Opinie

De schijnbekering van premier Rutte

Lotfi El Hamidi

Het lijkt inmiddels een eeuwigheid geleden, maar in 2012 stond Nederland op een historisch kruispunt: koos het land voor socialisme of voor liberalisme? Althans, zo trapte Mark Rutte de VVD-campagne voor de verkiezingen af. SP-leider Emile Roemer, die in peilingen toen de grootste was, leek de directe tegenstander te worden. Rutte zag het als een existentiële strijd. Hij waarschuwde dat „socialisten welvaart afbreken”, waarbij hij de versleten grap maakte dat zij daarmee wel hun belofte nakomen, want dan „[is] uiteindelijk iedereen gelijk, want iedereen is arm”. Daarmee plaatste Rutte zich ideologisch duidelijk in de Angelsaksische traditie, waar socialisme dezelfde connotatie heeft als corona.

Met de overwinning van Rutte werd een ‘Cuba aan de Noordzee’ voorkomen, maar wat blijkt, acht jaar later zijn we alsnog „een land dat in de kern diep socialistisch is”. Aldus, jawel, premier Mark Rutte.

Het was het antwoord op een vraag van SP-leider Lilian Marijnissen tijdens het coronadebat afgelopen woensdag. Zij wees op de bezuinigingen en doorgeschoten marktwerking in de zorg en dat we „nu wel staan te applaudisseren voor onze helden in de frontlinie”, maar dat ze dan ook verwacht dat na de crisis de herwaardering van de publieke sector opgetuigd wordt „met alles wat daarbij hoort”.

Wat moeten we nu denken van deze bekering, waarbij Rutte Nederland ook nog eens als „een diep Scandinavisch land” typeerde, waar hij „als liberaal ook zeer bij thuis [voel]”?

Want toen Rutte begin dit jaar werd gewezen op de Davos-petitie van een groep superrijken, waarin miljonairs en miljardairs werden opgeroepen meer belasting te betalen, was zijn antwoord: „Daar heb ik allemaal niets mee. […] Ik ben sowieso nooit voor meer belasting als liberaal. Belasting is een noodzakelijk gegeven omdat er allerlei collectieve goederen moeten worden gefinancierd.” Als die miljonairs zo graag willen dat er geld naar beneden druppelt, laat ze dan zelf met geld strooien. Hij noemde Bill Gates als voorbeeld.

Het sluit naadloos aan bij het wereldbeeld van Rutte, die een decennium lang grote bedrijven ontziet en de term belastingparadijs zowat als compliment beschouwde. De samenleving lost zelf wel haar problemen op, ook met minimale middelen. Socialisme voor de rijken, filantropie voor de armen – dát is de visie van Rutte.

Er komt een moment dat het begrotingsgat dat nu ontstaat gedicht moet worden. En dat de keuze gemaakt moet worden of multinationals en aandeelhouders de rekening betalen, of de werkenden in de vitale beroepen. Dan opletten hoe ‘diep socialistisch’ dit land werkelijk is.

Lotfi El Hamidi (L.elHamidi@nrc.nl @Lotfi_Hamid) schrijft op deze plek een wisselcolumn met Tom-Jan Meeus.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.