Reportage

De regels blijven volgen, dat gaat moeilijk worden

Binnenblijven Afgelopen weken hielden veel mensen zo goed mogelijk anderhalve meter afstand van elkaar. Nu de crisismaatregelen nog weken zullen duren, is er berusting. Maar ook chagrijn.

„De één houdt zich heel strak aan de anderhalve meter afstand. De ander zegt: ‘lekker belangrijk’.”
„De één houdt zich heel strak aan de anderhalve meter afstand. De ander zegt: ‘lekker belangrijk’.” Foto Remko de Waal/ANP

Helemaal gek werd Marcus Westphal de afgelopen twee weken van de wijze waarop sommige klanten de coronamaatregelen aan hun laars lapten. Hij werkt in bloemenkraam H. Seelbach in de Rotterdamse wijk Crooswijk. Als hij zich omdraaide om de bloemen in te pakken, stonden de mensen vlak op zijn hielen. Vreselijk. Afstand, alstublieft, voor uw eigen gezondheid, zegt hij dan. „Als het zo doorgaat, kan je me over zes weken wegbrengen”, verzucht hij tegen de lijstenmaker, bij wie hij van het toilet gebruik mag maken.

Gerard van Drunen, de lijstenmaker: „Hij kwam op een gegeven moment elk kwartier plassen.”

Op de nuchterheid waarmee aanvankelijk op het virus werd gereageerd, volgde een fase van strengheid, waarin burgers zichzelf en elkaar scherp hielden. Met als mogelijke einddatum: 6 april. Maar nu premier Rutte deze week aankondigde dat de maatregelen verlengd worden tot 28 april en misschien nóg later, begint het volgende stadium: dat van berusting, meligheid en het gevaarlijkste: chagrijn.

Lees ook: Het openbare leven blijft nog platliggen

Als het straks lekker weer wordt, kan je echt niet iedereen binnenhouden, zegt Erdal Karaka (40). Hij haalt met zijn dochter Kayra (8) even een Turkse pizza. „Je ziet het nu al: de één houdt zich heel strak aan de anderhalve meter afstand. De ander zegt ‘lekker belangrijk’.” Hij let zelf goed op, maar mist het wel: even ergens een hapje eten, een terrasje pakken, bijkletsen met vrienden. „Op een gegeven moment gaan mensen hun barbecue pakken.”

Ook het thuisonderwijs vergt veel van ouders. Vooral nu dat lang gaat duren. De vrouw van Karaka is docent, dat is een geluk. ’s Morgens geeft ze haar leerlingen online les. „En ’s middags ben ik aan de beurt”, zegt dochter Kayra.

Marcus Westphal heeft een heel parcours afgeplakt op de vloer van de bloemenkraam. Elke klant moet achter een andere streep blijven staan, en via de pijlen naar de uitgang. Nu gaat het beter. De bloemenman: „Maar laatst kwam er een, die was boos. ‘U lijkt wel een verkeersagent’, riep hij. Ik vind dit geen leuke tijd.”

Lijstenmaker Van Drunen ziet heus veel mensen die zich aan de regels houden, maar hij verwacht dat steeds meer mensen „stout gaan worden”. Hij wijst naar de jongeren voor de Turkse bakkerij/pizzeria. In de winkel mogen niet meer dan drie klanten. „Maar dan gaan ze hun pizza vervolgens in een groep op het plein opeten.”

Geen pizza voor regelbrekers

Gazi Paydas (42) is de eigenaar van die bakkerij/pizzeria. Hij heeft al gedreigd dat hij geen pizza meer verkoopt aan jongeren die zich niet aan de regels houden. „Als ze met te veel naar binnenkomen, riskeer ik een hoge boete”, zegt hij. „Maar ik wil ook niet dat ze buiten samenklitten.”

„Ach”, zegt Van Drunen berustend, „je houdt het toch. Belasting betaalt ook iedereen. Behálve een paar oplichters.”

Paydas zag bij zijn klanten eerst twee weken van stress. „Buren kwamen meel en gist bij me halen zodat ze zélf brood konden bakken als ik niet meer zou leveren.” Kán je brood bakken, vroeg hij dan. Nou, nee, eigenlijk niet, was het antwoord. Hij heeft ze zijn voorraad meel laten zien. Paydas: „Nu iedereen genoeg voedsel in huis heeft en weet dat ik wel blijf bakken, zijn ze rustiger. Nu worden mensen chagrijnig, omdat ze de hele tijd voor het raam zitten, naar buiten te staren.”

In Deventer hangt een gemoedelijker sfeer. Het zal nog wel gaan, is wat mensen daar vertellen. In de Nieuwstraat, in het oude centrum van Deventer, staan twee auto’s geparkeerd voor een voordeur: er vindt een outdoor verjaardagsfeestje plaats, compleet met ballonnen, confetti en luid gezang. Strikt genomen is ook dit een samenscholing, maar deze roept – zoals overal waar buren in hun voortuin met elkaar het gesprek aangaan – nauwelijks verontwaardiging of ergernis op bij anderen.

Toetjes met een vishengel

Even verderop in de straat takelt cateraarskoppel Loes ten Anscher en King Wullur vanuit hun bovenwoning Indonesische gerechten naar beneden. De toetjes gaan met een vishengel, de hoofdgerechten in een grote emmer, met het touw en blok.

Elke week halen buurtbewoners hier bij ‘Rijsttafeltje Dekje’ hun bestelde maaltijden op. Alleen mogen ze nu niet naar boven. Ten Anscher: „We liepen al 3.000 á 4.000 euro aan omzet mis, vanwege afgezegde bruiloften. Maar we worden niet gecompenseerd, omdat we vanuit huis werken. Gelukkig waren we al gewend om met weinig te leven.”

Een zanger rijdt rondjes door volkswijk Voorstad-Oost met op zijn fietsrekje een geluidsinstallatie. Met in de ene hand een microfoon en de andere hand aan het stuur zingt hij mee met Meeuwis en Hazes. Overal waar hij langs rijdt, stuiven kinderen uit hun huizen om voor dit verzetje op wielen te klappen.

Lees ook: Hoelang blijft het virus besmettelijk op oppervlakken? En 36 andere vragen over het coronavirus

Jacqueline Overkamp is een alleenstaande moeder met een zoon in groep 3 en een dochter in 5 havo. „Ik heb het altijd gered in mijn eentje en zal dat nu ook wel blijven doen. Mijn zoon speelt wel gewoon op straat, maar verder proberen we alle regels te volgen. We moeten wel, anders gaat het misschien nóg langer duren.”