Ouders geven zich gewonnen: kinderen veel meer op de schermen

Mediawijsheid Door de coronacrisis is de schermtijd voor jonge kinderen (0-6 jaar) met vijftig minuten gestegen naar 2,5 uur per dag. „Het kan ook iets goeds opleveren, je kan bijvoorbeeld een telefoongesprek afmaken.”

Tip van de Media Ukkie Dagen: geen games of leuke filmpjes tijdens schooluren.
Tip van de Media Ukkie Dagen: geen games of leuke filmpjes tijdens schooluren. Roy James Shakespeare.

Met kleine kinderen ís het al een hele opgave om je op het koken of schoonmaken te concentreren – veel ouders zetten hun peuter dan maar achter de tablet. Maar als ook thuiswerken verplicht is én de kinderopvang dicht, geven veel ouders zich helemaal gewonnen, blijkt nu uit onderzoek.

De schermtijd van kinderen van 0 tot en met 6 jaar groeide sinds het begin van de coronacrisis met maar liefst vijftig minuten per dag naar 2,5 uur, volgens een enquête onder 613 ouders van jonge kinderen. Vooral het kijken van filmpjes nam toe, van 84 naar 114 minuten per dag.

Het extra ‘flitsonderzoek’ werd uitgevoerd in het kader van de Media Ukkie Dagen, die deze week plaatsvinden, en komt naast het Iene Miene Media-onderzoek dat Netwerk Mediawijsheid jaarlijks publiceert over mediagebruik onder de jongste kinderen.

Lees ook: Na twee weken thuisonderwijs zijn de verschillen uitvergroot

Dit jaar bleek daaruit dat die schermtijd juist afvlakt. Waar die het afgelopen decennium gestaag met een half uur per dag was gegroeid, was die in vergelijking met 2018 juist weer een klein beetje afgenomen, al gaat het nog steeds om gemiddeld één uur en drie kwartier per dag. Een kwart van de kinderen gebruikt zelfs meer dan twee uur en een kwartier een beeldscherm.

Samen kijken

De voordelen van schermgebruik onder de allerkleinsten (0-2 jaar) zijn wetenschappelijk amper aangetoond. Tot zes maanden zien kinderen überhaupt nog niet scherp, en daarna is het belangrijk dat kinderen vooral voelen, bewegen en slapen. Toch pikken ze wel íéts op van de media-inhoud, maar vooral als een ouder ernaast zit om de belangrijke dingen aan te wijzen, en er emoties aan te koppelen. Uit het onderzoek blijkt echter dat minder dan de helft van de ouders (48 procent) regelmatig meekijkt met de filmpjes.

Een ruime meerderheid van de ouders van alle kinderen tot en met 18 jaar is in coronatijd wat minder streng als het om mediaopvoeding gaat, blijkt ook uit het extra onderzoek van het Landelijk Ouderpanel. „Ik probeer streng te zijn, maar het is moeilijk”, zegt een van de 1.115 respondenten bijvoorbeeld. „Normaal heb je hier in het weekend onenigheid over, nu elke dag als je niet oppast.”

Intelligent opvoeden

Hoe zorg je ervoor dat het mediagebruik niet uit de hand loopt? Maak een dagindeling bijvoorbeeld, schrijven opvoedingsexperts op de site van de Media Ukkie Dagen – vooral voor jonge kinderen is structuur heel belangrijk. En neem in die dagindeling ook schermtijd op. Huiswerktijd betekent nu ook vaker schermtijd. Een afspraak zou dan bijvoorbeeld kunnen zijn: geen ‘vermaak’ op schermen, als een kind normaal op school of de kinderopvang zou zijn.

Lees ook over het nieuwe boek 'De Schermwijzer': Opvoeden is iets anders dan schermtijd beperken

„Maar we moeten onze energie niet verspillen aan het strak in de gaten houden van schermtijd. Juist niet in deze tijd”, zegt Justine Pardoen, hoofdredacteur van Mediaopvoeding.nl, en niet betrokken bij het onderzoek. „Ouders moeten in eerste instantie blijven praten met hun kinderen: wat ben je aan het doen? Wat doen media met jou?” Dat is de „intelligente versie” van mediaopvoeding, aldus Pardoen; corona of niet.

Je peuter voor een tablet zetten wordt vaak gezien als „negatief zoethoudertje”, zegt ze, „maar het kan ook iets goeds opleveren, je kan bijvoorbeeld een telefoongesprek afmaken. Zolang een tablet niet de hele tijd zo wordt ingezet, is daar niks mis mee.” De coronacrisis geeft ook juist tijd om samen media te gebruiken, zegt Pardoen. „Samen een luisterboek luisteren, wat is er mooier dan dat?”