Gratis zorg, onderwijs. ‘En de kleine man die dat allemaal moet betalen’

Zap De slag om Texas is een van de betere onder de talloze VS-reisseries die de nogal Amerikaverliefde Nederlandse journalistiek de laatste jaren heeft afgeleverd.
Republikeinen demonstreren in De slag om Texas.
Republikeinen demonstreren in De slag om Texas. Beeld NTR

Komt het toch nog goed met Amerika? Gaat het land zich in november bevrijden van de hypnotiserende clownsact in het Witte Huis? Ter voorbeschouwing op de presidentsverkiezingen maakte Nieuwsuur-verslaggever Eelco Bosch van Rosenthal het vierluik De slag om Texas. Van de archetypische rodeostraat „waar boeren je zo van hun erf knallen” schuift Texas op naar een Democratisch ideaal van een „inclusieve, rechtvaardige en multi-etnische samenleving”. In het klassieke decor van de Whiskey River Saloon wordt linedancing nu door een veelkleurig gezelschap beoefend. De cowboyhoed past hun allemaal.

Eigenlijk is het al beslist, zegt socioloog Stephen Klineberg, die eruitziet alsof hij nog met Bernie Sanders heeft gestudeerd. Hij staat in een door Guatemalteken uitgebaat cafeteria in Houston. „Er zijn 76 miljoen witte Amerikanen, geboren tussen 1946 en 1964. Jongeren zijn in grote meerderheid Afro-Amerikaans, Latino of Aziatisch.” Ergo: als de boomers het hoekje om zijn, is het kostje van de Democraten gekocht. Het is het soort demografisch triomfalisme waarvan je je afvraagt of je er verkiezingen mee wint.

Uitgebreid stond de eerste aflevering van De slag om Texas zondag stil bij Eliz Markowitz, een Democrate die strijdt om een zetel in het Texaanse parlement voor een traditioneel Republikeins kiesdistrict in Houston. Ze wordt bijgestaan door Beto O’Rourke, voormalig presidentskandidaat. Hij houdt toespraken, gaat namens haar van deur tot deur en legt uit hoe de Democraten de kleine man uit het oog hebben verloren. Als Bosch van Rosenthal vraagt wat Democraten verkeerd hebben gedaan als Trump wordt herkozen, zegt hij ontwijkend: „Trump heeft een sterke basis.”

Die komt naar voren in Pampa, in het noorden van de staat. Op Veteran’s Day spreekt Bosch van Rosenthal Ky Parnell, een jonge fotograaf die rustig vertelt dat Donald Trump voor hem de personificatie van de Amerikaanse Droom is: een ondernemer en familieman. Als de verslaggever naar de grote stad vraagt, antwoordt Parnell: „Hier is 95 procent tegen Austin. Ze zijn bang dat het er de linkse kant op gaat.” Links is voor hem: „Grote bedrijven, gratis gezondheidszorg, gratis onderwijs en de kleine man die dat allemaal moet betalen.” Big business vooraan in die opsomming – handzamer krijg je het probleem van de Democraten niet aangereikt.

Pampa zit tjokvol tevreden Republikeinen. Een veteraan heeft gehoord dat de uitrusting van het leger belangrijk is verbeterd, een taxichauffeur constateert dat hij minder belasting hoeft te betalen. Hij is blij dat de boel is opgeschud: „We needed a crazy in the office.” De verjaardag van een honderdjarige vrouw („Ik ben Democraat, maar we praten nooit over politiek”) wordt groot en warm gevierd in de kerk.

De slag om Texas (NTR) is een van de betere onder de talloze VS-reisseries die de nogal Amerikaverliefde Nederlandse journalistiek de laatste jaren heeft afgeleverd. Onthutsend is het verslag van een bezoek van Trump aan Houston. Demonstranten van beide partijen staan aan weerszijden van een autoweg te demonstreren. „Zij haten de Amerikaanse vlag” zeggen de Republikeinen over de Democraten. Oversteken durven ze niet. Bang om te worden aangevallen, zeggen ze.

Alleen Eelco Bosch van Rosenthal loopt van de ene naar de andere berm. De Democraten willen ook aan hun eigen kant blijven. „Nee, zij hebben luizen. Ik wens me niet met de vijand te onderhouden.” Later wordt er van de overkant gescandeerd: „Democraten zijn pedofielen, Democraten zijn pervers.” In de verte, over een andere route, rijdt de presidentiële colonne voorbij. „Fascist! Fascist!” roept iemand de leegte in. Dit land ligt aan scherven.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.