Reportage

Iedere avond een eigen ‘journaal’ voor de cliënten

Serie | Cruciale beroepen Verstandelijk gehandicapten hebben het nu zwaar. Zorginstelling Philadelphia heeft daarom opbeurende tv-programma’s opgezet.

Medewerkers van Philadelphia nemen het journaal op van ‘Hallo Thuis’, een van de tv-programma's die de zorginstelling maakt voor mensen met een beperking die alleen thuis zitten.
Medewerkers van Philadelphia nemen het journaal op van ‘Hallo Thuis’, een van de tv-programma's die de zorginstelling maakt voor mensen met een beperking die alleen thuis zitten. Foto Ilvy Njiokiktjien

Vlak nadat Agnes Verhulst (51) hoorde dat de dagbesteding van haar cliënten, mensen met een verstandelijke beperking, was opgeschort, zag ze een video van de Amerikaanse schrijver Glennon Doyle.

De auteur zat thuis, met een dekentje op de bank, en las voor uit haar nieuwe boek. Doyles boektour was vanwege de coronacrisis afgelast en ze wilde op deze manier haar fans tegemoet komen.

Verhulst, directeur medewerkersbelang van zorgorganisatie Philadelphia, wist het meteen: „Ja, dat is het! Als we fysiek niet meer kunnen samenkomen, dan maar digitaal.” Ze maakte een WhatsApp-groep aan voor enkele medewerkers en cliënten, en al snel werd het idee van ‘voorlezen’ een dagvullende programmering genaamd Hallo Thuis, te volgen via de website van Philadelphia.

„Het is voor ons allemaal belangrijk dat we ons nuttig voelen en iets te doen hebben, maar voor mensen met een verstandelijke beperking, die vaak geen rijk sociaal leven hebben, komen de maatregelen nog harder aan,” vertelt Verhulst op het hoofdkantoor van Philadelphia in Amersfoort. Dit geldt vooral voor de mensen die normaal gesproken begeleid en aangepast werk verrichten, zoals het maken van wasknijpers. Zij zitten nu allemaal thuis.

Verveling en verdriet

Philadelphia werd in 1961 opgericht als tegenhanger van traditionele zorginstellingen, die groots waren opgezet en ‘buiten de maatschappij’ stonden. De instelling draagt zorg voor achtduizend cliënten op 530 woonlocaties in het hele land. Er werken zo’n zevenduizend mensen, onder wie 250 op het hoofdkantoor in Amersfoort, waar ook de redactie van Hallo Thuis is ondergebracht.

Hoewel de zorg een vitale sector is, worden ook hier onderdelen opgeschort, waaronder de sociale werkplaats en het activiteitencentrum. Er mogen immers geen groepen mensen samenkomen in één ruimte.

Ook op de woonlocaties gelden er beperkingen. Bezoeken van buitenaf zijn geminimaliseerd. Dat leidt niet alleen tot verveling, maar ook boosheid en verdriet bij cliënten. Verhulst: „Als jouw wekelijkse uitstapje met je moeder al veertig jaar je anker is, en dat nu niet meer mag, is dat heel ingrijpend. Voor onze cliënten wordt het leven sneller schraal.”

Ik denk dat we iets gaan doen met het thema ‘bezorgdheid’. Op mijn locatie zijn veel mensen bezorgd

Feder van Woerkom redactielid

Feder van Woerkom (36), cliënt en redactielid, komt net uit de vergadering. Straks maakt hij een opname voor het Journaal dat Hallo Thuis iedere dag uitzendt – de vergaderzaal is omgebouwd tot studio. „Ik denk dat we iets gaan doen met het thema ‘bezorgdheid’. Op mijn locatie zijn veel mensen bezorgd, bijvoorbeeld omdat ze hun moeder nu niet kunnen zien.”

Van Woerkom is erg positief over de spontaan opgerichte televisiezender. „Het is leuk om eraan mee te werken en ik vind het goed dat Philadelphia het zo belangrijk vindt om cliënten goed te informeren.”

Maar hoe informeer je mensen met een verstandelijke beperking over al het nieuws omtrent het coronavirus? Kunnen de cliënten van Philadelphia niet gewoon bij het Jeugdjournaal terecht voor informatie?

Nee, antwoordt Verhulst beslist. „Het gaat om volwassenen. Zij willen wel in eenvoudige taal worden aangesproken, maar niet als kinderen. Bovendien is het Jeugdjournaal te algemeen: onze cliënten willen weten wat er in hún leven verandert.”

En dus zendt Hallo Thuis iedere avond om zeven uur een eigen journaal uit. „De presentatrice is in handen van Suzanne, zij werkt normaal gesproken bij de afdeling innovatie.”

Tot een van de populairste programma’s behoort Lekker niksen met Ramses: korte filmpjes waarin de dagelijkse beslommeringen van een stevige huiskat worden gevolgd.

Foto Ilvy Njiokiktjien

Goedemorgen Greet

Maar er zijn ook woorden van troost, er wordt gezongen en, heel belangrijk, vindt Verhulst: er wordt plezier gemaakt. Een greep uit de ochtendprogrammering: om negen uur wordt er afgetrapt met Goedemorgen Greet, bemoedigende woorden van de voorzitter van de Raad van Bestuur.

Daarna volgt Fit at home, een soort Goedemorgen Nederland, maar dan speciaal voor mensen met een verstandelijke beperking, dus geen ingewikkelde choreografie. Om tien uur wordt er voorgelezen uit Brief aan de Koning en om elf uur leest Roos de Positivo ‘positieve spreuken’ voor: ‘Als je iemand ziet zonder glimlach, geef hem dan één van jouw glimlachen.’ Verhulst: „Roos is mijn dochter. Ze werkt normaal in een wijnbar, maar die is nu natuurlijk dicht.”

Niet alleen horecamedewerkers, ook technici en documentairemakers zonder werk zetten zich veelal belangeloos in voor Hallo Thuis. De camera’s worden voor een ‘zacht prijsje’ gehuurd van een lokaal bedrijf en professionals uit de creatieve sector stellen hun werk gratis ter beschikking, zoals poppenspeler Leo Petersen, die filmpjes maakt voor Sesamstraat.

Tot een van de populairste programma’s behoort Lekker niksen met Ramses: korte filmpjes, met titels als ‘Spelen met een dingetje’ en ‘In slaap vallen met de muziek aan’, waarin de dagelijkse beslommeringen van een stevige huiskat worden gevolgd.

Stans Damen, communicatieadviseur bij Philadelphia, is nu even hoofdredacteur van Hallo Thuis. Zij roept iedereen met een verstandelijke beperking op om vlogs en filmpjes in te sturen. „Het maakt niet uit of je zorg krijgt bij Philadelphia of ergens anders: iedereen mag meekijken en meedoen.” Hoeveel uren ze nu werkt weet ze even niet, maar om 19.00 uur worden ze het pand „uitgestuurd” en vergadert de redactie vanuit huis telefonisch weer verder. Ook in het weekend, want Hallo Thuis zendt zeven dagen per week uit.

De vijftigjarige Damen noemt het indrukwekkend wat haar collega’s en cliënten in zo’n korte tijd neerzetten met Hallo Thuis. „Normaal gesproken moet je weken van tevoren vragen of iemand een filmpje wil maken en dan is het antwoord: ‘Maar ik weet niet hoe dat moet!’ Nu gebeurt het allemaal gewoon. Ik ben zo blij dat we dit voor de cliënten kunnen doen.”

Foto Ilvy Njiokiktjien