Recensie

Recensie

Dertig jaar onschuldig in de gevangenis

In de Verenigde Staten (327 miljoen inwoners) zitten ruim twee miljoen mensen gevangen, bewaakt door ongeveer 1 miljoen mensen. Onthutsende cijfers. Maar nog verbazingwekkender zijn de vele duizenden ten onrechte veroordeelden, tot op death row.

Een dankbaar onderwerp voor John Grisham (1955), de formidabele Amerikaanse verhalenverteller die al zo vaak dwalingen in het Amerikaanse strafrechtsysteem tot onderwerp heeft genomen. In De onschuldigen, zijn 40ste thriller, introduceert hij Cullen Post, een priester en advocaat die zich inzet voor ten onrechte veroordeelde gedetineerden. Post werkt voor de kleine liefdadigheidsorganisatie Guardian Ministries, Verdedigers van de kerk. Daar werken vier gelovige juristen die met behulp van donaties foute vonnissen aanvechten. Complexe materie, legt Post uit aan een van zijn cliënten: ‘Het is vrij eenvoudig om een onschuldige man te veroordelen en vrijwel onmogelijk om zijn onschuld te bewijzen en hem vrij te krijgen.’

In twaalf jaar hebben Post en zijn collega’s niettemin acht onschuldigen vrij gekregen. Quincy Miller zou de negende kunnen worden. Hij is 23 jaar eerder tot levenslang veroordeeld voor de moord op een jonge advocaat. Ten onrechte, is de overtuiging van Post. Uit vluchtig onderzoek blijkt dat de politie destijds met vervalst bewijs en omgekochte getuigen de moord in de schoenen van de zwarte jongeman heeft geschoven.

Als Post de zaak diepgaand begint te onderzoeken, blijkt al snel dat de werkelijke moordenaars koste wat kost willen voorkomen dat Miller wordt vrijgesproken.

In zijn nawoord bij De onschuldigen vertelt Grisham dat zijn boek is gebaseerd op ervaringen van James McCloskey, een gevangenisdominee uit Princeton, New Jersey. Vijftien jaar geleden leerde de dominee een gedetineerde kennen die volgens hem onschuldig was. Toen het hem lukte om hem vrij te krijgen, nam hij een nieuwe zaak aan. Inmiddels hebben 63 mannen en vrouwen hun herwonnen vrijheid te danken aan McCloskey’s kantoor Centurion Ministries.

Ook de plot van De onschuldigen stoelt op een waargebeurd verhaal. In Texas zit ene Joe Bryan al decennia in de gevangenis voor moord. Op het moment van de moord – op twee uur rijden – lag Bryan in een hotelkamer te slapen. Een mysterieuze zaklamp met bloedspatjes die in de kofferbak van zijn auto werd gevonden, was het enige fysieke bewijs dat hem zogenaamd met de moord verbond.

Daar houden de overeenkomsten tussen de werkelijkheid en De onschuldigen op. Joe Bryan is nu 79 en zit na dertig jaar nog altijd achter tralies. Zelfs recente publicaties in The New York Times die zijn onschuld aantonen, hebben er niet voor kunnen zorgen dat zijn vonnis wordt herzien.

Voor de zoveelste keer bewijst Grisham dat gebreken in het Amerikaanse rechtssysteem in zijn handen dankbare onderwerpen zijn. De onschuldigen is een good read met een belangrijke boodschap.