Ook bedrijven gaan hamsteren

Financiering Waar consumenten wc-papier hamsteren, proberen ondernemers geld op te potten tijdens de coronacrisis. Hoe doen ze dat?

Topman Rob van Wingerden(midden) tijdens de presentatie van de jaarcijfers van BAM in februari. Veel grote bedrijven proberen nu geld op te potten.
Topman Rob van Wingerden(midden) tijdens de presentatie van de jaarcijfers van BAM in februari. Veel grote bedrijven proberen nu geld op te potten. Foto EVERT ELZINGA/ANP

Eerst kelderden de koersen, nu kelderen de verwachtingen: steeds meer bedrijven laten hun eerder aangekondigde financiële ambities los, zoals verfgigant AkzoNobel. Of ze schroeven hun algemene verwachtingen terug, zoals deze week baggerconcern Boskalis en componentenmaker Neways. Eerder kwamen KLM en fietsenmaker Accell (Batavus, Koga) al met sombere updates.

En een reeks van bedrijven doet wat consumenten in de eerste week van verwarring over de gevolgen van Covid-19 ook deden: ze hamsteren. Alleen: geen wc-papier, maar geld.

Bedrijven die geld in kas willen houden hebben meerdere opties. Dividend aan aandeelhouders schrappen bijvoorbeeld, of stoppen met inkopen van eigen aandelen op de beurs, of geld opnemen bij de bank. Verder kan men schrappen in de uitgaven: reclame, consultants, medewerkers met een gemakkelijk opzegbaar contract aan de dijk zetten en vervolgens ook vast personeel ontslaan. Die laatste twee wil het kabinet vermijden met loondoorbetalingsregelingen.

Beursgenoteerde bedrijven grijpen de dividendonthouding met beide handen aan. Wat tot voor kort onbespreekbaar was – want wie schoffeert zijn beleggers? – is nu realiteit. Uitzendgigant Randstad was de eerste.

Bedrijven kunnen dividend niet uitkeren of stoppen met inkoop eigen aandelen

Inmiddels wordt de lijst van de dividendafdankers langer en langer. Bouwbedrijven Heijmans en BAM. Autoleasebedrijf Leaseplan. Ingenieursbureau Arcadis. Automatiseringsbedrijf DPA. Detacheringsonderneming Brunel. Verlichtingsconcern Signify. Componentenmaker Neways en baggeraar Boskalis.

Op aandringen van de Europese Centrale Bank schrapten banken hun dividend, zoals ABN Amro en ING. De Rabobank kent als coöperatie geen aandelen, maar betaalt geen rente meer op haar ledencertificaten. Gevolg: de bankenaandelen en de koers van de certificaten kelderden.

Dividendonthouding ligt gevoelig bij sommige leden van beleggersvereniging VEB, weet directeur Paul Koster. Maar hij zegt: „Wij steunen bedrijven die goed uitleggen wát zij doen en waarom zij dat doen.” Dat is geen vanzelfsprekende stellingname, zegt hij. „Sommige beleggers rekenen op dividend. Dat is deel van hun inkomen. Maar het gaat ons nu om het langetermijndoel: overleven met zo min mogelijk kleerscheuren.”

Overigens is dividendonthouding niet de norm. Veevoederbedrijf ForFarmers liet vorige week juist expliciet weten dat aan het dividend niet werd getornd.

Stoppen met kopen?

Een tweede manier om geld in het bedrijf te houden is te stoppen met de inkoop van eigen aandelen op de beurs. Energiereus Shell heeft zijn inkoop voorlopig stilgezet. Boskalis ook. Ingenieursbureau Arcadis is er helemaal mee gestopt. Maar anderen, zoals Ahold Delhaize en AkzoNobel rapporteren nog wekelijks hoeveel geld ze hebben besteed aan hun beursinkopen.

Een inkoop stopzetten gaat niet zomaar, blijkt uit navraag bij juristen. Om te beginnen is er een contract met de bank die de transacties uitvoert. Dat moet een ontsnappingsclausule van stopzetten kennen. Soms is er een afkoopsom. Het kan zijn dat een bedrijf pas kan stoppen nadat koersgevoelige informatie bekend is gemaakt. Er kan ook zijn afgesproken dat de inkoop niet mág stoppen voorafgaand aan de publicatie van financiële informatie, zoals de komende cijfers over het eerste kwartaal.

De derde manier om geld te hamsteren is even met de bank bellen. Bedrijven hebben in het kader van hun financiële beleid meestal een ‘kredietlijn’ met een of meer banken.

Verschillende bedrijven nemen die kredieten nu op. Hebben is hebben. Voor je het weet, stelt de bank extra voorwaarden, zodat lenen lastiger wordt. Het is in Nederland niet verplicht om kredietopnames openbaar te maken. KLM, fietsenmaker Accell en bouwbedrijf BAM deden het wel. Zij namen respectievelijk 665 miljoen, 50 miljoen en 400 miljoen euro op.

Shell liet afgelopen week zelfs weten dat het concern een nieuwe overeenkomst had gesloten met banken voor liefst 12 miljard euro.

Shell beschikt daarmee naar eigen zeggen over meer dan 40 miljard euro aan kredietruimte en geld op de bank. Is dat geld bestemd om het dividend op peil te houden? Nooit eerder heeft het concern het dividend verlaagd. Maar nooit eerder is de olieprijs zo snel, zo ver gedaald.

Het geldhamsteren verbaast Koster van de VEB niet, wel dat de topmanagers zelf ook op hun geld blijven zitten. De koersval is toch ook een mooi koopmoment? Zeker voor mensen die een bedrijf door en door kennen, zoals de bestuurders.

„Waarom kopen bestuurders zelf niet meer aandelen?” vraagt hij zich af. Aankopen door topmanagers zouden een signaal van vertrouwen zijn in de langetermijn, zegt hij. Bestuurders hoeven geen grote pakketten te kopen. „Doe het in kleine plukjes, als de toezichtsregels dat nu toelaten. Dat is ook vertrouwen tonen.”

Bestuurders en commissarissen moeten zulke transacties melden, zodat de beleggerswereld weet wat de insiders doen. Maar in het register van financiële waakhond AFM waarin de transacties worden gemeld, loopt het geen storm.

Bestuursvoorzitter Wim Pelsma van industrieel concern Aalberts kocht vorige week voor een ton aandelen.

Henk van der Kwast, directievoorzitter en grootaandeelhouder van autodealer Stern, kocht in kleine hoeveelheden aandelen bij. Jan Brand, de oprichter van detacheringsbedrijf Brunel, was eveneens in de markt.

Dit artikel is gewijzigd op 6 april. In een eerdere versie werd ook het bedrijf TomTom genoemd.