Recensie

Recensie Media

In Ozark 3 vreest Wendy het kartel niet meer, ze ís het kartel (●●●●)

Serie Nu Wendy Byrde eenmaal betrokken is geraakt bij de witwaspraktijken van haar man Marty, spelen haar verwaarloosde ambities op. Een gewaagde en geslaagde machtswissel in het derde seizoen van de Netflix-serie Ozark.

Vanaf links: Wendy Byrde (Laura Linney), haar broer Ben (Tom Pelphrey), karteladvocate Helen Pierce (Janet McTeer), Marty Byrde (Jason Bateman).
Vanaf links: Wendy Byrde (Laura Linney), haar broer Ben (Tom Pelphrey), karteladvocate Helen Pierce (Janet McTeer), Marty Byrde (Jason Bateman). Foto Steve Dietl / Netflix

Alleen toen zijn teennagels werden uitgetrokken, was Marty Byrde niet te genieten. Maar geef je de accountant uit Chicago een schier onmogelijke opdracht, zoals het in drie maanden witwassen van acht miljoen dollar voor een Mexicaans drugskartel, dan komt hij in zijn element. Helemaal als de levens van vrouw en kinderen op het spel staan. Twee seizoenen lang maakte deze voortdurende dreiging de spanning in de Netflix-serie Ozark om te snijden. En dat terwijl Marty de kalmte zelve bleef. In hyperfocus weliswaar, maar met de professionele controle waarmee een gezagvoerder een noodlanding uitvoert.

Wat een intrigerend personage zette acteur Jason Bateman daar neer. Een Zuidas-achtige consultant: slim, gemanierd en zo voorkomend dat zijn vrouw Wendy (Laura Linney) snakt naar een moment van kwetsbaarheid. Als Marty zich in seizoen 2 eindelijk laat verleiden tot een emotioneel onderhoud, verzucht zij: „Je sloot me buiten toen we besloten dat stomme geld wit te wassen.” Om je te beschermen, reageert Marty getergd. Dit seizoen draait zij de rollen om, lang genoeg speelde ze de tweede viool. Ze gaf jaren terug al haar carrière als campagnestrateeg bij de Democraten op voor het gezin. Nu is het haar beurt. Ook al zijn de omstandigheden beroerd, haar lobby skills komen nu van pas voor het regelen van een casinovergunning: ideaal om nog grotere sommen wit te wassen.

Een slaaf in pak

Moreel gezien ging het natuurlijk al mis in aflevering 1, seizoen 1. Toen Marty na enig wikken en wegen besloot de boekhouding van een drugsbaron te doen. „Ik schuif nu toch ook al met geld op rekeningen”, zo overtuigde hij zijn vrouw. Het gezin zou zich nooit meer zorgen hoeven te maken over geld. „Ik word geen drugskoerier, geen dealer, ik hoef alleen mijn muis over mijn bureau te bewegen.” Dat ging prima, tot de vennoten van zijn financiële adviesbureau wat van de criminele kasstroom afroomden. Toen het kartel dat ontdekte en zij één voor één de kogel kregen, begon Marty te praten als Brugman tegen kartelvertegenwoordiger Del Rio (Esai Morales). Marty stelde hem een enorme witwasoperatie in de Ozarks – een bosrijk, heuvelig gebied rondom een toeristisch meer in Missouri – in het vooruitzicht. Daar zou het zwarte geld gemixt kunnen worden met de omzet van jachthavens en horeca. Zo redde Marty zijn eigen leven, maar sindsdien is hij wel een slaaf in pak.

In de Ozarks verstoorde hij vervolgens een drugslijn waar heroïne via uitgeholde psalmboeken verspreid wordt. Toen hij de kaarten in die reeds gecorrumpeerde gemeenschap herverdeelde, eiste iedereen een deel van zijn taart op. Het grofgebekte en sluwe redneck-meisje Ruth, waarachtig gespeeld door Julia Garner, mag daarom zijn nachtclub managen. Haar vader, net uit de bak, wil ook profiteren. En zo lopen er meer tikkende tijdbommen rond. Ook in seizoen 3 is het aan Marty om daarop te anticiperen. Wat hem siert is dat hij geweld afzweert, als diplomaat in oorlogstijd. „Toen je collega loog, zocht hij naar woorden”, brengt kartelman Del het uitmoorden van Marty’s kantoor in herinnering, „maar als jij liegt, praat je honderduit.” Marty is bluffer pur sang met zijn pokerface.

Vleugje House of Cards

Wendy is adaptiever als het om maffiamores gaat. Zo slingerde ze al eens een dode buidelrat op de stacaravan van Ruths probleemfamilie. En dankzij haar streken (chantage van een hoerenlopende politicus) kwam de witwasoperatie in een stroomversnelling. Wendy geeft Ozark een vleugje House of Cards, al doet haar morele verval meer denken aan Walter White („I am not in danger. I am the danger!”) in Breaking Bad, waar deze Netflix Original op lijkt, maar nog niet aan kan tippen.

In seizoen 3 stelt ze Omar Navarro (Felix Solis), de totaal gewetenloze opperbaas, zelfs voor om op te schalen. Terwijl ze achter Marty’s rug om werkt, vormt zij een zakelijk duo met de ijskoude karteladvocate Helen Pierce (Janet McTeer). Maar ze wordt roekeloos en tot overmaat van ramp staat haar dakloze broer Ben (Tom Pelphrey) opeens voor de deur. Een goudeerlijke dertiger, maar wel één met een bipolaire stoornis. Pierce waarschuwt Wendy: „In ons vak, sorry dat ik zo bot ben, is er geen plek voor psychische aandoeningen.”

Allemaal leugenaars

Broer Ben blijft langer logeren dan de bedoeling is, krijgt een relatie met Ruth en begint lastige vragen te stellen. Maar nu is het niet meer Marty die aan de knoppen draait. In een manische bui crasht Ben een benefietavond van The Byrde Family Foundation, bedoeld om de lokale elite te paaien: „Jullie zijn allemaal leugenaars, allemaal!”, schreeuwt hij. Dit kan zo niet langer, ziet Wendy in.

Wanhopig begint ze met haar broer rond te rijden, van tankstation naar parkeerplaats naar wegrestaurant. Hartverscheurende scènes. Ben weet te veel, maar is wel haar broer. Je voelt met Wendy mee als ze de auto maar weer eens aan de kant zet: „Waar kan ik je in godsnaam heenbrengen?” Het ene moment lijkt hij de ernst van de situatie te begrijpen, het andere moment wil hij terug naar Ruth in de Ozarks, en hoe zou Wendy dat steeds tegen kunnen houden?

Hier is Ozark op zijn allerbest. Wendy blijkt veel meer in zich te hebben dan een hypocriete meeloper. Maar is ze ook klaar voor de morele transitie die nodig is om je staande te houden in de hogere regionen van het kartel? Pierce ging haar voor, en zegt daarover: „Je hele lichaam verandert. Zoals je ruikt, je spiegelbeeld, hoe het voelt als je man je aanraakt.”

Met Wendy kan Ozark nog zeker een seizoen mee. Vraag is wel hoelang de pacifistische Marty nog geloofwaardig blijft in het kielzog van zijn radicaliserende vrouw. En waarom is het gezin niet al eerder gevlucht? Wie zo creatief is met boekhouden, was dat heus gelukt. Wie houdt Marty voor de gek als hij opeens beweert dat het dichter bij Navarro, de psychopaat-drugsbaron in een kasteel met martelkelders, veiliger is? Waar het motief overleven was, lijken nu Wendy’s ambities belangrijker te worden. Maar tegen zo’n hoge prijs?