Plannen voor Eschermuseum in ambassade opnieuw afgeblazen

Eschermuseum Den Haag Al tien jaar wordt gesproken over een museum in de oude Amerikaanse ambassade in Den Haag. Een plan om er het Eschermuseum met hotel te vestigen, is nu afgeblazen.

De oude Amerikaanse ambassade aan het Lange Voorhout moet een museum of culturele instelling komen.
De oude Amerikaanse ambassade aan het Lange Voorhout moet een museum of culturele instelling komen. Foto Phil Nijhuis

Met veel enthousiasme werd in de zomer van vorig jaar in Den Haag een plan gepresenteerd: in de voormalige Amerikaanse ambassade aan het Lange Voorhout zouden het Eschermuseum en een hotel komen. Toenmalige wethouder Richard de Mos noemde het „een kans om je vingers bij af te likken”.

De combinatie van museum en hotel zou volgens de wethouder goed zijn voor de Haagse economie, helpen bij de ontwikkeling van een museumkwartier in de binnenstad, en voorkomen dat wanneer het Binnenhof vijf jaar lang wordt verbouwd, de toeristenstroom opdroogt. Het Eschermuseum, dat nu gevestigd is in een nabijgelegen oud paleis, zou kunnen uitbreiden van duizend vierkante meter naar 5.500 vierkante meter en een museum „van internationale allure” kunnen worden.

Lees over de verbouwing van het Binnenhof: Het doolhof van de democratie verbouw je niet zomaar

Woensdag maakte de gemeente Den Haag bekend dat het Eschermuseum plus hotel er niet komt. De gesprekken met vastgoedontwikkelaar IQNN Development, vermogensbeheerder Syntrus Achmea en het Eschermuseum zijn vastgelopen. Het plan is „niet haalbaar”. Tot de zomer gaat de gemeente bekijken „wat de opties zijn”.

Frustratie

Tot frustratie van betrokkenen. Al sinds 2008, toen bekend werd dat de Amerikanen naar Wassenaar zouden verhuizen, wordt er gesproken over een museum in de ambassade. Een eerdere marktverkenning werd afgeblazen toen geen van de vijf partijen kon voldoen aan de voorwaarden die de gemeente stelde.

Benno Tempel, directeur van zowel het Kunstmuseum als Escher in het Paleis, spreekt inmiddels van „een klucht”: „We hebben al twee of drie keer deze exercitie doorlopen. Den Haag heeft een culturele trekker nodig met veel publiek.” Omdat het werk van graficus M.C. Escher (1898-1972) internationaal bekend is, zou dat een Eschermuseum kunnen zijn, maar zegt hij, „dit gaat niet per se over Escher, maar over het belang voor de stad.” Het huidige kleinere Escher in het Paleis trok vorig jaar 170.000 bezoekers.

Volgens hem was de businesscase haalbaar: de partijen waren bereid om 11,5 miljoen euro te betalen voor het pand – dat eigendom is van de gemeente. Tempel geeft het idee van een Eschermuseum in de ambassade niet op, maar „de vraag is heel erg wat de gemeente nu gaat doen”.

Die zegt nog steeds te streven naar een „museale of culturele invulling” van de voormalige ambassade. Een Eschermuseum is niet uit beeld, zegt wethouder Saskia Bruines (Economie, D66). „Maar het moet wel binnen de kaders en voorwaarden van de gemeente kunnen.”

Subsidiegarantie

Een van de knelpunten, zegt zij, was dat de commerciële partijen de garantie wilde dat het Eschermuseum „langjarig” gesubsidieerd zou worden door de gemeente. „Dat kan niet. Alle kunstinstellingen krijgen subsidie voor vier jaar. Een ander regime voor één instelling zou niet fair zijn.” Ook versoepeling van de voorwaarden zou dat niet zijn naar partijen die eerder al plannen hebben ingediend voor de ambassade.

De ambassade staat onderwijl niet leeg. West, een instelling voor hedendaagse kunst en debat, organiseert er tijdelijke tentoonstellingen. En ook bij hen is frustratie: West hoopt onder de naam Kunstforum permanent in het pand te kunnen blijven zitten en heeft daar een plan voor ingediend.