Bezorgd of niet, de super en de thuiszorg gaat dóór

Cruciale beroepen Mensen met een cruciaal beroep blijven alleen thuis met koorts bóven de 38 graden. „Je wil niks op je geweten hebben.”

Mensen in cruciale beroepen, zoals hier in Eindhoven, werken ook door bij lichte verkoudheidsklachten.
Mensen in cruciale beroepen, zoals hier in Eindhoven, werken ook door bij lichte verkoudheidsklachten. Foto Rob Engelaar/ANP

Bij de Lidl in Zaltbommel wordt het deurbeleid goed nageleefd: niet te veel mensen in de winkel, karretje verplicht. Maar soms gebeurt het toch dat een klant dichtbij komt. „Daar ontkom je gewoon niet aan”, zegt Ronald van der Flier (40), medewerker van de supermarkt.

Jongeren zijn daar niet zo bang voor, merkt hij, maar de wat oudere, vaste medewerkers stellen wel bezorgde vragen. Volgens de RIVM-richtlijnen voor supermarktpersoneel hoef je pas thuis te blijven wanneer je koorts hebt. Dus verkouden in de winkel staan? Ja, dat kan in principe.

„Mensen met astma bijvoorbeeld, die vinden dat toch eng”, zegt Van der Flier. Natúúrlijk wordt iedereen op het hart gedrukt afstand te houden, in hun elleboog te niezen en de hele dag de handen te wassen. „Maar ik denk ook: als iemand met astma zich niet lekker voelt, is het dan wel slim diegene naar de winkel te laten komen?”

Regels iets soepeler

Sinds 12 maart geldt voor iedereen: blijf binnen met verkoudheidsklachten, óók als die mild van aard zijn. Meer dan 38 graden koorts? Dan blijven zelfs de huisgenoten thuis.

Voor mensen met een ‘cruciaal beroep’, zoals zorgpersoneel, supermarktmedewerkers en distributiemedewerkers, zijn de coronarichtlijnen van het RIVM net iets soepeler. Zij hoeven niet thuis te blijven wanneer een gezinslid koorts heeft en blijven met verkoudheidsklachten pas thuis wanneer die gepaard gaan met koorts bóven de 38 graden.

Zulke richtlijnen zijn er om de samenleving niet in één klap lam te leggen. Vakkenvullers en huisartsen zijn nu eenmaal hard nodig, en dat betekent dat ze iets meer risico (mogen) lopen.

Maar dat betekent niet dat zij hier zelf altijd even gerust op zijn. Vakbond FNV en politiebond ACP bevestigen dat er allerlei vragen binnenkomen van bezorgde supermarktmedewerkers, zorgmedewerkers en politieagenten, die bang zijn ziek te worden of anderen te besmetten.

Volgende week worden ook medewerkers in de thuiszorg op corona getest

„Het zijn vooral de praktische vragen”, zegt FNV-bestuurder Michiel Al, waaruit de bezorgdheid blijkt. „Heeft het zin om handschoentjes te dragen? Of mondkapjes?”

In supermarkten en distributiecentra werken relatief veel mensen op een klein oppervlak, zegt Al. Ook daar moet men afstand houden van elkaar, maar in de praktijk gaat dat wel eens mis. „En dan vragen mensen zich inderdaad af: ik hoest, maar moet toch komen. Is dat wel veilig?”

Toch worden die bezorgde vragen volgens Michiel Al continu door de actualiteit ingehaald. Want er gebeurt óók heel veel, ziet hij, bijvoorbeeld in de supermarkten. De meeste winkels voerden deze week een deurbeleid in, karretjes en mandjes worden inmiddels gedesinfecteerd en de vakkenvullers dragen hesjes waarop gevraagd wordt anderhalve meter afstand te houden. „Bovendien hoor ik nu dat sommige supermarkten de gangpaden tijdelijk sluiten voor vakkenvullers”, zegt Al.

Onveilig gevoel in zorg

In de zorg is de ongerustheid nog iets groter. Vakbond FNV deed deze week een peiling onder 5.600 zorgmedewerkers, en daarvan gaf slechts 30 procent aan zich veilig te voelen op de werkvloer. Het zijn met name de mensen in de thuiszorg, de gehandicaptenzorg en de kraamzorg die zich onveilig voelen, zegt Elise Merlijn, bestuurder van FNV. „Het is logisch dat nu er al veel mensen thuis zitten, aan de mensen die nog wél zorg kunnen verlenen wordt gevraagd dat te blijven doen”, zegt Merlijn. „Maar dan moeten er wel voldoende beschermingsmiddelen zijn – ook buiten het ziekenhuis.”

Want de zorgverleners die bij ouderen of gehandicapten over de vloer komen, hebben nu niet altijd mondkapjes. Zij zijn daarom bang zelf ziek te worden of deze kwetsbare groep te besmetten. „Ik kom bij mensen thuis die snotteren of hoesten, en moet vervolgens bij dementerenden langs die ik niet altijd goed kan uitleggen dat ze afstand moeten houden”, zegt Eugenié Jansen (55), medewerker in de thuiszorg. Daar komt nog eens bij dat zij zelf ook moet doorwerken, mocht zij verkouden worden. „Dat is eng. Je wil niks op je geweten hebben.”

Tot nu toe werd alleen personeel in het ziekenhuis getest op corona, vanaf volgende week gaat dat ook voor zorgmedewerkers daarbúíten gelden, maakte minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid, CDA) dinsdag bekend. Bijvoorbeeld voor thuiszorgmedewerkers en medewerkers in verzorgingshuizen, zei hij. Nu is de dagelijks testcapaciteit voor mensen die klachten vertonen ongeveer 4.000, binnen een paar weken moet dat 17.500 zijn.