaaleffect van het weekend

Coronadoden Iedere dinsdag lijkt de coronasterfte omhoog te schieten. Het is geen werkelijkheid, maar een administratief inhaaleffect.

Een medewerker van de drive-in van een GGD testlocatie in Rotterdam.
Een medewerker van de drive-in van een GGD testlocatie in Rotterdam. Foto robin van Lonkhuijsen / ANP

Dinsdag meldde het RIVM een opvallend hoog aantal nieuwe sterfgevallen aan de infectieziekte Covid-19: 234. De dag ervoor waren 101 mensen bezweken aan een infectie met het coronavirus. Het blijkt een terugkerend patroon in de meldingen. De afgelopen maand gaapte er tussen de maandag en de dinsdag bijna elke keer een flink gat. Maandag 16 maart meldde het RIVM 4 sterfgevallen, en dinsdag 17 maart opeens 19. Een week later: 34 en 63. Vorige week 93 en 175.

Een woordvoerder van het RIVM legt uit dat het de meldingen van coronapatiënten die in het ziekenhuis worden opgenomen, of die overlijden, via de GGD’s binnen krijgt. De 234 sterfgevallen die het dinsdag meldde, zijn tussen maandag 10:01 uur en dinsdag 10:00 uur binnen gekomen. Maar het wil niet zeggen dat de mensen ook in die periode zijn overleden. Sommige meldingen komen met 2, 3 dagen vertraging binnen, soms wel met een week of meer. Met name in het weekend zit er vertraging in het doorgeven van veel meldingen. Vandaar het verhoudingsgewijs geringe aantal meldingen op de maandagen en de uitschieter naar boven op dinsdagen.

Het RIVM geeft ook dagelijks een grafiek weer waarin het aantal nieuwe meldingen is verwerkt naar de daadwerkelijke dag van overlijden. Zo is te zien dat afgelopen zaterdag 72 mensen waren overleden aan Covid-19, maar dat daar dinsdag nog 45 nieuwe meldingen bij kwamen voor die dag. En wellicht komen er de komende dagen nog meer bij. Voor zondag waren er al 38 meldingen, en daar kwamen dinsdag opeens 76 bij.

In combinatie met cijfers die de Nationale Intensive Care Evaluatie bijhoudt, is na te gaan welk aandeel van de gestorven patiënten op de intensive care (IC) kwam te overlijden. Tussen 29 maart en 7 april schommelt dat tussen de 12 en 22 procent. Met de kanttekening dat later binnen komende meldingen de percentages iets kunnen verschuiven. Bovendien is niet van alle sterfgevallen bekend of ze besmet waren met het coronavirus (niet iedereen wordt getest), en of het de infectieziekte was waaraan ze zijn overleden.