Analyse

In de Verenigde Staten kruipt het virus overal naartoe

Verenigde Staten Grote steden, dunbevolkte gebieden, rijke regio’s, arme dorpen: in de Verenigde Staten slaat de corona-epidemie overal hard toe.

Social distancing in New Orleans, bij mensen die in de rij staan voor een maaltijd.
Social distancing in New Orleans, bij mensen die in de rij staan voor een maaltijd. Foto Kathleen Flynn/Reuters

Deze week is „ons Pearl Harbor-moment, onze 11 september”, zei surgeon general Jerome Adams, de hoogste gezondheidsfunctionaris van de VS, in verschillende tv-programma’s op zondag. Hij waarschuwde de bevolking voor een scherpe stijging van het aantal meldingen van besmettingen met en doden ten gevolge van het Covid-19-virus.

In de Verenigde Staten zijn nu volgens officiële tellingen bijna tienduizend mensen gestorven aan de gevolgen van het Covid-19-virus. Op maandag waren zo’n 337.000 besmettingsgevallen bekend. Daarmee zijn de VS inmiddels naar absolute aantallen het zwaarst getroffen land ter wereld. Ook president Donald Trump waarschuwde de bevolking dat het land een lastige tijd tegemoet gaat, maar hij zei zondag „licht aan het eind van de tunnel te zien”. Zijn belangrijkste medische adviseur, viroloog Anthony Fauci, zag het een slag anders: „Wij zijn aan het worstelen om het onder controle te krijgen.”

De VS hebben bij de bestrijding van de epidemie met verschillende problemen te maken. Terwijl alle ogen gericht zijn op de stad New York, waar 16.500 mensen in het ziekenhuis liggen en waar de overheid uit nood is begonnen met ‘tijdelijke’ begrafenissen in lokale parken, is de epidemie binnen de gehele VS gestaag aan het voortkruipen. Grote steden als Chicago, New Orleans, Detroit en Denver, maar ook niet-stedelijke districten hebben met snel groeiende aantallen vastgestelde besmettingen te maken. Zelfs in sommige dunnerbevolkte gebieden in Idaho, Utah en Georgia heeft het virus relatief hard toegeslagen. Omdat het testen per definitie achterloopt op de verspreiding van het virus, schatten gezondheidsautoriteiten de werkelijke situatie ernstiger in. „We hebben niet genoeg informatie om hoopvol te zijn”, zei de hoogste ambtenaar voor volksgezondheid in Summit County, Utah.

In Detroit wordt een hal klaargemaakt voor coronapatiënten. Foto Carlos Osorio/AP

In het rood

De volle breedte van de VS laat iets zien van het verloop van de epidemie en de invloed van maatregelen daarop. In de noordwestelijke staat Washington, waar het virus vanuit Azië voet aan grond kreeg, vlakt de toename van het aantal nieuwe besmettingen en sterfgevallen af. Gouverneur Jay Inslee maakte daarom bekend dat vierhonderd beademingsapparaten zullen worden teruggestuurd naar de nationale reserve, opdat ze aan New York kunnen worden gegeven waar het zorgsysteem „in het rood staat”, zoals gouverneur Andrew Cuomo maandag zei. Ook in New York, waar pas weken na Washington publieke gelegenheden werden gesloten, zijn de eerste signalen van afvlakking opgetekend. De laatste twee dagen werd daar geen stijging van het aantal opnames ten opzichte van de dag ervoor genoteerd. Cuomo wilde er nog geen optimisme aan ontlenen. Zelfs als het betekent dat de grafiek van besmettingen op een plateau is aangeland, dan nog „is het plateau zo hoog, dat ons systeem het niet aankan”.

Deborah Birx, lid van het Witte Huis-team, zegt zich zorgen te maken over nieuwe brandhaarden in Pennsylvania, Colorado, Michigan en Illinois. De hoge aantallen besmettingen rond Miami en in Louisiana worden geweten aan de trage reactie van de overheid daar. Scholieren en studenten op voorjaarsvakantie op de stranden van Florida en carnavalsvierders in New Orleans hebben het virus gelegenheid tot verspreiding gegeven.

Ingewikkelder is het verklaringen te vinden voor verder afgelegen en vooral dunner bevolkte gebieden waar het virus hard heeft toegeslagen. In Blaine County, Idaho heeft het virus relatief tweeënhalf keer zoveel patiënten gemaakt als in New York. In het zuidwesten van Georgia, doodarm landbouwgebied, is het virus plaatselijk tot ruim zes keer zo sterk aanwezig als in het dichtbevolkte Chicago. Armoede zou daar een factor van betekenis kunnen blijken te zijn. Onderzoek van The New York Times dit weekend laat zien dat arme mensen langer zijn doorgegaan met zich verplaatsen dan rijke, naar verwachting vooral omdat zij zich geen lockdown kunnen veroorloven.

Lege straten in Chicago. Foto Jonathan Daniel/AFP

Rosie the Riveter

President Trump hamerde er in zijn persconferenties dit weekend weer op dat het land „open” moet en aan het werk. „Ik denk dat het snel kan.” Hij laat ook geen gelegenheid voorbijgaan om het antimalariamiddel hydroxychloroquine aan te prijzen als mogelijke behandeling tegen het Covid-19-virus. „Maar wat weet ik ervan”, zei Trump. „Ik ben geen dokter.” De Amerikaanse regering heeft er desalniettemin zo’n dertig miljoen doses van ingeslagen.

Surgeon general Adams had ook een boodschap voor de staten en gouverneurs. „Nu moeten jullie Rosie the Riveter zijn”, zei hij met een verwijzing naar een propagandaposter uit de Tweede Wereldoorlog, waarop een fabrieksarbeidster haar bolronde biceps toont. De opmerking leidde tot luide kritiek van verschillende gouverneurs, die stellen dat de federale overheid geen helder centraal beleid voert en de staten gebrekkig en willekeurig ondersteunt.

In de wensen en noodzaken van de verschillende staten wordt op een ondoorgrondelijke manier voorzien. Jared Kushner, schoonzoon van de president en als diens adviseur verantwoordelijk gemaakt voor een corona-team dat náást het team van vicepresident Mike Pence opereert, liet zich vorige week in een persconferentie ontvallen dat de nationale voorraad „onze voorraad” is en „niet die van de staten”. Dit weekend volgden reacties van zowel Republikeinse als Democratische gouverneurs, die wezen op de „wereldwijde jungle waarin wij nu moeten opereren”, zoals gouverneur Asa Hutchinson van Arkansas zei. „Nu zeggen dat je alleen maar een achtervang bent”, zei gouverneur Inslee van Washington, „kun je je voorstellen dat president Roosevelt na de Japanse aanval op Pearl Harbor had gezegd: veel succes met het bouwen van je oorlogsschepen, Connecticut?”