Eredivisie tot in augustus? De bedrijfstak voetbal zet alles op alles

Voetbal De KNVB volgt de koers van de UEFA, die ernaar streeft dat de nationale competities worden hervat en vóór maandag 3 augustus zijn afgerond.

Beveiligingsbeambten op het dak van het UEFA-hoofdkwartier in het Zwitserse Nyon tijdens overleg over het uitstel van het EK voetbal, vorige maand.
Beveiligingsbeambten op het dak van het UEFA-hoofdkwartier in het Zwitserse Nyon tijdens overleg over het uitstel van het EK voetbal, vorige maand. Foto Fabrice Coffrini/AFP

Ajax en AZ zijn nog altijd verwikkeld in een titelrace, Feyenoord zit hen op de hielen en RKC en ADO Den Haag hebben nog steeds te vrezen voor degradatie naar de Keuken Kampioen Divisie. Ook al begint dit steeds vreemder te klinken nu het coronavirus Nederland mogelijk nog maanden in onzekerheid laat.

Woensdag stelden de topmannen van het Nederlandse voetbal zich opnieuw ten doel om de competities in het betaalde voetbal uit te spelen. Er gaan immers meer wegen naar Rome en zolang de virusbestrijders ze niet allemaal hebben geblokkeerd, houdt de sector hoop dat de profclubs het aantal thuiswedstrijden kan spelen dat ze hun seizoenkaarthouders hebben beloofd.

„Daarbij blijft voor ons het belang van de nationale gezondheid het uitgangspunt, inclusief die van onze voetballers, trainers, supporters en scheidsrechters”, schreven de KNVB, Eredivisie CV en Coöperatie Eerste Divisie in een gedeelde verklaring. „We gaan hoe dan ook pas voetballen als het volgens het RIVM veilig is. Gezondheid staat voorop, altijd en vooral nu.”

Dinsdag zette premier Rutte een streep door het eerste scenario van de drie die er op tafel lagen. Voetballen vóór 1 juni, met of zonder publiek, is uitgesloten, zei de premier op zijn persconferentie. Dus restten er nog twee: uitspelen na 1 juni, of de competitie definitief staken.

De UEFA mikt op hervatting, zo bleek woensdag uit een conferencecall met alle 55 aangesloten lidstaten. En de UEFA bepaalt de koers. De KNVB kan willen staken, maar er geldt een zekere vorm van groepsdruk. Als alle andere nationale bonden wel tot september willen voetballen en Nederland niet, heeft dat negatieve gevolgen voor de eredivisie.

Het zou kunnen betekenen dat een speler als Hakim Ziyech de hele zomer stilzit en geen wedstrijden voor zijn nieuwe club Chelsea kan spelen omdat de Premier League dan nog bezig is. Voetballers die uit Nederland willen vertrekken naar een land waar ze de competitie wel hervatten, zouden dan van maart tot begin herfst geen officiële wedstrijd kunnen spelen. Onwenselijk, vindt ook de KNVB, dat daarom de Europese koers volgt. De UEFA streeft ernaar dat de nationale competities in Europa voor maandag 3 augustus zijn afgerond. De Champions League en Europa League blijven tot nader orde uitgesteld, net als interlandwedstrijden.

Flexibiliteit gevraagd

Nu hervatting van het betaalde voetbal het doel blijft, zijn er nog enkele hindernissen te nemen. Onder meer de spelerscontracten. Die lopen volgens de voetbalcao tot 1 juli, waardoor het aan wereldvoetbalbond FIFA is om de einddatum per decreet uit te stellen, net als de transferperiode die daaraan gekoppeld is. De FIFA zou dit voornemen hebben.

Juristen twijfelen of dit zomaar mogelijk is, maar terwijl zij zich beklaagden, is brancheclub FBO, dat de Nederlandse clubs vertegenwoordigt, druk bezig om dat scenario juridisch dicht te timmeren. De wens is dat zowel clubs als spelers zich van hun meest flexibele kant laten zien. Samen tegen het coronavirus, zoals de overheid dat graag ziet.

Er zijn ook voetballers en bestuurders die vinden dat de competities nu moeten worden stopgezet. Zoals Fortuna-eigenaar Isitan Gün, die vindt dat dit seizoen niet moet worden gered als het ten koste gaat van de nieuwe jaargang. Of neem FC Emmen-spits Anco Janssen, die op Twitter schreef: „Word je toch helemaal gek van dit geouwehoer. Naar mijn bescheiden mening lekker kappen met dit seizoen. Zijn winnaars en verliezers. Vergeten en door naar volgend seizoen.”

Makkelijk scoren, vinden bestuurders die zich dagelijks over de noodscenario’s buigen. Ja, ook zij hebben zorgen om de gezondheid van hun naasten. Maar profvoetbal is een bedrijfstak zoals pak ’m beet de fietsenindustrie. Er staan banen op het spel, en het is hun taak om daarvoor vanuit huis te vechten. De clubs hebben het al moeilijk genoeg. Hun inkomstenstroom is verdwenen als water in zand. Belangrijke omzet die ze via evenementen in hun stadions genereren, kunnen ze momenteel vergeten.

Lees ook In het betaald voetbal zie je plotseling de verborgen armoede

Vitesse ligt bijvoorbeeld in de clinch met de eigenaren van stadion Gelredome in Arnhem, omdat de club moeite heeft om de huur te betalen. Compensatie van de overheid zou uitkomst kunnen bieden. FBO zoekt nog altijd uit of clubs daar recht op hebben. Clubs moeten omzetverlies kunnen aantonen, wat nog niet zo eenvoudig blijkt. In Engeland vroegen de clubs, de rijkste ter wereld, intussen overheidssteun aan, wat tot smalende reacties leidde. Was hun spaargeld soms op?

Onduidelijke speeldata

In Nederland zullen de verliezen groot zijn als de competitie wordt gestaakt, wat volgens de KNVB een reëel scenario is. „Op dit moment worden alle consequenties, bijvoorbeeld de financiële impact hiervan, in beeld gebracht”, luidt de verklaring. „Daarnaast wordt met elkaar gekeken naar een plan om de betaald voetbalclubs te helpen in deze immense problematiek, mocht de lopende competitie geschrapt worden.”

De speeldata bij een eventuele hervatting zijn nog niet bekend. Eerst moet duidelijk zijn wanneer spelers weer mogen gaan trainen, wat tot 28 april in elk geval niet mogelijk is. Spelers hebben weken nodig om prestaties te kunnen leveren zonder direct blessures op te lopen. En dan is het nog maar afwachten of hun hoofd er wel naar staat.