Hij loopt een marathon op zijn balkon, elke week, en de wereld kijkt mee

Balkonloper De ene marathon mislukt, de volgende wordt geannuleerd. Het restaurant waar hij werkt is dicht, Frankrijk zit op slot. Elisha Nochomovitz (32) besluit te gaan rennen, heen en weer op zijn balkon. Een marathon. Elke week.

De Fransman Elisha Nochomovitz op zijn balkon in Balma, nabij Toulouse.
De Fransman Elisha Nochomovitz op zijn balkon in Balma, nabij Toulouse. Foto Rémi Benoit

Vanaf het zuidelijk gelegen balkon op de eerste verdieping van het appartementencomplex in Balma, bij Toulouse, kun je bij helder weer de Pyreneeën zien liggen. Omdat het tegen een heuvel aan is gebouwd, vormen de witte gebouwen in de buurt geen belemmering. Op de grond liggen groene lappen tapijt om het onooglijke beton te camoufleren, en het staat er vol met alledaagse prullaria – een wasrek, een dweil, een tuinmeubel, een lang geleden voor het laatst gebruikte barbecue. Aan de muur hangt een fiets. Het balkon is misschien anderhalve meter diep, en zeven meter breed.

Frankrijk is op dinsdag 17 maart een uur op slot als Elisha Nochomovitz (32) vlak na de lunch zijn hardloopschoenen vaststrikt en begint te lopen, van links naar rechts over zijn balkon, bezien vanuit het perspectief van zijn vriendin Marie, die binnen Netflix-series kijkt om de tijd te doden. Bistrot de l’Étoile, het restaurant in het centrum van Toulouse waar het stel werkt, is met onmiddellijke ingang en voor onbepaalde tijd gesloten, en naar buiten mogen ze niet zomaar. Alleen met een geadresseerd document waarop een geldige reden staat aangekruist en dat door de drager zelf is ondertekend, mogen ze de eigen woning verlaten. In theorie zou Nochomovitz nog buiten kunnen rennen, mits hij in de buurt van zijn huis blijft, maar dat zou de makkelijke route zijn, en die neemt hij liever niet. Hij heeft wat aan zichzelf te bewijzen.

Zure nasmaak

Hij zou op zondag 15 maart de marathon van Barcelona gelopen hebben, op de verjaardag van zijn moeder nog wel, als een zeker virus daar geen streep door had gezet. Sinds januari trainde hij er vier keer per week voor, het doel was te finishen binnen 3 uur en 20 minuten, een prima tijd voor een vent met het postuur van een rugbyer – 1,80 meter bij 90 kilogram. Maar belangrijker nog: hij zou er de zure nasmaak van zijn laatste hardloopwedstrijd mee hebben weggespoeld.

Want in november had hij de marathon van San Sebastian halverwege gestaakt, uitgewrongen en gedesillusioneerd – de dagen waarop ineens niets meer lukt maakt elke loper mee, en meestal is het gissen naar de oorzaak. In de maanden daarna schrok hij van zichzelf, hij had nooit verwacht dat het niet uitlopen van een marathon hem mentaal zo fragiel zou maken. Een depressie is een groot woord, maar na een tijdje had hij door dat de trainingen niet meer vanzelf gingen. Zijn mindset was een negatieve geworden, en dat leidde nogal eens tot het verlies van zelfs maar de geringste motivatie om zich in zijn vlinderbroekje te hijsen, het hardloopjack over de brede schouders te trekken en de straat op te gaan.

Nochomovitz groeide op in een gezin met zeven kinderen, en zegt een moeilijke jeugd te hebben gehad omdat zijn vader sloeg. Zijn moeder ontvluchtte Kaapstad in 1979 vanwege de apartheid, en vestigde zich in Toulouse. Toen het huwelijk strandde, en zijn vader vertrok, was het Elisha die als oudste zoon de vaderrol op zich nam.

Jarenlang hield hij er bepaald geen gezonde levensstijl op na, hij rookte veel, was een stuk zwaarder dan nu, en niet per se gelukkig. Maar er veranderde veel toen hij Marie ontmoette, en stapelverliefd werd. Op 24 oktober 2009 liep hij zwevend van de hormonen door het centrum van Toulouse toen hij zag dat er dranghekken werden neergezet. Aan een vrijwilliger vroeg hij wat er te gebeuren stond. De volgende dag zou de jaarlijkse marathon worden gehouden, waarop hij besloot zich in te schrijven. Dat is hoe zijn brein werkt, hij doet dingen zonder erbij na te denken. Hij liep de marathon uit in 5 uur en 3 minuten, maar kon een week niet lopen.

Het balkon van Elisha Nochomovitz is anderhalve meter diep en zeven meter breed. Foto Rémi Benoit

Sindsdien is hardlopen als therapie voor Nochomovitz, hij kan er al zijn negatieve energie in kwijt. Hij liep 36 marathons, vorig jaar deed hij er zeven in twee maanden – Barcelona, Saint-Tropez, Marseille, Parijs, Albi, Saumur, Poitiers. Steeds als hij finisht heeft hij het gevoel dat hij zijn verleden overschrijft met een mooie herinnering. En het werd tijd om daar een nieuw hoofdstuk aan toe te voegen. Als hij een marathon op zijn balkon kan lopen, kan niets hem nog stoppen.

Hupje bij het keerpunt

Negen passen en hij is aan de overkant, tien als je het hupje bij het keerpunt meerekent. Hij raakt de muren die zijn balkon van die van zijn buren afschermt niet aan, dus elke keer leunt hij met zijn volle gewicht op het bovenbeen waarmee hij dan net is uitgestapt. Een fractie kan hij daarna snelheid maken, de druk even van de benen halen, om dan weer af te remmen voor de muur aan de overzijde. Het is geen hardlopen wat Elisha doet, het is sloffen. Hij draagt compressiekousen om de impact op zijn kuitspieren en scheenbenen te verminderen.

Aan zijn vriendin heeft hij gevraagd om af en toe een filmpje te maken en op zijn Instagram-pagina te posten. Digitale aanmoedigingen kan hij goed gebruiken, en die stromen massaal binnen als zijn volgers – het zijn er dan nog maar een paar duizend – doorhebben wat hij aan het doen is. Zijn nieuwe fans verklaren hem voor gek, maar de meesten kunnen niet wachten op weer een nieuwe video. Wat begint als een actie om zichzelf een hart onder de riem te steken, groeit met elke pas die hij zet verder uit tot een inspiratiebron voor aan huis gekluisterde mensen over de hele wereld.

De eerste tien kilometer gaat in ruim een uur, en dat valt geenszins mee. Nochomovitz beseft dat hij het zichzelf niet makkelijk heeft gemaakt, maar van opgeven wil hij niet weten. Het enige waar hij zich zorgen over maakt zijn de buren die onder hem wonen. Hij hoopt niet dat ze gek worden van zijn voetstappen – de volgende ochtend hoort hij dat ze nergens last van hebben gehad. De halve marathon doet hij in drie uur, zijn slechtste tijd ooit, uiteraard. Door het voortdurend keren begint hij last van zijn nek en zijn hoofd te krijgen, en soms wordt hij draaierig, alsof hij op een boot staat. Van Marie krijgt hij cola en M&M’s om op krachten te blijven, en steeds neemt hij dan een korte pauze.

Want hij doet dit voor de lol, wil niet in het ziekenhuis belanden nu er van het zorgpersoneel al zoveel gevraagd wordt. Van het gedraai op zijn voorvoet krijgt hij blaren, maar voor de rest houdt zijn lichaam het goed. Zijn gedachten dwalen af, door het voorjaarsgekwetter van de vogels die rond zijn appartement vliegen begint hij te mijmeren over de planeet, over hoe we daar de voorbije decennia mee zijn omgesprongen. Hij is iemand geworden die overal het positieve in probeert te zien; misschien komen we wel beter uit deze crisis.

Na 36 kilometer en meer dan vijf uur heen en weer hobbelen is de batterij van zijn hardloophorloge leeg. Buiten is het inmiddels donker, het is al na zessen. Hij besluit zijn horloge aan de oplader te leggen tot die 15 procent is bijgeladen. Daarmee moet hij de laatste zes kilometer wel halen. In de tussentijd wisselt hij van kleding en schoenen, neemt hij wat te eten. Als zijn lichaam is afgekoeld voelt hij de kramp in zijn spieren trekken. De laatste kilometers op het balkon doen pijn, maar als hij in 6 uur en 48 minuten precies 42,25 kilometer heen en weer heeft gesjokt – hij doet wat extra om er zeker van te zijn dat zijn GPS-horloge voldoende meters logt om tot een marathon te komen – is zijn missie volbracht. En wat er dan gebeurt had hij nooit verwacht.

Inspirator voor duizenden

Hij is maar een gewone jongen, een restaurantmedewerker die op deze dagen borden met magret de canard zou serveren in de Zuid-Franse zon. Doorleefd misschien, daardoor veerkrachtig geworden, vaak een glimlach op het gelaat. Maar een inspirator voor duizenden? Zo had hij zichzelf nooit gezien. Als Nochomovitz vlak na zijn balkonmarathon op zijn Instagram-pagina kijkt, ziet hij het volgers regenen. De volgende ochtend hangt de redactie van TF1 aan de lijn, de grootste nieuwszender van Frankrijk. Daarna mailt CNN, The Guardian wil zijn verhaal vertellen, en ook een Azerbeidzjaans tv-station videobelt. „Het is te gek voor woorden”, zegt hij. „Ik reis de hele wereld over vanaf mijn balkon.”

Er zijn ook mensen die hem niet geloven. Zijn GPS-klok heeft 1.225 hoogtemeters geregistreerd, en daardoor zijn er „haters” die hem vanachter hun computer lelijks toewensen. Elisha denkt dat zijn hardloophorloge bij elk keerpunt de afstand tussen zijn balkon en de begane grond heeft gemeten. „Seul les vrais savent”, zegt hij – zij die hem kennen weten wel hoe het zit. Maar hij laat het er toch niet bij zitten.

De buren zeggen geen last te hebben van de voetstappen van Elisha Nochomovitz. Foto Rémi Benoit

Een week na zijn marathon en tientallen interviews verder, staat hij om half zes naast zijn bed en begint hij borden pasta weg te werken om koolhydraten te stapelen, alsof hij zich voorbereidt op een wedstrijd. Om drie minuten voor acht gaat hij op zijn balkon van start, het doel is een ultraloop van 50 kilometer om sceptici definitief het zwijgen op te leggen. Ter bewijs is hij een live-video gestart. Nooit eerder liep hij verder dan een marathon, maar deze keer valt het alles mee, alsof zijn lichaam gewend is geraakt aan het draaien en keren. Nochomovitz doet er 6,5 uur over, het tempo ligt bijna twee minuten per kilometer hoger dan tijdens zijn marathon. Hij heeft harde muziek opgezet om zichzelf op gang te houden. Als hij gefinisht is, krijgt hij van Marie een medaille omgehangen, gemaakt van een pannenkoek. Weer een week later, dinsdag de 31ste, gaat hij voor een persoonlijk record op de balkonmarathon. Hij wil onder de vijf uur finishen, en dat lukt; 4.38 uur is een regelrechte toptijd op een rechthoekig parcours van zeven bij anderhalve meter.

Digitale hereniging

In de dagen daarna krijgt Nochomovitz berichten uit Indonesië en Australië van lopers die in navolging van hem ook een marathon op het balkon zijn gaan lopen, of in de ondergrondse parkeergarage, in de tuin. Het helpt hem deze moeilijke periode door te komen, want hij is niet iemand die in normale omstandigheden thuis stil kan zitten. Nu is hij ineens een bekendheid geworden, tot in de uithoeken van de wereld.

Een neef met wie de familie al bijna dertig jaar geen contact meer had, zag op het nieuws in Zuid-Afrika dat een Nochomovitz een marathon op zijn balkon liep, en nam contact op via Facebook. Inmiddels is er een appgroep met dertig familieleden, mensen die elkaar decennia niet spraken en door Elisha’s balkonmarathon digitaal herenigd zijn. Hij zag zijn moeder, zijn grote voorbeeld, niet eerder zo gelukkig. Ze maakt zich netjes op als ze met hen videobelt, en voelt zich dan voor even niet alleen in haar appartement 200 meter verderop in de straat. Met 66 jaar behoort ze tot de risicogroep, ze mag geen bezoek ontvangen. „Misschien heeft het zo moeten zijn”, zegt Nochomovitz. „Ik ben nog nooit zo trots geweest.”