Reportage

Geen toeristen, toch corona op Terschelling

Coronacrisis Het wordt afgeraden om de Waddeneilanden te bezoeken, maar het is niet verboden. Dit weekend begint het toeristenseizoen. „We zijn bang voor mensen zoals jij.”

Op Terschelling zijn dit zonnige weekend nauwelijks toeristen, terwijl het seizoen juist had moeten beginnen.
Op Terschelling zijn dit zonnige weekend nauwelijks toeristen, terwijl het seizoen juist had moeten beginnen. Foto’s Siese Veenstra

De geboren eilander Oene Spanjer heeft het nog nooit zo rustig gezien op Terschelling. Hijzelf is zaterdag, normaal de drukste dag van de week, maar gaan lassen en schuren op zijn zeehondenboot. Zeehonden genoeg, maar toeristen om ze te bekijken zijn er niet. De rust moet volgens Spanjer niet te lang duren, want „dan gaat het hele eiland failliet”.

Dit weekend verwachtte het eiland duizenden wandelaars, met Pasen honderden gezinnen en in juni 50.000 bezoekers tijdens het tiendaagse culturele festival Oerol. Deze zaterdag zou Terschelling het toeristenseizoen aftrappen. Maar de wandeltocht is afgelast, de gezinnen slaan Pasen een jaartje over en ook door Oerol gaat een streep. Is het seizoen voor Terschelling al voorbij voordat het begonnen is? Of weten de toeristen ondanks de oproep om thuis te blijven het eiland alsnog te vinden?

Op de promenade in Harlingen, waarvandaan de boot naar Terschelling vertrekt, klinkt nergens het vertrouwde geluid van joelende kinderen en rollende koffers. Een krijsende meeuw is de enige aandachtstrekker in het verder verlaten havenstadje. Ze verkoopt nog maar zo’n tien procent van het normale aantal kaartjes, zegt een baliemedewerkster van Rederij Doeksen.

Eén van de overstekers is Sjouke Siep die vanaf het bovendek op de boot door zijn verrekijker tuurt, zoekend naar zeehonden en vooral de Brandaris. „Als ik die vuurtoren van Terschelling zie, dan ben ik thuis”, zegt de Fries die het eiland regelmatig bezoekt maar er niet woont. Hij twijfelde om de oversteek te maken, maar deed het toch. „Mijn zoon werkt op het eiland en die wil je toch zien”, zegt hij. „En, ja, die ga ik straks wel even knuffelen, het is wel je familie.”

Als postbode Emile Planting opkijkt vanuit zijn roman van Haruki Murakami ziet hij bijna niemand op de veerboot. De afgelopen weken werd het steeds rustiger, zegt Planting. Zaterdagochtend varen zo’n veertig mensen mee, vooral eilanders. Sinds de uitbraak van het coronavirus, dat de ziekte Covid-19 veroorzaakt, zijn er dagelijks slechts twee afvaarten. Planting moet opschieten met de postbezorging om de enige boot terug naar het vasteland te halen.

Nederland, Terschelling, 04-04-2020.

Reportage over het (ontbreken van) het Coronavirus op Terschelling.

foto: Siese Veenstra

Nederland, Terschelling, 04-04-2020.

Reportage over het (ontbreken van) het Coronavirus op Terschelling. Op het strand is het heel rustig.

foto: Siese Veenstra

Foto’s Siese Veenstra

In quarantaine op het eiland

Op het eiland is het stil. De winkelstraat is leeg. Fietsenboer Sjicco Stienstra, die normaal honderden fietsen op een dag verhuurt, heeft „het nu druk als ik er twee of drie per dag kwijt raak”. De hotelkamers van hotelier Kees de Lange midden in het centrum van West-Terschelling waren allemaal volgeboekt. Hoeveel kamers er nu bezet zijn? „Nul.” En komend Paasweekend? „Nul.” Nadat premier Mark Rutte (VVD) half maart de eerste coronamaatregelen aankondigde zijn boekingen massaal afgebeld, zegt de Lange.

Lees ook: ons liveblog voor het laatste nieuws op het gebied van het coronavirus.

Zo’n tachtig procent van het eiland is direct of indirect afhankelijk van het toerisme. En die inkomsten moeten verdiend worden vanaf nu tot aan de herfst.

Spanjer van de zeehondenboot: „Ik had dat corona liever in oktober gehad.” Naast de zeehondentochten heeft hij nog twee boten, een taxibedrijfje en een snackwagen. „Maar alles is van de een op de andere dag gestopt”. En nu „pist” hij overal naast, omdat zijn onderneming niet voldoet aan de eisen voor het noodpakket van het Rijk.

Koortsmetingen

Maar Spanjer zou geen ondernemer zijn als hij geen oplossing zou hebben: „Doe aan koortsmetingen op de boot en laat wat mensen toe op eiland”. Want de meeste bezoekers zijn toch natuurliefhebbers, zegt hij. „Die blijven wel van elkaar af. Er is ruimte genoeg hier.”

Natuurlijk zitten de eilanders niet te wachten op het coronavirus, zeggen ze. Maar ze vrezen ook de nabije toekomst. Hoe lang gaat het duren? En wat als het coronavirus pas in de zomer op het eiland uitbreekt? Blijft alles dan al die tijd dicht? Tot nu toe is het niet verboden om de Waddeneilanden te bezoeken, maar het wordt door de burgemeesters wel afgeraden.

En de toeristen dan, zijn die er helemaal niet? Bij Paal 8, in een strandtent in aanbouw, waar de planken nog los op de vloer liggen, zitten Zwana de Vries en Marcel stiekem in een hoekje verstopt. Rosétje, dekentje, koeltasje en een zonnetje. „Het is heerlijk hier, echt knus”, zegt de Vries. Ze kwamen eigenlijk voor de Fjoertoer, maar die wandeltocht is afgelast. Nadat ze hoorden dat sommige eilanders wilden dat toeristen wegbleven, hebben ze de verhuurster van hun huisje gebeld. De Vries: „Die zei dat we gewoon konden komen.”

Op het strand van Terschelling is het normaal gesproken druk op zo’n zonnige dag. Dit weekend is het rustig vanwege de coronacrisis.

Foto: Siese Veenstra

Ze snappen dat ze volgens „de oproepen” eigenlijk thuis hadden moeten blijven. Vandaar dat Marcel liever ook niet met zijn achternaam in de krant komt, „vanwege de mogelijke reacties”. Maar ze zijn „in quarantaine” op het eiland, gaan alleen de natuur in en hebben met niemand contact. Het eiland is desolaat en verlaten, zegt de Vries. „Je ziet niemand, het is bijna alsof je alleen bent en dat heeft wel iets triests.”

Even verderop, op de lege parkeerplaats voor Paal 8 staat de snackwagen van Oene Spanjer. De luiken gesloten.

Puzzeldozen

In West-Terschelling sorteert Corrie Plenter puzzeldozen voor haar huis. Ze verkoopt de puzzels voor één euro, ‘maar meer mag ook’ staat er op het bordje. „Het is voor de kerk”, zegt ze. De maandelijkse rommelmarkt gaat niet door, laat staan de kerkdienst, die wordt nu op Youtube-kanaal Terschelling TV uitgezonden.

Dominee Mathilde de Graaff maakt een praatje met buurman Jan van der Zee. Hij maakt zich zorgen over corona. „We zijn bang voor mensen zoals jij”, zegt hij tegen de verslaggever. „Sta jij wel ver genoeg van ons af?” Volgens van der Zee is er aan alles tekort op het eiland: geen vervoer of middelen voor patiënten, laat staan een ziekenhuis. „En als we zieke mensen moeten opvangen in een sporthal, hebben we dan genoeg bedden?”

Er is een helikopter voor de Waddeneilanden om coronapatiënten te vervoeren. „Maar als die bezet is, kan dat ten koste gaan van een andere patiënt”, zegt dominee de Graaff. En op de reddingsboot stuiterend over de zee naar Harlingen varen is ook geen pretje voor coronapatiënten.

Daarom roept de dominee mensen op nu niet naar het eiland te komen. „Kom allemaal zodra Rutte zegt dat het kan. Dan staan we met open armen in de haven en ontvangen we iedereen.” Maar tot die tijd houdt ze haar adem in.

Zaterdagavond kwam Jon Hermans, sinds vier dagen de waarnemend burgemeester van het eiland, met de gevreesde mededeling: „Bij een oudere bewoner van Terschelling is het coronavirus vastgesteld.”

De veerboot naar Terschelling Foto Siese Veenstra