Brieven

Brieven 3/4/2020

Lockdown

Nog intelligenter svp

Nederland betaalt iedere dag een hoge prijs voor de ‘intelligente lockdown’, maar premier Rutte wijdde daar in de persconferentie over de verlenging van maatregelen nauwelijks een woord aan. Vreemd, want de gevolgen zijn ongekend: vele ondernemers die machteloos hun bedrijf ten onder zien gaan; kinderen in onveilige thuissituaties, of zonder mogelijkheid tot het volgen van thuisonderwijs; ouderen die ineens minder thuiszorg krijgen, met overbelaste mantelzorgers tot gevolg, en ga zo maar door. Het is daarom nodig dat onze regering de eenzijdige aandacht voor sterftecijfers en het aantal IC-bedden gaat afzetten tegen het maatschappelijk lijden, dat maar al te reëel is. Filosoof Marli Huijer benoemde in Nieuwsuur de olifant in de kamer; we kunnen een groep mensen van 80 jaar oud er misschien vijf levensjaren bij geven, maar dat heeft een prijs. Die wordt nu betaald met de pijn van de lockdown, en straks door onze kinderen die de dupe zullen zijn van de sterk gestegen staatsschuld. De lockdown moet daarom nóg intelligenter, met meer aandacht voor wat nog wél mogelijk is. Laat de regering zich daarop richten, in plaats van op het vermanen van strandwandelaars.

Moeder aarde

Een relatie is er wel

Columnist Aylin Bilic ergert zich in haar column van 1 april jl. aan „religieus gezwets over ‘Moeder Aarde’”. En terecht. Beweren dat de coronacrisis een wraakoefening van Moeder Aarde of van De Natuur is, verschilt niet veel van de middeleeuwse stelling dat de pest een straffe Gods is. Fatalistische lariekoek. Alsof we alles maar gelaten over ons heen moeten laten komen. Maar toch maakt Bilic eenzelfde denkfout als degenen die ze bestrijdt. Ook zij plaatst de natuur diametraal tegenover de mens. Nu niet de moreel willende natuur tegenover de willoze mens, maar omgekeerd: de rationele, moreel behepte mens tegenover de blinde, amorele natuur. Bilic kapittelt het naturalisme met een even eenzijdig en dichotoom humanisme. Alsof de mens niet onderdeel van de natuur, is. In discussies over de coronacrisis, of over de klimaatcrisis, hebben we er niks aan om de natuur te beschouwen als een macht buiten ons. Maar ook niet om de mens af te schilderen als machtig heer en meester over die natuur. Zij het in omgekeerde richting, wordt in beide redeneringen de verbonderheid van mens en natuur miskend. Die verbondenheid zou juist het startpunt van discussies moeten zijn.

Gezondheidsfonds EU

Toch steun economie

Premier Rutte gaat met zijn EU-collega’s overleggen over de vorming van een Europees Gezondheidsfonds (Nederland wil substantiële gift doen aan Zuid-Europa, 1/4). Rijke EU-landen storten daarin geld voor de bestrijding van het coronavirus. Premier Rutte stelt als voorwaarde dat het geld uit het fonds niet bedoeld is om de economie van arme lidstaten te redden. Klinkt allemaal nobel maar indirect komt dat gratis geld sowieso ten goede aan de economie van die landen; simpelweg omdat deze lidstaten door gebruikmaking van het fonds de eigen schatkist nu kunnen dichtlaten voor de bestrijding van het coronavirus en dus bergen geld overhouden om hun economieën maar weer eens op orde te brengen. En zo trappen we voor de zoveelste keer in diezelfde, inmiddels bejaarde truc. Wat blijven wij toch een verschrikkelijk naïef volkje.