Dit is hét moment om jezelf iets nieuws aan te leren

Hobby’s In plaats van avonden of hele dagen bankhangen, kun je deze tijd van thuiszitten ook gebruiken om iets nieuws te leren.

Foto Getty Images

Series bingen die je nog moest zien, boeken afvinken van je leeslijst, klassieke films inhalen: genoeg te doen in quarantaine. Maar misschien is deze periode van thuiszitten juist wel een goede aanleiding om niet op de bank te hangen, maar een hobby weer op te pikken of iets nieuws te leren. Maar hoe pak je dat goed aan?

Volgens arbeidspsycholoog Hylco Nijp is het belangrijk om het thuiswerken af te wisselen met een hobby, al is dit ook een tijdsbesteding die geldt voor mensen die niet eens thuis kunnen werken. „Je moet af en toe de laptop en de deur van je werkkamer dichtdoen en iets anders ondernemen, zodat je niet altijd ‘aan’ staat”, zegt Nijp.

Om een hobby goed te ontwikkelen, gelden volgens Nijp veelal dezelfde principes als voor efficiënt en gezond werken: maak concrete doelen, zorg voor een ritme en kies een vast moment op de dag of in de week om aan je hobby te besteden. Zelf speelt hij piano en merkt dat als hij vaak en regelmatig speelt, hij in een positieve spiraal terecht komt: hoe beter hij wordt, hoe vaker hij gaat spelen.

Maak het behapbaar, adviseert ook Jan Jelle Bouma, woordvoerder van Leidse Onderwijsinstellingen (LOI), dat al sinds 1923 opleidingen op afstand aanbiedt. Hij raadt mensen aan om het werk vooral in stukjes te knippen en vergelijkt het met boeken lezen. „Als een boek veel korte hoofdstukken heeft, zul je sneller even een halfuurtje gaan lezen, omdat je een hoofdstuk zo uit hebt.”

Ook belangrijk is een sociaal aspect. Laat je bijvoorbeeld begeleiden door een docent of deel je voortgang met vrienden. Nog beter: contact met eventuele medestudenten. „Dat zijn lotgenoten, in positieve zin. Zij lopen tegen dezelfde dingen aan hebben dezelfde interesses of drijfveren.”

Maar, zo benadrukt Bouma, iedereen is anders. De een heeft veel begeleiding nodig en de ander is autodidact. Het belangrijkste is motivatie. Als er een persoonlijke of zakelijke interesse – lees: als de werkgever betaalt – is, komt het volgens Bouma meestal wel goed. „Het mooie van iets leren, is dat het in deze tijden van thuiszitten veel voldoening kan geven.” En voor sommigen kan het bovendien een goede reden zijn om uit bed te komen en niet alleen maar Netflix te bingen.

Maar welke vaardigheden zijn nu bij uitstek goed te leren in een tijd van sociaal isolement? Vier tips.

Een taal leren: van Swahili tot Klingon

Vliegmaatschappijen schrappen vluchten en het ministerie van Buitenlandse Zaken adviseert alleen naar het buitenland te reizen indien strikt noodzakelijk. We kunnen dus even niet zomaar naar het buitenland, maar we kunnen ons al wel voorbereiden op het moment dat het wél weer mag. Gebruik de tijd in quarantaine dus om eens een nieuwe taal te leren.

Een van de populairste apps daarvoor is Duolingo. Met een website en app is het voor iedereen te gebruiken en er is keuze uit tientallen talen. Let wel: als je per se lessen in het Nederlands wilt volgen, is de keuze beperkt tot Engels en Duits, net als bij de meeste andere taalapps. Voor mensen die het geen probleem vinden om vanuit het Engels een nieuwe taal te leren, is het aanbod aanzienlijk groter. Duolingo biedt maar liefst 35 talen aan, van Spaans en Chinees tot Hebreeuws en Swahili, maar ook ‘dode’ (Latijn) en fictieve (Klingon en Hoog-Valyrisch) talen, behoren tot de opties. Zo worden Star Trek of Game of Thrones gewoon huiswerk.

Met dagelijkse notificaties moedigt Duolingo regelmaat aan, al kun je altijd sneller gaan dan het aangegeven tempo. Door de vrolijk vormgegeven spelletjes is de app ook geschikt voor kinderen.

En: de app is gratis, al is er een betaalde versie zonder advertenties en offlineondersteuning.

Goede alternatieven: Rosetta Stone (ongeveer 10 euro per maand om één taal te leren), Memrise (uitgebreide gratis versie, betaalde versie is 9 euro per maand), Babbel (10 euro per maand of 60 euro per jaar) en Anki (gratis).

Programmeren: zelf je apps kunnen bouwen

Sommige talen zijn bedoeld om met mensen te communiceren, andere om te ‘praten’ met computers. In het nieuwe onderwijscurriculum, dat een paar weken geleden in de Tweede Kamer werd besproken, is veel ruimte gemaakt voor programmeren. Leerlingen moeten in de toekomst leren „dat programmeren talloze creatieve mogelijkheden biedt om individueel of samen met anderen ideeën om te zetten in een eigen ontwerp”.

Het kan echter nog even duren voordat die plannen zijn geïmplementeerd, en volwassenen, die allang van school zijn, hebben ook niets aan de nieuwe plannen. Daarom is het verstandig om gewoon zelf te beginnen met leren programmeren. Ook dat kan prima vanuit huis.

Een goed beginpunt is de website Codecademy, al zijn via websites als Coursera en edX tientallen cursussen van Amerikaanse universiteiten gratis te volgen. Denk wel goed na over welke ‘taal’ je wilt leren. Wil je graag je eigen website bouwen en ontwerpen? Begin dan met HTML, CSS en JavaScript. Voor de meeste andere doeleinden (denk aan: het bouwen van computerspelletjes, webapps of interactieve websites) is Python een goed beginpunt.

Ook het vermelden waard: Khan Academy, een online leerplatform dat een rooster met livestreams heeft gemaakt, speciaal voor kinderen die door het coronavirus thuiszitten. Khan Academy biedt overigens ook tientallen andere programma’s, van algebra en biologie tot macro-economie en kunstgeschiedenis aan en is helemaal gratis.

Schaken: easy to learn, hard to master

Sportscholen zijn dicht, fitnessapparatuur wordt gehamsterd, maar gelukkig is er ook een andere sport, waarvoor je alleen je telefoon, computer, eventueel een ouderwets houten bord nodig hebt. Volg het voorbeeld van Arnold Schwarzenegger en ga schaken.

Er zijn enorm veel websites en apps met lessen en cursussen voor dit eeuwenoude bordspel. Hoogleraar klinische neuropsychologie Erik Scherder noemde het eens op Radio 1 een „uitermate geschikte manier is om de hersenen te ontwikkelen en uit te dagen”, ongeacht leeftijd.

Het spel is easy to learn, hard to master en dat heeft z’n weerslag in de verscheidenheid van apps. Koos Stolk, hoofdscheidsrechter bij de Koninklijke Nederlandse Schaakbond (KNSB), raadt absolute beginners de websites van Chessity en Chesskid aan. „Je leert daar spelenderwijs, je hebt eigenlijk bijna niet door dat je aan het schaken bent, het lijken gewoon puzzeltjes.” Het voordeel van Chesskid is dat er ook een app van is (onder de naam ‘Chess for Kids’). Chessity is alleen via een internetbrowser te gebruiken.

Voor schakers die de basis al onder de knie hebben, raadt Stolk Chess.com aan, en ook dat biedt een app aan.

Voor wie het geen probleem vindt om met pen en papier te werken, is er het lesprogramma van Stappenmethode, geschikt voor zowel beginners als ervaren spelers, met zes niveaus.

Chessity is normaal gesproken gesproken een betaalde website, maar deze week kondigde het bedrijf aan dat gezinnen drie weken gratis gebruik kunnen maken van de lespakketten. Het werkboek en de handleiding van het eerste niveau van de Stappenmethode, met maar liefst 486 oefeningen, kosten samen €15,50. Chesskid en Chess.com zijn gratis.

Een instrument leren: lekker aanklooien

Een muziekinstrument leren spelen is misschien niet zo fijn voor je buren die óók thuiswerken, maar kan desondanks toch heel leuk zijn en veel voldoening geven.

„In onze samenleving is de professionele musicus in het concertgebouw of op de radio het rolmodel geworden, maar voor de meeste mensen is dat helemaal niet haalbaar,” zegt Evert Bisschop Boele, lector muziek- en kunsteducatie aan de Hanzehogeschool Groningen. „Het belangrijkste is het ‘aanklooigehalte’. Stof die gitaar af, speel elke dag wat, houd het leuk en veroorloof het je om fouten te maken.”

Zijn tip: zoek op YouTube wat instructies voor een simpel liedje met twee of drie akkoorden en na drie weken in quarantaine een kwartier oefenen per dag - regelmaat is belangrijker dan een aantal minuten - kun je zo een of twee nummers spelen. Bisschop Boele: „Als het niet lukt om die regelmaat te houden en als je geen zin hebt om te spelen, gaat dwang niet helpen. Maar als je echt gemotiveerd bent dan komt het wel goed.”

Lees ook: Je kinderen muzikaal opvoeden: laat ze lekker pingelen.

Voor wie liever directe begeleiding wil, zijn er ook in deze tijd genoeg opties. Richard Surie, muziekdocent aan Muziekschool Den Haag geeft sinds de uitbraak van het coronavirus persoonlijke lessen via Skype. Volgens hem is dat toch beter dan zelfstandig via YouTube leren. „Bij lessen via YouTube loop je snel vast, omdat je geen persoonlijke contact hebt. Een docent ziet het meteen als je je vingers verkeerd houdt of als je vastloopt en kan snel helpen.”

Voor wie zelf aan de slag wil, staat er veel bladmuziek op internet. Op International Music Score Library Project vind je veel klassieke muziek. Ultimate Guitar is geschikt voor, je raadt het al, gitaristen.

Voor wie van YouTube-cursussen gebruik wil maken: voor de gitaar is er Marty Music, voor drums Drumeo en voor piano het kanaal van Andrew Furmanczyk.