Google deelt locatiegegevens ter bestrijding coronavirus

Techbedrijf Google gaat geanonimiseerde locatiedata van gebruikers uit 131 landen rapporteren, zodat overheden een beter beeld krijgen van plekken waar het druk is.

Foto Robyn Beck

Google gaat geanonimiseerde locatiedata en reisbewegingen van gebruikers beschikbaar stellen aan overheden en onderzoekers, om hen zo te helpen verspreiding van het coronavirus beter te bestrijden.

Dat maakt het bedrijf vrijdag bekend in een blogpost. Het gaat om publieke rapportages, die aantonen of maatregelen om thuis te werken en weg te blijven uit parken en winkels daadwerkelijk effect hebben. De data zijn afkomstig van telefoongebruikers die hun locatie met Google delen. Vanaf vrijdag zijn de eerste ‘mobiliteitsrapporten’ voor 131 landen beschikbaar, zolang de pandemie duurt.

Lees ook: De spits bestaat niet meer - op die ene stranddag na.

Ook in Nederland wordt van verschillende categorieën locaties – winkels en recreatiegebieden, supermarkten en apotheken, parken, kantoorpanden en woonwijken – in kaart gebracht hoe druk het er nu is in vergelijking met januari. De gegevens zijn uitgesplitst per provincie en gebaseerd op locatiedata van twee tot drie dagen geleden. Op basis daarvan kunnen overheden inschatten of het te druk is geweest op bepaalde plekken.

De rapportages tonen geen absolute aantallen reizigers maar stijgende of dalende trends, uitgedrukt in percentages. Bijvoorbeeld; volgens Googles metingen reizen in Nederland 68 procent minder mensen met het openbaar vervoer dan in januari. En per provincie; in Gelderland is het 66 procent rustiger in winkels en recreatiegebieden.
Zulke gegevens kunnen weergeven of Nederlanders zich komend weekeinde en tijdens de paasdagen zullen houden aan de herhaalde oproep om er niet op uit te trekken, ondanks het mooie weer. En ze geven ook een indicatie of Belgische en Duitse toeristen zich houden aan de oproep van premier Rutte om vooral niet naar Nederland te komen.

Lees ook: Smartphone weet of mensen thuis blijven.

Geen persoonlijke data

Google wil deze rapportages vaker – in principe dagelijks – verversen. Het gaat om samengestelde data op basis van de locatiegeschiedenis van gebruikers, dezelfde manier waarop Google Maps nu al aantoont op welke plekken het druk is. Google Maps toont bezoektrends en actuele gegevens per locatie – bijvoorbeeld een restaurant of een luchthaven; de Mobility Reports zijn verzamelingen van zulke locaties.

Google Maps wordt gebruikt door meer dan een miljard mensen. Het delen van locatiedata of locatiegeschiedenis is een optionele functie. Het techbedrijf benadrukt dat er geen naar personen herleidbare data beschikbaar gesteld worden.

De Amerikaanse overheid had er bij Google en Facebook al op aan gedrongen meer data beschikbaar te stellen om het coronavirus te helpen bestrijden. Het geeft de techbedrijven een kans om een positieve bijdrage te leveren op het moment dat er, ook in overheidskringen, veel kritiek is op ‘s werelds grootste dataverzamelaars.

Lees ook: Nederland overweegt telecomdata in te zetten tegen verspreiding coronavirus

Vorige week vroeg de Europese Commissie grote telecomproviders om geanonimiseerde locatiedata beschikbaar te stellen, om een betere indruk te krijgen van de verspreiding van het virus. De Nederlandse overheid overweegt ook om telecomdata te gebruiken om verspreiding van het coronavirus tegen te gaan.

Er is veel aandacht voor gebruik van data en apps om het coronavirus te bestrijden. Dat roept de vraag op welke gevolgen dat voor de privacy van burgers kan hebben. Het gaat bij dit soort ‘druktemetingen’ zoals Google ze publiceert niet om gegevens die aantonen waar iemand geweest is of met wie je in contact geweest bent. Deze locatiedata bewijzen ook niet of je je houdt aan de oproep om thuis te blijven.

Naast de publieke rapportages werkt Google samen met een ‘selecte groep epidemiologen’ die toegang krijgen tot een andere geanonimiseerde dataset met menselijk reisgedrag, om hen te helpen de verspreiding van virussen te voorspellen.